Морфология › кыл
кыл
Жөндөмө категориясы Эреже
Таандык категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| мен | кылым | кылдарым |
| сен | кылың | кылдарың |
| сиз | кылыңыз | кылдарыңыз |
| ал | кылы | кылдары |
| биз | кылыбыз | кылдарыбыз |
| силер | кылыңар | кылдарыңар |
| сиздер | кылыңыздар | кылдарыңыздар |
| алар | кылы | кылдары |
| жалпы таандык (-ныкы) | кылдыкы | кылдардыкы |
Таандык жөндөлүш
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | кылым | кылың | кылыңыз | кылы | кылыбыз | кылыңар | кылыңыздар | кылы |
| Илик | кылымдын / кылымын | кылыңдын / кылыңын | кылыңыздын | кылынын | кылыбыздын | кылыңардын | кылыңыздардын | кылынын |
| Барыш | кылыма | кылыңа | кылыңызга | кылына | кылыбызга | кылыңарга | кылыңыздарга | кылына |
| Табыш | кылымды / кылымы | кылыңды / кылыңы | кылыңызды | кылын | кылыбызды | кылыңарды | кылыңыздарды | кылын |
| Жатыш | кылымда | кылыңда | кылыңызда | кылында | кылыбызда | кылыңарда | кылыңыздарда | кылында |
| Чыгыш | кылымдан / кылыман | кылыңдан / кылыңан | кылыңыздан | кылынан | кылыбыздан | кылыңардан | кылыңыздардан | кылынан |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | кылдарым | кылдарың | кылдарыңыз | кылдары | кылдарыбыз | кылдарыңар | кылдарыңыздар | кылдары |
| Илик | кылдарымдын / кылдарымын | кылдарыңдын / кылдарыңын | кылдарыңыздын | кылдарынын | кылдарыбыздын | кылдарыңардын | кылдарыңыздардын | кылдарынын |
| Барыш | кылдарыма | кылдарыңа | кылдарыңызга | кылдарына | кылдарыбызга | кылдарыңарга | кылдарыңыздарга | кылдарына |
| Табыш | кылдарымды / кылдарымы | кылдарыңды / кылдарыңы | кылдарыңызды | кылдарын | кылдарыбызды | кылдарыңарды | кылдарыңыздарды | кылдарын |
| Жатыш | кылдарымда | кылдарыңда | кылдарыңызда | кылдарында | кылдарыбызда | кылдарыңарда | кылдарыңыздарда | кылдарында |
| Чыгыш | кылдарымдан / кылдарыман | кылдарыңдан / кылдарыңан | кылдарыңыздан | кылдарынан | кылдарыбыздан | кылдарыңардан | кылдарыңыздардан | кылдарынан |
Жакталыш (Зат атоочтун жакталышы)
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| 1-жак | кылмын | кылбыз |
| 2-жак | кылсың | кылсыңар |
| 2-жак (сылык) | кылсыз | кылсыздар |
| жатыш · 1-жак | кылдамын | кылдабыз |
| жатыш · 2-жак | кылдасың | кылдасыңар |
| жатыш · 2-жак (сылык) | кылдасыз | кылдасыздар |
| чыгыш · 1-жак | кылданмын | кылданбыз |
| чыгыш · 2-жак | кылдансың | кылдансыңар |
| чыгыш · 2-жак (сылык) | кылдансыз | кылдансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Жөндөмө категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| Атооч | кыл | кылдар |
| Илик | кылдын | кылдардын |
| Барыш | кылга | кылдарга |
| Табыш | кылды | кылдарды |
| Жатыш | кылда | кылдарда |
| Чыгыш | кылдан | кылдардан |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Таандык категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| мен | кылым | кылдарым |
| сен | кылың | кылдарың |
| сиз | кылыңыз | кылдарыңыз |
| ал | кылы | кылдары |
| биз | кылыбыз | кылдарыбыз |
| силер | кылыңар | кылдарыңар |
| сиздер | кылыңыздар | кылдарыңыздар |
| алар | кылы | кылдары |
| жалпы таандык (-ныкы) | кылдыкы | кылдардыкы |
Таандык жөндөлүш
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | кылым | кылың | кылыңыз | кылы | кылыбыз | кылыңар | кылыңыздар | кылы |
| Илик | кылымдын / кылымын | кылыңдын / кылыңын | кылыңыздын | кылынын | кылыбыздын | кылыңардын | кылыңыздардын | кылынын |
| Барыш | кылыма | кылыңа | кылыңызга | кылына | кылыбызга | кылыңарга | кылыңыздарга | кылына |
| Табыш | кылымды / кылымы | кылыңды / кылыңы | кылыңызды | кылын | кылыбызды | кылыңарды | кылыңыздарды | кылын |
| Жатыш | кылымда | кылыңда | кылыңызда | кылында | кылыбызда | кылыңарда | кылыңыздарда | кылында |
| Чыгыш | кылымдан / кылыман | кылыңдан / кылыңан | кылыңыздан | кылынан | кылыбыздан | кылыңардан | кылыңыздардан | кылынан |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | кылдарым | кылдарың | кылдарыңыз | кылдары | кылдарыбыз | кылдарыңар | кылдарыңыздар | кылдары |
| Илик | кылдарымдын / кылдарымын | кылдарыңдын / кылдарыңын | кылдарыңыздын | кылдарынын | кылдарыбыздын | кылдарыңардын | кылдарыңыздардын | кылдарынын |
| Барыш | кылдарыма | кылдарыңа | кылдарыңызга | кылдарына | кылдарыбызга | кылдарыңарга | кылдарыңыздарга | кылдарына |
| Табыш | кылдарымды / кылдарымы | кылдарыңды / кылдарыңы | кылдарыңызды | кылдарын | кылдарыбызды | кылдарыңарды | кылдарыңыздарды | кылдарын |
| Жатыш | кылдарымда | кылдарыңда | кылдарыңызда | кылдарында | кылдарыбызда | кылдарыңарда | кылдарыңыздарда | кылдарында |
| Чыгыш | кылдарымдан / кылдарыман | кылдарыңдан / кылдарыңан | кылдарыңыздан | кылдарынан | кылдарыбыздан | кылдарыңардан | кылдарыңыздардан | кылдарынан |
Жакталыш (Зат атоочтун жакталышы)
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| 1-жак | кылмын | кылбыз |
| 2-жак | кылсың | кылсыңар |
| 2-жак (сылык) | кылсыз | кылсыздар |
| жатыш · 1-жак | кылдамын | кылдабыз |
| жатыш · 2-жак | кылдасың | кылдасыңар |
| жатыш · 2-жак (сылык) | кылдасыз | кылдасыздар |
| чыгыш · 1-жак | кылданмын | кылданбыз |
| чыгыш · 2-жак | кылдансың | кылдансыңар |
| чыгыш · 2-жак (сылык) | кылдансыз | кылдансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Сын атоочтун даражалары Эреже
| Даража | |
|---|---|
| Салыштырма даража | кылыраак |
кыл-
Этиштин жакталышы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Айкын келер чак | кылам / кыламын | кыласың | кыласыз | кылат | кылабыз | кыласыңар | кыласыздар | кылат / кылышат |
| Айкын өткөн чак | кылдым | кылдың | кылдыңыз | кылды | кылдык | кылдыңар | кылдыңыздар | кылды / кылышты |
| Жалпы өткөн чак | кылганмын / кылгамын / кылгам | кылгансың | кылгансыз | кылган | кылганбыз | кылгансыңар | кылгансыздар | кылган |
| Капыскы өткөн чак | кылыптырмын / кылыпмын | кылыпсың / кылыптырсың | кылыптырсыз / кылыпсыз | кылыптыр | кылыптырбыз / кылыппыз | кылыптырсыңар / кылыпсыңар | кылыптырсыздар / кылыпсыздар | кылыптыр / кылышыптыр |
| Адат өткөн чак | кылчумун | кылчусуң | кылчусуз | кылчу | кылчубуз | кылчусуңар | кылчусуздар | кылчу |
| Арсар келер чак | кылармын | кыларсың | кыларсыз | кылар | кыларбыз | кыларсыңар | кыларсыздар | кылар |
| Шарттуу ыңгай | кылсам | кылсаң | кылсаңыз | кылса | кылсак | кылсаңар | кылсаңыздар | кылса / кылышса |
| Тилек ыңгай | кылгым | кылгың | кылгыңыз | кылгысы | кылгыбыз | кылгыңар | кылгыңыздар | кылгысы |
| Буйрук ыңгай | кылайын | кыл | кылыңыз | кылсын | кылалы | кылгыла | кылыңыздар | кылсын |
| Ниет ыңгай | кылмакчымын / кылмакмын | кылмаксың / кылмакчысың | кылмакчысыз / кылмаксыз | кылмак / кылмакчы | кылмакчыбыз / кылмакпыз | кылмакчысыңар / кылмаксыңар | кылмакчысыздар / кылмаксыздар | кылмак / кылмакчы |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Айкын келер чак | кылбайм / кылбаймын | кылбайсың | кылбайсыз | кылбайт | кылбайбыз | кылбайсыңар | кылбайсыздар | кылбайт / кылышпайт |
| Айкын өткөн чак | кылбадым | кылбадың | кылбадыңыз | кылбады | кылбадык | кылбадыңар | кылбадыңыздар | кылбады / кылышпады |
| Жалпы өткөн чак | кылбаганмын | кылбагансың | кылбагансыз | кылбаган | кылбаганбыз | кылбагансыңар | кылбагансыздар | кылбаган |
| Капыскы өткөн чак | кылбаптырмын | кылбаптырсың | кылбаптырсыз | кылбаптыр | кылбаптырбыз | кылбаптырсыңар | кылбаптырсыздар | кылбаптыр |
| Арсар келер чак | кылбасмын | кылбассың | кылбассыз | кылбас | кылбаспыз | — | — | кылбас |
| Шарттуу ыңгай | кылбасам | кылбасаң | кылбасаңыз | кылбаса | кылбасак | кылбасаңар | кылбасаңыздар | кылбаса / кылышпаса |
| Буйрук ыңгай | кылбайын | кылба | кылбаңыз | кылбасын | кылбайлы | кылбагыла | кылбаңыздар | кылбасын |
Кыймыл атоочтор Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -уу | кылуу |
| -ыш | кылыш |
| -мак | кылмак |
| -май | кылмай |
| -баш | кылбаш |
Атоочтуктар Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -ган | кылган |
| -ар | кылар |
| -бас | кылбас |
| -уучу | кылуучу |
| -чу | кылчу |
Чакчылдар Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -а, -й | кыла |
| -ып | кылып |
| -ганы | кылганы |
| -ганча | кылганча |
| -гыча | кылгыча |
| -майынча | кылмайынча |