Морфология › өтө
өтө
Жөндөмө категориясы Эреже
Таандык категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| мен | өтөм | өтөлөрүм |
| сен | өтөң | өтөлөрүң |
| сиз | өтөңүз | өтөлөрүңүз |
| ал | өтөсү | өтөлөрү |
| биз | өтөбүз | өтөлөрүбүз |
| силер | өтөңөр | өтөлөрүңөр |
| сиздер | өтөңүздөр | өтөлөрүңүздөр |
| алар | өтөсү | өтөлөрү |
| жалпы таандык (-ныкы) | өтөнүкү | өтөлөрдүкү |
Таандык жөндөлүш
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | өтөм | өтөң | өтөңүз | өтөсү | өтөбүз | өтөңөр | өтөңүздөр | өтөсү |
| Илик | өтөмүн / өтөмдүн | өтөңдүн / өтөңүн | өтөңүздүн | өтөсүнүн | өтөбүздүн | өтөңөрдүн | өтөңүздөрдүн | өтөсүнүн |
| Барыш | өтөмө | өтөңө | өтөңүзгө | өтөсүнө | өтөбүзгө | өтөңөргө | өтөңүздөргө | өтөсүнө |
| Табыш | өтөмдү / өтөмү | өтөңдү / өтөңү | өтөңүздү | өтөсүн | өтөбүздү | өтөңөрдү | өтөңүздөрдү | өтөсүн |
| Жатыш | өтөмдө | өтөңдө | өтөңүздө | өтөсүндө | өтөбүздө | өтөңөрдө | өтөңүздөрдө | өтөсүндө |
| Чыгыш | өтөмдөн / өтөмөн | өтөңдөн / өтөңөн | өтөңүздөн | өтөсүнөн | өтөбүздөн | өтөңөрдөн | өтөңүздөрдөн | өтөсүнөн |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | өтөлөрүм | өтөлөрүң | өтөлөрүңүз | өтөлөрү | өтөлөрүбүз | өтөлөрүңөр | өтөлөрүңүздөр | өтөлөрү |
| Илик | өтөлөрүмдүн / өтөлөрүмүн | өтөлөрүңдүн / өтөлөрүңүн | өтөлөрүңүздүн | өтөлөрүнүн | өтөлөрүбүздүн | өтөлөрүңөрдүн | өтөлөрүңүздөрдүн | өтөлөрүнүн |
| Барыш | өтөлөрүмө | өтөлөрүңө | өтөлөрүңүзгө | өтөлөрүнө | өтөлөрүбүзгө | өтөлөрүңөргө | өтөлөрүңүздөргө | өтөлөрүнө |
| Табыш | өтөлөрүмдү / өтөлөрүмү | өтөлөрүңдү / өтөлөрүңү | өтөлөрүңүздү | өтөлөрүн | өтөлөрүбүздү | өтөлөрүңөрдү | өтөлөрүңүздөрдү | өтөлөрүн |
| Жатыш | өтөлөрүмдө | өтөлөрүңдө | өтөлөрүңүздө | өтөлөрүндө | өтөлөрүбүздө | өтөлөрүңөрдө | өтөлөрүңүздөрдө | өтөлөрүндө |
| Чыгыш | өтөлөрүмдөн / өтөлөрүмөн | өтөлөрүңдөн / өтөлөрүңөн | өтөлөрүңүздөн | өтөлөрүнөн | өтөлөрүбүздөн | өтөлөрүңөрдөн | өтөлөрүңүздөрдөн | өтөлөрүнөн |
Жакталыш (Зат атоочтун жакталышы)
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| 1-жак | өтөмүн | өтөбүз |
| 2-жак | өтөсүң | өтөсүңөр |
| 2-жак (сылык) | өтөсүз | өтөсүздөр |
| жатыш · 1-жак | өтөдөмүн | өтөдөбүз |
| жатыш · 2-жак | өтөдөсүң | өтөдөсүңөр |
| жатыш · 2-жак (сылык) | өтөдөсүз | өтөдөсүздөр |
| чыгыш · 1-жак | өтөдөнмүн | өтөдөнбүз |
| чыгыш · 2-жак | өтөдөнсүң | өтөдөнсүңөр |
| чыгыш · 2-жак (сылык) | өтөдөнсүз | өтөдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Жөндөмө категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| Атооч | өтө | өтөлөр |
| Илик | өтөнүн | өтөлөрдүн |
| Барыш | өтөгө | өтөлөргө |
| Табыш | өтөнү | өтөлөрдү |
| Жатыш | өтөдө | өтөлөрдө |
| Чыгыш | өтөдөн | өтөлөрдөн |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Таандык категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| мен | өтөм | өтөлөрүм |
| сен | өтөң | өтөлөрүң |
| сиз | өтөңүз | өтөлөрүңүз |
| ал | өтөсү | өтөлөрү |
| биз | өтөбүз | өтөлөрүбүз |
| силер | өтөңөр | өтөлөрүңөр |
| сиздер | өтөңүздөр | өтөлөрүңүздөр |
| алар | өтөсү | өтөлөрү |
| жалпы таандык (-ныкы) | өтөнүкү | өтөлөрдүкү |
Таандык жөндөлүш
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | өтөм | өтөң | өтөңүз | өтөсү | өтөбүз | өтөңөр | өтөңүздөр | өтөсү |
| Илик | өтөмүн / өтөмдүн | өтөңдүн / өтөңүн | өтөңүздүн | өтөсүнүн | өтөбүздүн | өтөңөрдүн | өтөңүздөрдүн | өтөсүнүн |
| Барыш | өтөмө | өтөңө | өтөңүзгө | өтөсүнө | өтөбүзгө | өтөңөргө | өтөңүздөргө | өтөсүнө |
| Табыш | өтөмдү / өтөмү | өтөңдү / өтөңү | өтөңүздү | өтөсүн | өтөбүздү | өтөңөрдү | өтөңүздөрдү | өтөсүн |
| Жатыш | өтөмдө | өтөңдө | өтөңүздө | өтөсүндө | өтөбүздө | өтөңөрдө | өтөңүздөрдө | өтөсүндө |
| Чыгыш | өтөмдөн / өтөмөн | өтөңдөн / өтөңөн | өтөңүздөн | өтөсүнөн | өтөбүздөн | өтөңөрдөн | өтөңүздөрдөн | өтөсүнөн |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | өтөлөрүм | өтөлөрүң | өтөлөрүңүз | өтөлөрү | өтөлөрүбүз | өтөлөрүңөр | өтөлөрүңүздөр | өтөлөрү |
| Илик | өтөлөрүмдүн / өтөлөрүмүн | өтөлөрүңдүн / өтөлөрүңүн | өтөлөрүңүздүн | өтөлөрүнүн | өтөлөрүбүздүн | өтөлөрүңөрдүн | өтөлөрүңүздөрдүн | өтөлөрүнүн |
| Барыш | өтөлөрүмө | өтөлөрүңө | өтөлөрүңүзгө | өтөлөрүнө | өтөлөрүбүзгө | өтөлөрүңөргө | өтөлөрүңүздөргө | өтөлөрүнө |
| Табыш | өтөлөрүмдү / өтөлөрүмү | өтөлөрүңдү / өтөлөрүңү | өтөлөрүңүздү | өтөлөрүн | өтөлөрүбүздү | өтөлөрүңөрдү | өтөлөрүңүздөрдү | өтөлөрүн |
| Жатыш | өтөлөрүмдө | өтөлөрүңдө | өтөлөрүңүздө | өтөлөрүндө | өтөлөрүбүздө | өтөлөрүңөрдө | өтөлөрүңүздөрдө | өтөлөрүндө |
| Чыгыш | өтөлөрүмдөн / өтөлөрүмөн | өтөлөрүңдөн / өтөлөрүңөн | өтөлөрүңүздөн | өтөлөрүнөн | өтөлөрүбүздөн | өтөлөрүңөрдөн | өтөлөрүңүздөрдөн | өтөлөрүнөн |
Жакталыш (Зат атоочтун жакталышы)
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| 1-жак | өтөмүн | өтөбүз |
| 2-жак | өтөсүң | өтөсүңөр |
| 2-жак (сылык) | өтөсүз | өтөсүздөр |
| жатыш · 1-жак | өтөдөмүн | өтөдөбүз |
| жатыш · 2-жак | өтөдөсүң | өтөдөсүңөр |
| жатыш · 2-жак (сылык) | өтөдөсүз | өтөдөсүздөр |
| чыгыш · 1-жак | өтөдөнмүн | өтөдөнбүз |
| чыгыш · 2-жак | өтөдөнсүң | өтөдөнсүңөр |
| чыгыш · 2-жак (сылык) | өтөдөнсүз | өтөдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Сын атоочтун даражалары Эреже
| Даража | |
|---|---|
| Салыштырма даража | өтөрөөк |
өтө-
Этиштин жакталышы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Айкын келер чак | өтөймүн / өтөйм | өтөйсүң | өтөйсүз | өтөйт | өтөйбүз | өтөйсүңөр | өтөйсүздөр | өтөшөт / өтөйт |
| Айкын өткөн чак | өтөдүм | өтөдүң | өтөдүңүз | өтөдү | өтөдүк | өтөдүңөр | өтөдүңүздөр | өтөштү / өтөдү |
| Жалпы өткөн чак | өтөгөнмүн / өтөгөмүн / өтөгөм | өтөгөнсүң | өтөгөнсүз | өтөгөн | өтөгөнбүз | өтөгөнсүңөр | өтөгөнсүздөр | өтөгөн |
| Капыскы өткөн чак | өтөптүрмүн / өтөпмүн | өтөптүрсүң / өтөпсүң | өтөптүрсүз / өтөпсүз | өтөптүр | өтөптүрбүз / өтөппүз | өтөптүрсүңөр / өтөпсүңөр | өтөптүрсүздөр / өтөпсүздөр | өтөшүптүр / өтөптүр |
| Адат өткөн чак | өтөчүмүн | өтөчүсүң | өтөчүсүз | өтөчү | өтөчүбүз | өтөчүсүңөр | өтөчүсүздөр | өтөчү |
| Арсар келер чак | өтөрмүн / өтөөрмүн | өтөөрсүң / өтөрсүң | өтөрсүз / өтөөрсүз | өтөр / өтөөр | өтөөрбүз / өтөрбүз | өтөөрсүңөр / өтөрсүңөр | өтөөрсүздөр / өтөрсүздөр | өтөр / өтөөр |
| Шарттуу ыңгай | өтөсөм | өтөсөң | өтөсөңүз | өтөсө | өтөсөк | өтөсөңөр | өтөсөңүздөр | өтөшсө / өтөсө |
| Тилек ыңгай | өтөгүм | өтөгүң | өтөгүңүз | өтөгүсү | өтөгүбүз | өтөгүңөр | өтөгүңүздөр | өтөгүсү |
| Буйрук ыңгай | өтөйүн | өтө | өтөңүз | өтөсүн | өтөйлү | өтөгүлө | өтөңүздөр | өтөсүн |
| Ниет ыңгай | өтөмөкмүн / өтөмөкчүмүн | өтөмөкчүсүң / өтөмөксүң | өтөмөкчүсүз / өтөмөксүз | өтөмөкчү / өтөмөк | өтөмөкчүбүз / өтөмөкпүз | өтөмөкчүсүңөр / өтөмөксүңөр | өтөмөкчүсүздөр / өтөмөксүздөр | өтөмөкчү / өтөмөк |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Айкын келер чак | өтөбөймүн / өтөбөйм | өтөбөйсүң | өтөбөйсүз | өтөбөйт | өтөбөйбүз | өтөбөйсүңөр | өтөбөйсүздөр | өтөшпөйт / өтөбөйт |
| Айкын өткөн чак | өтөбөдүм | өтөбөдүң | өтөбөдүңүз | өтөбөдү | өтөбөдүк | өтөбөдүңөр | өтөбөдүңүздөр | өтөшпөдү / өтөбөдү |
| Жалпы өткөн чак | өтөбөгөнмүн | өтөбөгөнсүң | өтөбөгөнсүз | өтөбөгөн | өтөбөгөнбүз | өтөбөгөнсүңөр | өтөбөгөнсүздөр | өтөбөгөн |
| Капыскы өткөн чак | өтөбөптүрмүн | өтөбөптүрсүң | өтөбөптүрсүз | өтөбөптүр | өтөбөптүрбүз | өтөбөптүрсүңөр | өтөбөптүрсүздөр | өтөбөптүр |
| Арсар келер чак | өтөбөсмүн | өтөбөссүң | өтөбөссүз | өтөбөс | өтөбөспүз | — | — | өтөбөс |
| Шарттуу ыңгай | өтөбөсөм | өтөбөсөң | өтөбөсөңүз | өтөбөсө | өтөбөсөк | өтөбөсөңөр | өтөбөсөңүздөр | өтөшпөсө / өтөбөсө |
| Буйрук ыңгай | өтөбөйүн | өтөбө | өтөбөңүз | өтөбөсүн | өтөбөйлү | өтөбөгүлө | өтөбөңүздөр | өтөбөсүн |
Кыймыл атоочтор Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -уу | өтөө |
| -ыш | өтөш |
| -мак | өтөмөк |
| -май | өтөмөй |
| -баш | өтөбөш |
Атоочтуктар Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -ган | өтөгөн |
| -ар | өтөр / өтөөр |
| -бас | өтөбөс |
| -уучу | өтөөчү |
| -чу | өтөчү |
Чакчылдар Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -а, -й | өтөй |
| -ып | өтөп |
| -ганы | өтөгөнү |
| -ганча | өтөгөнчө |
| -гыча | өтөгүчө |
| -майынча | өтөмөйүнчө |