Морфология › муун
муун
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | муун | муундар |
| Родительный | муундун | муундардын |
| Дательный | муунга | муундарга |
| Винительный | муунду | муундарды |
| Местный | муунда | муундарда |
| Исходный | муундан | муундардан |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | муунум | муундарым |
| ты | муунуң | муундарың |
| Вы | муунуңуз | муундарыңыз |
| он, она | мууну | муундары |
| мы | муунубуз | муундарыбыз |
| вы | муунуңар | муундарыңар |
| Вы (мн.) | муунуңуздар | муундарыңыздар |
| они | мууну | муундары |
| общая принадлежность (-ныкы) | муундуку | муундардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | муунум | муунуң | муунуңуз | мууну | муунубуз | муунуңар | муунуңуздар | мууну |
| Родительный | муунумдун / муунумун | муунуңдун / муунуңун | муунуңуздун | муунунун | муунубуздун | муунуңардын | муунуңуздардын | муунунун |
| Дательный | муунума | муунуңа | муунуңузга | муунуна | муунубузга | муунуңарга | муунуңуздарга | муунуна |
| Винительный | муунумду / муунуму | муунуңду / муунуңу | муунуңузду | муунун | муунубузду | муунуңарды | муунуңуздарды | муунун |
| Местный | муунумда | муунуңда | муунуңузда | муунунда | муунубузда | муунуңарда | муунуңуздарда | муунунда |
| Исходный | муунумдан / муунуман | муунуңдан / муунуңан | муунуңуздан | муунунан | муунубуздан | муунуңардан | муунуңуздардан | муунунан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | муундарым | муундарың | муундарыңыз | муундары | муундарыбыз | муундарыңар | муундарыңыздар | муундары |
| Родительный | муундарымдын / муундарымын | муундарыңдын / муундарыңын | муундарыңыздын | муундарынын | муундарыбыздын | муундарыңардын | муундарыңыздардын | муундарынын |
| Дательный | муундарыма | муундарыңа | муундарыңызга | муундарына | муундарыбызга | муундарыңарга | муундарыңыздарга | муундарына |
| Винительный | муундарымды / муундарымы | муундарыңды / муундарыңы | муундарыңызды | муундарын | муундарыбызды | муундарыңарды | муундарыңыздарды | муундарын |
| Местный | муундарымда | муундарыңда | муундарыңызда | муундарында | муундарыбызда | муундарыңарда | муундарыңыздарда | муундарында |
| Исходный | муундарымдан / муундарыман | муундарыңдан / муундарыңан | муундарыңыздан | муундарынан | муундарыбыздан | муундарыңардан | муундарыңыздардан | муундарынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | муунмун | муунбуз |
| 2е лицо | муунсуң | муунсуңар |
| 2е лицо (веж.форма) | муунсуз | муунсуздар |
| местный · 1е лицо | муундамын | муундабыз |
| местный · 2е лицо | муундасың | муундасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | муундасыз | муундасыздар |
| исходный · 1е лицо | муунданмын | муунданбыз |
| исходный · 2е лицо | муундансың | муундансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | муундансыз | муундансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | муун | муундар |
| Родительный | муундун | муундардын |
| Дательный | муунга | муундарга |
| Винительный | муунду | муундарды |
| Местный | муунда | муундарда |
| Исходный | муундан | муундардан |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | муунум | муундарым |
| ты | муунуң | муундарың |
| Вы | муунуңуз | муундарыңыз |
| он, она | мууну | муундары |
| мы | муунубуз | муундарыбыз |
| вы | муунуңар | муундарыңар |
| Вы (мн.) | муунуңуздар | муундарыңыздар |
| они | мууну | муундары |
| общая принадлежность (-ныкы) | муундуку | муундардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | муунум | муунуң | муунуңуз | мууну | муунубуз | муунуңар | муунуңуздар | мууну |
| Родительный | муунумдун / муунумун | муунуңдун / муунуңун | муунуңуздун | муунунун | муунубуздун | муунуңардын | муунуңуздардын | муунунун |
| Дательный | муунума | муунуңа | муунуңузга | муунуна | муунубузга | муунуңарга | муунуңуздарга | муунуна |
| Винительный | муунумду / муунуму | муунуңду / муунуңу | муунуңузду | муунун | муунубузду | муунуңарды | муунуңуздарды | муунун |
| Местный | муунумда | муунуңда | муунуңузда | муунунда | муунубузда | муунуңарда | муунуңуздарда | муунунда |
| Исходный | муунумдан / муунуман | муунуңдан / муунуңан | муунуңуздан | муунунан | муунубуздан | муунуңардан | муунуңуздардан | муунунан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | муундарым | муундарың | муундарыңыз | муундары | муундарыбыз | муундарыңар | муундарыңыздар | муундары |
| Родительный | муундарымдын / муундарымын | муундарыңдын / муундарыңын | муундарыңыздын | муундарынын | муундарыбыздын | муундарыңардын | муундарыңыздардын | муундарынын |
| Дательный | муундарыма | муундарыңа | муундарыңызга | муундарына | муундарыбызга | муундарыңарга | муундарыңыздарга | муундарына |
| Винительный | муундарымды / муундарымы | муундарыңды / муундарыңы | муундарыңызды | муундарын | муундарыбызды | муундарыңарды | муундарыңыздарды | муундарын |
| Местный | муундарымда | муундарыңда | муундарыңызда | муундарында | муундарыбызда | муундарыңарда | муундарыңыздарда | муундарында |
| Исходный | муундарымдан / муундарыман | муундарыңдан / муундарыңан | муундарыңыздан | муундарынан | муундарыбыздан | муундарыңардан | муундарыңыздардан | муундарынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | муунмун | муунбуз |
| 2е лицо | муунсуң | муунсуңар |
| 2е лицо (веж.форма) | муунсуз | муунсуздар |
| местный · 1е лицо | муундамын | муундабыз |
| местный · 2е лицо | муундасың | муундасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | муундасыз | муундасыздар |
| исходный · 1е лицо | муунданмын | муунданбыз |
| исходный · 2е лицо | муундансың | муундансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | муундансыз | муундансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Степени сравнения Правило
| Степень | |
|---|---|
| Сравнительная степень | муунураак |
муун-
Спряжение глагола Правило
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | муунамын / муунам | муунасың | муунасыз | муунат | муунабыз | муунасыңар | муунасыздар | муунушат / муунат |
| Прошедшее определенное время | муундум | муундуң | муундуңуз | муунду | муундук | муундуңар | муундуңуздар | муунду / муунушту |
| Прошедщее неопределенное время | муунганмын / муунгамын / муунгам | муунгансың | муунгансыз | муунган | муунганбыз | муунгансыңар | муунгансыздар | муунган |
| Прошедшее субъективное время | муунуптурмун / муунупмун | муунуптурсуң / муунупсуң | муунуптурсуз / муунупсуз | муунуптур | муунуптурбуз / муунуппуз | муунуптурсуңар / муунупсуңар | муунуптурсуздар / муунупсуздар | муунушуптур / муунуптур |
| Прошедшее длительное | муунчумун | муунчусуң | муунчусуз | муунчу | муунчубуз | муунчусуңар | муунчусуздар | муунчу |
| Неопределенное будущее время | муунармын | муунарсың | муунарсыз | муунар | муунарбыз | муунарсыңар | муунарсыздар | муунар |
| Условное наклонение | муунсам | муунсаң | муунсаңыз | муунса | муунсак | муунсаңар | муунсаңыздар | муунушса / муунса |
| Желательное наклонение | муунгум | муунгуң | муунгуңуз | муунгусу | муунгубуз | муунгуңар | муунгуңуздар | муунгусу |
| Повелительное наклонение | муунайын | муун | муунуңуз | муунсун | мууналы | муунгула | муунуңуздар | муунсун |
| Наклонение намерения | муунмакчымын / муунмакмын | муунмакчысың / муунмаксың | муунмакчысыз / муунмаксыз | муунмакчы / муунмак | муунмакчыбыз / муунмакпыз | муунмакчысыңар / муунмаксыңар | муунмакчысыздар / муунмаксыздар | муунмакчы / муунмак |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | муунбаймын / муунбайм | муунбайсың | муунбайсыз | муунбайт | муунбайбыз | муунбайсыңар | муунбайсыздар | муунушпайт / муунбайт |
| Прошедшее определенное время | муунбадым | муунбадың | муунбадыңыз | муунбады | муунбадык | муунбадыңар | муунбадыңыздар | муунушпады / муунбады |
| Прошедщее неопределенное время | муунбаганмын | муунбагансың | муунбагансыз | муунбаган | муунбаганбыз | муунбагансыңар | муунбагансыздар | муунбаган |
| Прошедшее субъективное время | муунбаптырмын | муунбаптырсың | муунбаптырсыз | муунбаптыр | муунбаптырбыз | муунбаптырсыңар | муунбаптырсыздар | муунбаптыр |
| Неопределенное будущее время | муунбасмын | муунбассың | муунбассыз | муунбас | муунбаспыз | — | — | муунбас |
| Условное наклонение | муунбасам | муунбасаң | муунбасаңыз | муунбаса | муунбасак | муунбасаңар | муунбасаңыздар | муунушпаса / муунбаса |
| Повелительное наклонение | муунбайын | муунба | муунбаңыз | муунбасын | муунбайлы | муунбагыла | муунбаңыздар | муунбасын |
Отглагольное существительное Правило
| Форма | |
|---|---|
| -уу | муунуу |
| -ыш | муунуш |
| -мак | муунмак |
| -май | муунмай |
| -баш | муунбаш |
Причастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -ган | муунган |
| -ар | муунар |
| -бас | муунбас |
| -уучу | муунуучу |
| -чу | муунчу |
Деепричастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -а, -й | мууна |
| -ып | муунуп |
| -ганы | муунганы |
| -ганча | муунганча |
| -гыча | муунгуча |
| -майынча | муунмайынча |