Морфология › муун
муун
Жөндөмө категориясы Эреже
Таандык категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| мен | муунум | муундарым |
| сен | муунуң | муундарың |
| сиз | муунуңуз | муундарыңыз |
| ал | мууну | муундары |
| биз | муунубуз | муундарыбыз |
| силер | муунуңар | муундарыңар |
| сиздер | муунуңуздар | муундарыңыздар |
| алар | мууну | муундары |
| жалпы таандык (-ныкы) | муундуку | муундардыкы |
Таандык жөндөлүш
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | муунум | муунуң | муунуңуз | мууну | муунубуз | муунуңар | муунуңуздар | мууну |
| Илик | муунумдун / муунумун | муунуңдун / муунуңун | муунуңуздун | муунунун | муунубуздун | муунуңардын | муунуңуздардын | муунунун |
| Барыш | муунума | муунуңа | муунуңузга | муунуна | муунубузга | муунуңарга | муунуңуздарга | муунуна |
| Табыш | муунумду / муунуму | муунуңду / муунуңу | муунуңузду | муунун | муунубузду | муунуңарды | муунуңуздарды | муунун |
| Жатыш | муунумда | муунуңда | муунуңузда | муунунда | муунубузда | муунуңарда | муунуңуздарда | муунунда |
| Чыгыш | муунумдан / муунуман | муунуңдан / муунуңан | муунуңуздан | муунунан | муунубуздан | муунуңардан | муунуңуздардан | муунунан |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | муундарым | муундарың | муундарыңыз | муундары | муундарыбыз | муундарыңар | муундарыңыздар | муундары |
| Илик | муундарымдын / муундарымын | муундарыңдын / муундарыңын | муундарыңыздын | муундарынын | муундарыбыздын | муундарыңардын | муундарыңыздардын | муундарынын |
| Барыш | муундарыма | муундарыңа | муундарыңызга | муундарына | муундарыбызга | муундарыңарга | муундарыңыздарга | муундарына |
| Табыш | муундарымды / муундарымы | муундарыңды / муундарыңы | муундарыңызды | муундарын | муундарыбызды | муундарыңарды | муундарыңыздарды | муундарын |
| Жатыш | муундарымда | муундарыңда | муундарыңызда | муундарында | муундарыбызда | муундарыңарда | муундарыңыздарда | муундарында |
| Чыгыш | муундарымдан / муундарыман | муундарыңдан / муундарыңан | муундарыңыздан | муундарынан | муундарыбыздан | муундарыңардан | муундарыңыздардан | муундарынан |
Жакталыш (Зат атоочтун жакталышы)
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| 1-жак | муунмун | муунбуз |
| 2-жак | муунсуң | муунсуңар |
| 2-жак (сылык) | муунсуз | муунсуздар |
| жатыш · 1-жак | муундамын | муундабыз |
| жатыш · 2-жак | муундасың | муундасыңар |
| жатыш · 2-жак (сылык) | муундасыз | муундасыздар |
| чыгыш · 1-жак | муунданмын | муунданбыз |
| чыгыш · 2-жак | муундансың | муундансыңар |
| чыгыш · 2-жак (сылык) | муундансыз | муундансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Жөндөмө категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| Атооч | муун | муундар |
| Илик | муундун | муундардын |
| Барыш | муунга | муундарга |
| Табыш | муунду | муундарды |
| Жатыш | муунда | муундарда |
| Чыгыш | муундан | муундардан |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Таандык категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| мен | муунум | муундарым |
| сен | муунуң | муундарың |
| сиз | муунуңуз | муундарыңыз |
| ал | мууну | муундары |
| биз | муунубуз | муундарыбыз |
| силер | муунуңар | муундарыңар |
| сиздер | муунуңуздар | муундарыңыздар |
| алар | мууну | муундары |
| жалпы таандык (-ныкы) | муундуку | муундардыкы |
Таандык жөндөлүш
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | муунум | муунуң | муунуңуз | мууну | муунубуз | муунуңар | муунуңуздар | мууну |
| Илик | муунумдун / муунумун | муунуңдун / муунуңун | муунуңуздун | муунунун | муунубуздун | муунуңардын | муунуңуздардын | муунунун |
| Барыш | муунума | муунуңа | муунуңузга | муунуна | муунубузга | муунуңарга | муунуңуздарга | муунуна |
| Табыш | муунумду / муунуму | муунуңду / муунуңу | муунуңузду | муунун | муунубузду | муунуңарды | муунуңуздарды | муунун |
| Жатыш | муунумда | муунуңда | муунуңузда | муунунда | муунубузда | муунуңарда | муунуңуздарда | муунунда |
| Чыгыш | муунумдан / муунуман | муунуңдан / муунуңан | муунуңуздан | муунунан | муунубуздан | муунуңардан | муунуңуздардан | муунунан |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | муундарым | муундарың | муундарыңыз | муундары | муундарыбыз | муундарыңар | муундарыңыздар | муундары |
| Илик | муундарымдын / муундарымын | муундарыңдын / муундарыңын | муундарыңыздын | муундарынын | муундарыбыздын | муундарыңардын | муундарыңыздардын | муундарынын |
| Барыш | муундарыма | муундарыңа | муундарыңызга | муундарына | муундарыбызга | муундарыңарга | муундарыңыздарга | муундарына |
| Табыш | муундарымды / муундарымы | муундарыңды / муундарыңы | муундарыңызды | муундарын | муундарыбызды | муундарыңарды | муундарыңыздарды | муундарын |
| Жатыш | муундарымда | муундарыңда | муундарыңызда | муундарында | муундарыбызда | муундарыңарда | муундарыңыздарда | муундарында |
| Чыгыш | муундарымдан / муундарыман | муундарыңдан / муундарыңан | муундарыңыздан | муундарынан | муундарыбыздан | муундарыңардан | муундарыңыздардан | муундарынан |
Жакталыш (Зат атоочтун жакталышы)
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| 1-жак | муунмун | муунбуз |
| 2-жак | муунсуң | муунсуңар |
| 2-жак (сылык) | муунсуз | муунсуздар |
| жатыш · 1-жак | муундамын | муундабыз |
| жатыш · 2-жак | муундасың | муундасыңар |
| жатыш · 2-жак (сылык) | муундасыз | муундасыздар |
| чыгыш · 1-жак | муунданмын | муунданбыз |
| чыгыш · 2-жак | муундансың | муундансыңар |
| чыгыш · 2-жак (сылык) | муундансыз | муундансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Сын атоочтун даражалары Эреже
| Даража | |
|---|---|
| Салыштырма даража | муунураак |
муун-
Этиштин жакталышы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Айкын келер чак | муунамын / муунам | муунасың | муунасыз | муунат | муунабыз | муунасыңар | муунасыздар | муунушат / муунат |
| Айкын өткөн чак | муундум | муундуң | муундуңуз | муунду | муундук | муундуңар | муундуңуздар | муунду / муунушту |
| Жалпы өткөн чак | муунганмын / муунгамын / муунгам | муунгансың | муунгансыз | муунган | муунганбыз | муунгансыңар | муунгансыздар | муунган |
| Капыскы өткөн чак | муунуптурмун / муунупмун | муунуптурсуң / муунупсуң | муунуптурсуз / муунупсуз | муунуптур | муунуптурбуз / муунуппуз | муунуптурсуңар / муунупсуңар | муунуптурсуздар / муунупсуздар | муунушуптур / муунуптур |
| Адат өткөн чак | муунчумун | муунчусуң | муунчусуз | муунчу | муунчубуз | муунчусуңар | муунчусуздар | муунчу |
| Арсар келер чак | муунармын | муунарсың | муунарсыз | муунар | муунарбыз | муунарсыңар | муунарсыздар | муунар |
| Шарттуу ыңгай | муунсам | муунсаң | муунсаңыз | муунса | муунсак | муунсаңар | муунсаңыздар | муунушса / муунса |
| Тилек ыңгай | муунгум | муунгуң | муунгуңуз | муунгусу | муунгубуз | муунгуңар | муунгуңуздар | муунгусу |
| Буйрук ыңгай | муунайын | муун | муунуңуз | муунсун | мууналы | муунгула | муунуңуздар | муунсун |
| Ниет ыңгай | муунмакчымын / муунмакмын | муунмакчысың / муунмаксың | муунмакчысыз / муунмаксыз | муунмакчы / муунмак | муунмакчыбыз / муунмакпыз | муунмакчысыңар / муунмаксыңар | муунмакчысыздар / муунмаксыздар | муунмакчы / муунмак |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Айкын келер чак | муунбаймын / муунбайм | муунбайсың | муунбайсыз | муунбайт | муунбайбыз | муунбайсыңар | муунбайсыздар | муунушпайт / муунбайт |
| Айкын өткөн чак | муунбадым | муунбадың | муунбадыңыз | муунбады | муунбадык | муунбадыңар | муунбадыңыздар | муунушпады / муунбады |
| Жалпы өткөн чак | муунбаганмын | муунбагансың | муунбагансыз | муунбаган | муунбаганбыз | муунбагансыңар | муунбагансыздар | муунбаган |
| Капыскы өткөн чак | муунбаптырмын | муунбаптырсың | муунбаптырсыз | муунбаптыр | муунбаптырбыз | муунбаптырсыңар | муунбаптырсыздар | муунбаптыр |
| Арсар келер чак | муунбасмын | муунбассың | муунбассыз | муунбас | муунбаспыз | — | — | муунбас |
| Шарттуу ыңгай | муунбасам | муунбасаң | муунбасаңыз | муунбаса | муунбасак | муунбасаңар | муунбасаңыздар | муунушпаса / муунбаса |
| Буйрук ыңгай | муунбайын | муунба | муунбаңыз | муунбасын | муунбайлы | муунбагыла | муунбаңыздар | муунбасын |
Кыймыл атоочтор Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -уу | муунуу |
| -ыш | муунуш |
| -мак | муунмак |
| -май | муунмай |
| -баш | муунбаш |
Атоочтуктар Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -ган | муунган |
| -ар | муунар |
| -бас | муунбас |
| -уучу | муунуучу |
| -чу | муунчу |
Чакчылдар Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -а, -й | мууна |
| -ып | муунуп |
| -ганы | муунганы |
| -ганча | муунганча |
| -гыча | муунгуча |
| -майынча | муунмайынча |