Морфология › оору
оору
Жөндөмө категориясы Эреже
Таандык категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| мен | оорум | ооруларым |
| сен | ооруң | ооруларың |
| сиз | ооруңуз | ооруларыңыз |
| ал | оорусу | оорулары |
| биз | оорубуз | ооруларыбыз |
| силер | ооруңар | ооруларыңар |
| сиздер | ооруңуздар | ооруларыңыздар |
| алар | оорусу | оорулары |
| жалпы таандык (-ныкы) | оорунуку | оорулардыкы |
Таандык жөндөлүш
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | оорум | ооруң | ооруңуз | оорусу | оорубуз | ооруңар | ооруңуздар | оорусу |
| Илик | оорумун / оорумдун | ооруңдун / ооруңун | ооруңуздун | оорусунун | оорубуздун | ооруңардын | ооруңуздардын | оорусунун |
| Барыш | оорума | ооруңа | ооруңузга | оорусуна | оорубузга | ооруңарга | ооруңуздарга | оорусуна |
| Табыш | оорумду / ооруму | ооруңду / ооруңу | ооруңузду | оорусун | оорубузду | ооруңарды | ооруңуздарды | оорусун |
| Жатыш | оорумда | ооруңда | ооруңузда | оорусунда | оорубузда | ооруңарда | ооруңуздарда | оорусунда |
| Чыгыш | оорумдан / ооруман | ооруңдан / ооруңан | ооруңуздан | оорусунан | оорубуздан | ооруңардан | ооруңуздардан | оорусунан |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | ооруларым | ооруларың | ооруларыңыз | оорулары | ооруларыбыз | ооруларыңар | ооруларыңыздар | оорулары |
| Илик | ооруларымдын / ооруларымын | ооруларыңдын / ооруларыңын | ооруларыңыздын | ооруларынын | ооруларыбыздын | ооруларыңардын | ооруларыңыздардын | ооруларынын |
| Барыш | ооруларыма | ооруларыңа | ооруларыңызга | ооруларына | ооруларыбызга | ооруларыңарга | ооруларыңыздарга | ооруларына |
| Табыш | ооруларымды / ооруларымы | ооруларыңды / ооруларыңы | ооруларыңызды | ооруларын | ооруларыбызды | ооруларыңарды | ооруларыңыздарды | ооруларын |
| Жатыш | ооруларымда | ооруларыңда | ооруларыңызда | ооруларында | ооруларыбызда | ооруларыңарда | ооруларыңыздарда | ооруларында |
| Чыгыш | ооруларымдан / ооруларыман | ооруларыңдан / ооруларыңан | ооруларыңыздан | ооруларынан | ооруларыбыздан | ооруларыңардан | ооруларыңыздардан | ооруларынан |
Жакталыш (Зат атоочтун жакталышы)
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| 1-жак | оорумун | оорубуз |
| 2-жак | оорусуң | оорусуңар |
| 2-жак (сылык) | оорусуз | оорусуздар |
| жатыш · 1-жак | оорудамын | оорудабыз |
| жатыш · 2-жак | оорудасың | оорудасыңар |
| жатыш · 2-жак (сылык) | оорудасыз | оорудасыздар |
| чыгыш · 1-жак | ооруданмын | ооруданбыз |
| чыгыш · 2-жак | оорудансың | оорудансыңар |
| чыгыш · 2-жак (сылык) | оорудансыз | оорудансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Жөндөмө категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| Атооч | оору | оорулар |
| Илик | оорунун | оорулардын |
| Барыш | ооруга | ооруларга |
| Табыш | ооруну | ооруларды |
| Жатыш | ооруда | ооруларда |
| Чыгыш | оорудан | оорулардан |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Таандык категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| мен | оорум | ооруларым |
| сен | ооруң | ооруларың |
| сиз | ооруңуз | ооруларыңыз |
| ал | оорусу | оорулары |
| биз | оорубуз | ооруларыбыз |
| силер | ооруңар | ооруларыңар |
| сиздер | ооруңуздар | ооруларыңыздар |
| алар | оорусу | оорулары |
| жалпы таандык (-ныкы) | оорунуку | оорулардыкы |
Таандык жөндөлүш
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | оорум | ооруң | ооруңуз | оорусу | оорубуз | ооруңар | ооруңуздар | оорусу |
| Илик | оорумун / оорумдун | ооруңдун / ооруңун | ооруңуздун | оорусунун | оорубуздун | ооруңардын | ооруңуздардын | оорусунун |
| Барыш | оорума | ооруңа | ооруңузга | оорусуна | оорубузга | ооруңарга | ооруңуздарга | оорусуна |
| Табыш | оорумду / ооруму | ооруңду / ооруңу | ооруңузду | оорусун | оорубузду | ооруңарды | ооруңуздарды | оорусун |
| Жатыш | оорумда | ооруңда | ооруңузда | оорусунда | оорубузда | ооруңарда | ооруңуздарда | оорусунда |
| Чыгыш | оорумдан / ооруман | ооруңдан / ооруңан | ооруңуздан | оорусунан | оорубуздан | ооруңардан | ооруңуздардан | оорусунан |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | ооруларым | ооруларың | ооруларыңыз | оорулары | ооруларыбыз | ооруларыңар | ооруларыңыздар | оорулары |
| Илик | ооруларымдын / ооруларымын | ооруларыңдын / ооруларыңын | ооруларыңыздын | ооруларынын | ооруларыбыздын | ооруларыңардын | ооруларыңыздардын | ооруларынын |
| Барыш | ооруларыма | ооруларыңа | ооруларыңызга | ооруларына | ооруларыбызга | ооруларыңарга | ооруларыңыздарга | ооруларына |
| Табыш | ооруларымды / ооруларымы | ооруларыңды / ооруларыңы | ооруларыңызды | ооруларын | ооруларыбызды | ооруларыңарды | ооруларыңыздарды | ооруларын |
| Жатыш | ооруларымда | ооруларыңда | ооруларыңызда | ооруларында | ооруларыбызда | ооруларыңарда | ооруларыңыздарда | ооруларында |
| Чыгыш | ооруларымдан / ооруларыман | ооруларыңдан / ооруларыңан | ооруларыңыздан | ооруларынан | ооруларыбыздан | ооруларыңардан | ооруларыңыздардан | ооруларынан |
Жакталыш (Зат атоочтун жакталышы)
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| 1-жак | оорумун | оорубуз |
| 2-жак | оорусуң | оорусуңар |
| 2-жак (сылык) | оорусуз | оорусуздар |
| жатыш · 1-жак | оорудамын | оорудабыз |
| жатыш · 2-жак | оорудасың | оорудасыңар |
| жатыш · 2-жак (сылык) | оорудасыз | оорудасыздар |
| чыгыш · 1-жак | ооруданмын | ооруданбыз |
| чыгыш · 2-жак | оорудансың | оорудансыңар |
| чыгыш · 2-жак (сылык) | оорудансыз | оорудансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Сын атоочтун даражалары Эреже
| Даража | |
|---|---|
| Салыштырма даража | оорураак |
оору-
Этиштин жакталышы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Айкын келер чак | ооруймун / ооруйм | ооруйсуң | ооруйсуз | ооруйт | ооруйбуз | ооруйсуңар | ооруйсуздар | ооруйт / оорушат |
| Айкын өткөн чак | оорудум | оорудуң | оорудуңуз | ооруду | оорудук | оорудуңар | оорудуңуздар | ооруду / оорушту |
| Жалпы өткөн чак | ооруганмын / ооругамын / ооругам | ооругансың | ооругансыз | ооруган | ооруганбыз | ооругансыңар | ооругансыздар | ооруган |
| Капыскы өткөн чак | ооруптурмун / оорупмун | ооруптурсуң / оорупсуң | ооруптурсуз / оорупсуз | ооруптур | ооруптурбуз / ооруппуз | ооруптурсуңар / оорупсуңар | ооруптурсуздар / оорупсуздар | ооруптур / оорушуптур |
| Адат өткөн чак | ооручумун | ооручусуң | ооручусуз | ооручу | ооручубуз | ооручусуңар | ооручусуздар | ооручу |
| Арсар келер чак | ооруурмун / оорурмун | ооруурсуң / оорурсуң | ооруурсуз / оорурсуз | ооруур / оорур | ооруурбуз / оорурбуз | ооруурсуңар / оорурсуңар | ооруурсуздар / оорурсуздар | ооруур / оорур |
| Шарттуу ыңгай | оорусам | оорусаң | оорусаңыз | ооруса | оорусак | оорусаңар | оорусаңыздар | ооруса / оорушса |
| Тилек ыңгай | ооругум | ооругуң | ооругуңуз | ооругусу | ооругубуз | ооругуңар | ооругуңуздар | ооругусу |
| Буйрук ыңгай | ооруюн | оору | ооруңуз | оорусун | ооруйлу | ооругула | ооруңуздар | оорусун |
| Ниет ыңгай | оорумакчымын / оорумакмын | оорумакчысың / оорумаксың | оорумакчысыз / оорумаксыз | оорумакчы / оорумак | оорумакчыбыз / оорумакпыз | оорумакчысыңар / оорумаксыңар | оорумакчысыздар / оорумаксыздар | оорумакчы / оорумак |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Айкын келер чак | оорубаймын / оорубайм | оорубайсың | оорубайсыз | оорубайт | оорубайбыз | оорубайсыңар | оорубайсыздар | оорубайт / оорушпайт |
| Айкын өткөн чак | оорубадым | оорубадың | оорубадыңыз | оорубады | оорубадык | оорубадыңар | оорубадыңыздар | оорушпады / оорубады |
| Жалпы өткөн чак | оорубаганмын | оорубагансың | оорубагансыз | оорубаган | оорубаганбыз | оорубагансыңар | оорубагансыздар | оорубаган |
| Капыскы өткөн чак | оорубаптырмын | оорубаптырсың | оорубаптырсыз | оорубаптыр | оорубаптырбыз | оорубаптырсыңар | оорубаптырсыздар | оорубаптыр |
| Арсар келер чак | оорубасмын | оорубассың | оорубассыз | оорубас | оорубаспыз | — | — | оорубас |
| Шарттуу ыңгай | оорубасам | оорубасаң | оорубасаңыз | оорубаса | оорубасак | оорубасаңар | оорубасаңыздар | оорубаса / оорушпаса |
| Буйрук ыңгай | оорубайын | ооруба | оорубаңыз | оорубасын | оорубайлы | оорубагыла | оорубаңыздар | оорубасын |
Кыймыл атоочтор Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -уу | ооруу |
| -ыш | ооруш |
| -мак | оорумак |
| -май | оорумай |
| -баш | оорубаш |
Атоочтуктар Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -ган | ооруган |
| -ар | ооруур / оорур |
| -бас | оорубас |
| -уучу | ооруучу |
| -чу | ооручу |
Чакчылдар Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -а, -й | ооруй |
| -ып | ооруп |
| -ганы | ооруганы |
| -ганча | ооруганча |
| -гыча | ооругуча |
| -майынча | оорумайынча |