Морфология › өтө
өтө
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | өтө | өтөлөр |
| Родительный | өтөнүн | өтөлөрдүн |
| Дательный | өтөгө | өтөлөргө |
| Винительный | өтөнү | өтөлөрдү |
| Местный | өтөдө | өтөлөрдө |
| Исходный | өтөдөн | өтөлөрдөн |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | өтөм | өтөлөрүм |
| ты | өтөң | өтөлөрүң |
| Вы | өтөңүз | өтөлөрүңүз |
| он, она | өтөсү | өтөлөрү |
| мы | өтөбүз | өтөлөрүбүз |
| вы | өтөңөр | өтөлөрүңөр |
| Вы (мн.) | өтөңүздөр | өтөлөрүңүздөр |
| они | өтөсү | өтөлөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | өтөнүкү | өтөлөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | өтөм | өтөң | өтөңүз | өтөсү | өтөбүз | өтөңөр | өтөңүздөр | өтөсү |
| Родительный | өтөмүн / өтөмдүн | өтөңдүн / өтөңүн | өтөңүздүн | өтөсүнүн | өтөбүздүн | өтөңөрдүн | өтөңүздөрдүн | өтөсүнүн |
| Дательный | өтөмө | өтөңө | өтөңүзгө | өтөсүнө | өтөбүзгө | өтөңөргө | өтөңүздөргө | өтөсүнө |
| Винительный | өтөмдү / өтөмү | өтөңдү / өтөңү | өтөңүздү | өтөсүн | өтөбүздү | өтөңөрдү | өтөңүздөрдү | өтөсүн |
| Местный | өтөмдө | өтөңдө | өтөңүздө | өтөсүндө | өтөбүздө | өтөңөрдө | өтөңүздөрдө | өтөсүндө |
| Исходный | өтөмдөн / өтөмөн | өтөңдөн / өтөңөн | өтөңүздөн | өтөсүнөн | өтөбүздөн | өтөңөрдөн | өтөңүздөрдөн | өтөсүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | өтөлөрүм | өтөлөрүң | өтөлөрүңүз | өтөлөрү | өтөлөрүбүз | өтөлөрүңөр | өтөлөрүңүздөр | өтөлөрү |
| Родительный | өтөлөрүмдүн / өтөлөрүмүн | өтөлөрүңдүн / өтөлөрүңүн | өтөлөрүңүздүн | өтөлөрүнүн | өтөлөрүбүздүн | өтөлөрүңөрдүн | өтөлөрүңүздөрдүн | өтөлөрүнүн |
| Дательный | өтөлөрүмө | өтөлөрүңө | өтөлөрүңүзгө | өтөлөрүнө | өтөлөрүбүзгө | өтөлөрүңөргө | өтөлөрүңүздөргө | өтөлөрүнө |
| Винительный | өтөлөрүмдү / өтөлөрүмү | өтөлөрүңдү / өтөлөрүңү | өтөлөрүңүздү | өтөлөрүн | өтөлөрүбүздү | өтөлөрүңөрдү | өтөлөрүңүздөрдү | өтөлөрүн |
| Местный | өтөлөрүмдө | өтөлөрүңдө | өтөлөрүңүздө | өтөлөрүндө | өтөлөрүбүздө | өтөлөрүңөрдө | өтөлөрүңүздөрдө | өтөлөрүндө |
| Исходный | өтөлөрүмдөн / өтөлөрүмөн | өтөлөрүңдөн / өтөлөрүңөн | өтөлөрүңүздөн | өтөлөрүнөн | өтөлөрүбүздөн | өтөлөрүңөрдөн | өтөлөрүңүздөрдөн | өтөлөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | өтөмүн | өтөбүз |
| 2е лицо | өтөсүң | өтөсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | өтөсүз | өтөсүздөр |
| местный · 1е лицо | өтөдөмүн | өтөдөбүз |
| местный · 2е лицо | өтөдөсүң | өтөдөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | өтөдөсүз | өтөдөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | өтөдөнмүн | өтөдөнбүз |
| исходный · 2е лицо | өтөдөнсүң | өтөдөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | өтөдөнсүз | өтөдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | өтө | өтөлөр |
| Родительный | өтөнүн | өтөлөрдүн |
| Дательный | өтөгө | өтөлөргө |
| Винительный | өтөнү | өтөлөрдү |
| Местный | өтөдө | өтөлөрдө |
| Исходный | өтөдөн | өтөлөрдөн |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | өтөм | өтөлөрүм |
| ты | өтөң | өтөлөрүң |
| Вы | өтөңүз | өтөлөрүңүз |
| он, она | өтөсү | өтөлөрү |
| мы | өтөбүз | өтөлөрүбүз |
| вы | өтөңөр | өтөлөрүңөр |
| Вы (мн.) | өтөңүздөр | өтөлөрүңүздөр |
| они | өтөсү | өтөлөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | өтөнүкү | өтөлөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | өтөм | өтөң | өтөңүз | өтөсү | өтөбүз | өтөңөр | өтөңүздөр | өтөсү |
| Родительный | өтөмүн / өтөмдүн | өтөңдүн / өтөңүн | өтөңүздүн | өтөсүнүн | өтөбүздүн | өтөңөрдүн | өтөңүздөрдүн | өтөсүнүн |
| Дательный | өтөмө | өтөңө | өтөңүзгө | өтөсүнө | өтөбүзгө | өтөңөргө | өтөңүздөргө | өтөсүнө |
| Винительный | өтөмдү / өтөмү | өтөңдү / өтөңү | өтөңүздү | өтөсүн | өтөбүздү | өтөңөрдү | өтөңүздөрдү | өтөсүн |
| Местный | өтөмдө | өтөңдө | өтөңүздө | өтөсүндө | өтөбүздө | өтөңөрдө | өтөңүздөрдө | өтөсүндө |
| Исходный | өтөмдөн / өтөмөн | өтөңдөн / өтөңөн | өтөңүздөн | өтөсүнөн | өтөбүздөн | өтөңөрдөн | өтөңүздөрдөн | өтөсүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | өтөлөрүм | өтөлөрүң | өтөлөрүңүз | өтөлөрү | өтөлөрүбүз | өтөлөрүңөр | өтөлөрүңүздөр | өтөлөрү |
| Родительный | өтөлөрүмдүн / өтөлөрүмүн | өтөлөрүңдүн / өтөлөрүңүн | өтөлөрүңүздүн | өтөлөрүнүн | өтөлөрүбүздүн | өтөлөрүңөрдүн | өтөлөрүңүздөрдүн | өтөлөрүнүн |
| Дательный | өтөлөрүмө | өтөлөрүңө | өтөлөрүңүзгө | өтөлөрүнө | өтөлөрүбүзгө | өтөлөрүңөргө | өтөлөрүңүздөргө | өтөлөрүнө |
| Винительный | өтөлөрүмдү / өтөлөрүмү | өтөлөрүңдү / өтөлөрүңү | өтөлөрүңүздү | өтөлөрүн | өтөлөрүбүздү | өтөлөрүңөрдү | өтөлөрүңүздөрдү | өтөлөрүн |
| Местный | өтөлөрүмдө | өтөлөрүңдө | өтөлөрүңүздө | өтөлөрүндө | өтөлөрүбүздө | өтөлөрүңөрдө | өтөлөрүңүздөрдө | өтөлөрүндө |
| Исходный | өтөлөрүмдөн / өтөлөрүмөн | өтөлөрүңдөн / өтөлөрүңөн | өтөлөрүңүздөн | өтөлөрүнөн | өтөлөрүбүздөн | өтөлөрүңөрдөн | өтөлөрүңүздөрдөн | өтөлөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | өтөмүн | өтөбүз |
| 2е лицо | өтөсүң | өтөсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | өтөсүз | өтөсүздөр |
| местный · 1е лицо | өтөдөмүн | өтөдөбүз |
| местный · 2е лицо | өтөдөсүң | өтөдөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | өтөдөсүз | өтөдөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | өтөдөнмүн | өтөдөнбүз |
| исходный · 2е лицо | өтөдөнсүң | өтөдөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | өтөдөнсүз | өтөдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Степени сравнения Правило
| Степень | |
|---|---|
| Сравнительная степень | өтөрөөк |
өтө-
Спряжение глагола Правило
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | өтөймүн / өтөйм | өтөйсүң | өтөйсүз | өтөйт | өтөйбүз | өтөйсүңөр | өтөйсүздөр | өтөшөт / өтөйт |
| Прошедшее определенное время | өтөдүм | өтөдүң | өтөдүңүз | өтөдү | өтөдүк | өтөдүңөр | өтөдүңүздөр | өтөштү / өтөдү |
| Прошедщее неопределенное время | өтөгөнмүн / өтөгөмүн / өтөгөм | өтөгөнсүң | өтөгөнсүз | өтөгөн | өтөгөнбүз | өтөгөнсүңөр | өтөгөнсүздөр | өтөгөн |
| Прошедшее субъективное время | өтөптүрмүн / өтөпмүн | өтөптүрсүң / өтөпсүң | өтөптүрсүз / өтөпсүз | өтөптүр | өтөптүрбүз / өтөппүз | өтөптүрсүңөр / өтөпсүңөр | өтөптүрсүздөр / өтөпсүздөр | өтөшүптүр / өтөптүр |
| Прошедшее длительное | өтөчүмүн | өтөчүсүң | өтөчүсүз | өтөчү | өтөчүбүз | өтөчүсүңөр | өтөчүсүздөр | өтөчү |
| Неопределенное будущее время | өтөрмүн / өтөөрмүн | өтөөрсүң / өтөрсүң | өтөрсүз / өтөөрсүз | өтөр / өтөөр | өтөөрбүз / өтөрбүз | өтөөрсүңөр / өтөрсүңөр | өтөөрсүздөр / өтөрсүздөр | өтөр / өтөөр |
| Условное наклонение | өтөсөм | өтөсөң | өтөсөңүз | өтөсө | өтөсөк | өтөсөңөр | өтөсөңүздөр | өтөшсө / өтөсө |
| Желательное наклонение | өтөгүм | өтөгүң | өтөгүңүз | өтөгүсү | өтөгүбүз | өтөгүңөр | өтөгүңүздөр | өтөгүсү |
| Повелительное наклонение | өтөйүн | өтө | өтөңүз | өтөсүн | өтөйлү | өтөгүлө | өтөңүздөр | өтөсүн |
| Наклонение намерения | өтөмөкмүн / өтөмөкчүмүн | өтөмөкчүсүң / өтөмөксүң | өтөмөкчүсүз / өтөмөксүз | өтөмөкчү / өтөмөк | өтөмөкчүбүз / өтөмөкпүз | өтөмөкчүсүңөр / өтөмөксүңөр | өтөмөкчүсүздөр / өтөмөксүздөр | өтөмөкчү / өтөмөк |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | өтөбөймүн / өтөбөйм | өтөбөйсүң | өтөбөйсүз | өтөбөйт | өтөбөйбүз | өтөбөйсүңөр | өтөбөйсүздөр | өтөшпөйт / өтөбөйт |
| Прошедшее определенное время | өтөбөдүм | өтөбөдүң | өтөбөдүңүз | өтөбөдү | өтөбөдүк | өтөбөдүңөр | өтөбөдүңүздөр | өтөшпөдү / өтөбөдү |
| Прошедщее неопределенное время | өтөбөгөнмүн | өтөбөгөнсүң | өтөбөгөнсүз | өтөбөгөн | өтөбөгөнбүз | өтөбөгөнсүңөр | өтөбөгөнсүздөр | өтөбөгөн |
| Прошедшее субъективное время | өтөбөптүрмүн | өтөбөптүрсүң | өтөбөптүрсүз | өтөбөптүр | өтөбөптүрбүз | өтөбөптүрсүңөр | өтөбөптүрсүздөр | өтөбөптүр |
| Неопределенное будущее время | өтөбөсмүн | өтөбөссүң | өтөбөссүз | өтөбөс | өтөбөспүз | — | — | өтөбөс |
| Условное наклонение | өтөбөсөм | өтөбөсөң | өтөбөсөңүз | өтөбөсө | өтөбөсөк | өтөбөсөңөр | өтөбөсөңүздөр | өтөшпөсө / өтөбөсө |
| Повелительное наклонение | өтөбөйүн | өтөбө | өтөбөңүз | өтөбөсүн | өтөбөйлү | өтөбөгүлө | өтөбөңүздөр | өтөбөсүн |
Отглагольное существительное Правило
| Форма | |
|---|---|
| -уу | өтөө |
| -ыш | өтөш |
| -мак | өтөмөк |
| -май | өтөмөй |
| -баш | өтөбөш |
Причастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -ган | өтөгөн |
| -ар | өтөр / өтөөр |
| -бас | өтөбөс |
| -уучу | өтөөчү |
| -чу | өтөчү |
Деепричастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -а, -й | өтөй |
| -ып | өтөп |
| -ганы | өтөгөнү |
| -ганча | өтөгөнчө |
| -гыча | өтөгүчө |
| -майынча | өтөмөйүнчө |