Морфология › оору
оору
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | оору | оорулар |
| Родительный | оорунун | оорулардын |
| Дательный | ооруга | ооруларга |
| Винительный | ооруну | ооруларды |
| Местный | ооруда | ооруларда |
| Исходный | оорудан | оорулардан |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | оорум | ооруларым |
| ты | ооруң | ооруларың |
| Вы | ооруңуз | ооруларыңыз |
| он, она | оорусу | оорулары |
| мы | оорубуз | ооруларыбыз |
| вы | ооруңар | ооруларыңар |
| Вы (мн.) | ооруңуздар | ооруларыңыздар |
| они | оорусу | оорулары |
| общая принадлежность (-ныкы) | оорунуку | оорулардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | оорум | ооруң | ооруңуз | оорусу | оорубуз | ооруңар | ооруңуздар | оорусу |
| Родительный | оорумун / оорумдун | ооруңдун / ооруңун | ооруңуздун | оорусунун | оорубуздун | ооруңардын | ооруңуздардын | оорусунун |
| Дательный | оорума | ооруңа | ооруңузга | оорусуна | оорубузга | ооруңарга | ооруңуздарга | оорусуна |
| Винительный | оорумду / ооруму | ооруңду / ооруңу | ооруңузду | оорусун | оорубузду | ооруңарды | ооруңуздарды | оорусун |
| Местный | оорумда | ооруңда | ооруңузда | оорусунда | оорубузда | ооруңарда | ооруңуздарда | оорусунда |
| Исходный | оорумдан / ооруман | ооруңдан / ооруңан | ооруңуздан | оорусунан | оорубуздан | ооруңардан | ооруңуздардан | оорусунан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | ооруларым | ооруларың | ооруларыңыз | оорулары | ооруларыбыз | ооруларыңар | ооруларыңыздар | оорулары |
| Родительный | ооруларымдын / ооруларымын | ооруларыңдын / ооруларыңын | ооруларыңыздын | ооруларынын | ооруларыбыздын | ооруларыңардын | ооруларыңыздардын | ооруларынын |
| Дательный | ооруларыма | ооруларыңа | ооруларыңызга | ооруларына | ооруларыбызга | ооруларыңарга | ооруларыңыздарга | ооруларына |
| Винительный | ооруларымды / ооруларымы | ооруларыңды / ооруларыңы | ооруларыңызды | ооруларын | ооруларыбызды | ооруларыңарды | ооруларыңыздарды | ооруларын |
| Местный | ооруларымда | ооруларыңда | ооруларыңызда | ооруларында | ооруларыбызда | ооруларыңарда | ооруларыңыздарда | ооруларында |
| Исходный | ооруларымдан / ооруларыман | ооруларыңдан / ооруларыңан | ооруларыңыздан | ооруларынан | ооруларыбыздан | ооруларыңардан | ооруларыңыздардан | ооруларынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | оорумун | оорубуз |
| 2е лицо | оорусуң | оорусуңар |
| 2е лицо (веж.форма) | оорусуз | оорусуздар |
| местный · 1е лицо | оорудамын | оорудабыз |
| местный · 2е лицо | оорудасың | оорудасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | оорудасыз | оорудасыздар |
| исходный · 1е лицо | ооруданмын | ооруданбыз |
| исходный · 2е лицо | оорудансың | оорудансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | оорудансыз | оорудансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | оору | оорулар |
| Родительный | оорунун | оорулардын |
| Дательный | ооруга | ооруларга |
| Винительный | ооруну | ооруларды |
| Местный | ооруда | ооруларда |
| Исходный | оорудан | оорулардан |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | оорум | ооруларым |
| ты | ооруң | ооруларың |
| Вы | ооруңуз | ооруларыңыз |
| он, она | оорусу | оорулары |
| мы | оорубуз | ооруларыбыз |
| вы | ооруңар | ооруларыңар |
| Вы (мн.) | ооруңуздар | ооруларыңыздар |
| они | оорусу | оорулары |
| общая принадлежность (-ныкы) | оорунуку | оорулардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | оорум | ооруң | ооруңуз | оорусу | оорубуз | ооруңар | ооруңуздар | оорусу |
| Родительный | оорумун / оорумдун | ооруңдун / ооруңун | ооруңуздун | оорусунун | оорубуздун | ооруңардын | ооруңуздардын | оорусунун |
| Дательный | оорума | ооруңа | ооруңузга | оорусуна | оорубузга | ооруңарга | ооруңуздарга | оорусуна |
| Винительный | оорумду / ооруму | ооруңду / ооруңу | ооруңузду | оорусун | оорубузду | ооруңарды | ооруңуздарды | оорусун |
| Местный | оорумда | ооруңда | ооруңузда | оорусунда | оорубузда | ооруңарда | ооруңуздарда | оорусунда |
| Исходный | оорумдан / ооруман | ооруңдан / ооруңан | ооруңуздан | оорусунан | оорубуздан | ооруңардан | ооруңуздардан | оорусунан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | ооруларым | ооруларың | ооруларыңыз | оорулары | ооруларыбыз | ооруларыңар | ооруларыңыздар | оорулары |
| Родительный | ооруларымдын / ооруларымын | ооруларыңдын / ооруларыңын | ооруларыңыздын | ооруларынын | ооруларыбыздын | ооруларыңардын | ооруларыңыздардын | ооруларынын |
| Дательный | ооруларыма | ооруларыңа | ооруларыңызга | ооруларына | ооруларыбызга | ооруларыңарга | ооруларыңыздарга | ооруларына |
| Винительный | ооруларымды / ооруларымы | ооруларыңды / ооруларыңы | ооруларыңызды | ооруларын | ооруларыбызды | ооруларыңарды | ооруларыңыздарды | ооруларын |
| Местный | ооруларымда | ооруларыңда | ооруларыңызда | ооруларында | ооруларыбызда | ооруларыңарда | ооруларыңыздарда | ооруларында |
| Исходный | ооруларымдан / ооруларыман | ооруларыңдан / ооруларыңан | ооруларыңыздан | ооруларынан | ооруларыбыздан | ооруларыңардан | ооруларыңыздардан | ооруларынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | оорумун | оорубуз |
| 2е лицо | оорусуң | оорусуңар |
| 2е лицо (веж.форма) | оорусуз | оорусуздар |
| местный · 1е лицо | оорудамын | оорудабыз |
| местный · 2е лицо | оорудасың | оорудасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | оорудасыз | оорудасыздар |
| исходный · 1е лицо | ооруданмын | ооруданбыз |
| исходный · 2е лицо | оорудансың | оорудансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | оорудансыз | оорудансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Степени сравнения Правило
| Степень | |
|---|---|
| Сравнительная степень | оорураак |
оору-
Спряжение глагола Правило
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | ооруймун / ооруйм | ооруйсуң | ооруйсуз | ооруйт | ооруйбуз | ооруйсуңар | ооруйсуздар | ооруйт / оорушат |
| Прошедшее определенное время | оорудум | оорудуң | оорудуңуз | ооруду | оорудук | оорудуңар | оорудуңуздар | ооруду / оорушту |
| Прошедщее неопределенное время | ооруганмын / ооругамын / ооругам | ооругансың | ооругансыз | ооруган | ооруганбыз | ооругансыңар | ооругансыздар | ооруган |
| Прошедшее субъективное время | ооруптурмун / оорупмун | ооруптурсуң / оорупсуң | ооруптурсуз / оорупсуз | ооруптур | ооруптурбуз / ооруппуз | ооруптурсуңар / оорупсуңар | ооруптурсуздар / оорупсуздар | ооруптур / оорушуптур |
| Прошедшее длительное | ооручумун | ооручусуң | ооручусуз | ооручу | ооручубуз | ооручусуңар | ооручусуздар | ооручу |
| Неопределенное будущее время | ооруурмун / оорурмун | ооруурсуң / оорурсуң | ооруурсуз / оорурсуз | ооруур / оорур | ооруурбуз / оорурбуз | ооруурсуңар / оорурсуңар | ооруурсуздар / оорурсуздар | ооруур / оорур |
| Условное наклонение | оорусам | оорусаң | оорусаңыз | ооруса | оорусак | оорусаңар | оорусаңыздар | ооруса / оорушса |
| Желательное наклонение | ооругум | ооругуң | ооругуңуз | ооругусу | ооругубуз | ооругуңар | ооругуңуздар | ооругусу |
| Повелительное наклонение | ооруюн | оору | ооруңуз | оорусун | ооруйлу | ооругула | ооруңуздар | оорусун |
| Наклонение намерения | оорумакчымын / оорумакмын | оорумакчысың / оорумаксың | оорумакчысыз / оорумаксыз | оорумакчы / оорумак | оорумакчыбыз / оорумакпыз | оорумакчысыңар / оорумаксыңар | оорумакчысыздар / оорумаксыздар | оорумакчы / оорумак |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | оорубаймын / оорубайм | оорубайсың | оорубайсыз | оорубайт | оорубайбыз | оорубайсыңар | оорубайсыздар | оорубайт / оорушпайт |
| Прошедшее определенное время | оорубадым | оорубадың | оорубадыңыз | оорубады | оорубадык | оорубадыңар | оорубадыңыздар | оорушпады / оорубады |
| Прошедщее неопределенное время | оорубаганмын | оорубагансың | оорубагансыз | оорубаган | оорубаганбыз | оорубагансыңар | оорубагансыздар | оорубаган |
| Прошедшее субъективное время | оорубаптырмын | оорубаптырсың | оорубаптырсыз | оорубаптыр | оорубаптырбыз | оорубаптырсыңар | оорубаптырсыздар | оорубаптыр |
| Неопределенное будущее время | оорубасмын | оорубассың | оорубассыз | оорубас | оорубаспыз | — | — | оорубас |
| Условное наклонение | оорубасам | оорубасаң | оорубасаңыз | оорубаса | оорубасак | оорубасаңар | оорубасаңыздар | оорубаса / оорушпаса |
| Повелительное наклонение | оорубайын | ооруба | оорубаңыз | оорубасын | оорубайлы | оорубагыла | оорубаңыздар | оорубасын |
Отглагольное существительное Правило
| Форма | |
|---|---|
| -уу | ооруу |
| -ыш | ооруш |
| -мак | оорумак |
| -май | оорумай |
| -баш | оорубаш |
Причастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -ган | ооруган |
| -ар | ооруур / оорур |
| -бас | оорубас |
| -уучу | ооруучу |
| -чу | ооручу |
Деепричастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -а, -й | ооруй |
| -ып | ооруп |
| -ганы | ооруганы |
| -ганча | ооруганча |
| -гыча | ооругуча |
| -майынча | оорумайынча |