Морфология › сал
сал
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | сал | салдар |
| Родительный | салдын | салдардын |
| Дательный | салга | салдарга |
| Винительный | салды | салдарды |
| Местный | салда | салдарда |
| Исходный | салдан | салдардан |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | салым | салдарым |
| ты | салың | салдарың |
| Вы | салыңыз | салдарыңыз |
| он, она | салы | салдары |
| мы | салыбыз | салдарыбыз |
| вы | салыңар | салдарыңар |
| Вы (мн.) | салыңыздар | салдарыңыздар |
| они | салы | салдары |
| общая принадлежность (-ныкы) | салдыкы | салдардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | салым | салың | салыңыз | салы | салыбыз | салыңар | салыңыздар | салы |
| Родительный | салымын / салымдын | салыңдын / салыңын | салыңыздын | салынын | салыбыздын | салыңардын | салыңыздардын | салынын |
| Дательный | салыма | салыңа | салыңызга | салына | салыбызга | салыңарга | салыңыздарга | салына |
| Винительный | салымды / салымы | салыңды / салыңы | салыңызды | салын | салыбызды | салыңарды | салыңыздарды | салын |
| Местный | салымда | салыңда | салыңызда | салында | салыбызда | салыңарда | салыңыздарда | салында |
| Исходный | салымдан / салыман | салыңдан / салыңан | салыңыздан | салынан | салыбыздан | салыңардан | салыңыздардан | салынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | салдарым | салдарың | салдарыңыз | салдары | салдарыбыз | салдарыңар | салдарыңыздар | салдары |
| Родительный | салдарымдын / салдарымын | салдарыңдын / салдарыңын | салдарыңыздын | салдарынын | салдарыбыздын | салдарыңардын | салдарыңыздардын | салдарынын |
| Дательный | салдарыма | салдарыңа | салдарыңызга | салдарына | салдарыбызга | салдарыңарга | салдарыңыздарга | салдарына |
| Винительный | салдарымды / салдарымы | салдарыңды / салдарыңы | салдарыңызды | салдарын | салдарыбызды | салдарыңарды | салдарыңыздарды | салдарын |
| Местный | салдарымда | салдарыңда | салдарыңызда | салдарында | салдарыбызда | салдарыңарда | салдарыңыздарда | салдарында |
| Исходный | салдарымдан / салдарыман | салдарыңдан / салдарыңан | салдарыңыздан | салдарынан | салдарыбыздан | салдарыңардан | салдарыңыздардан | салдарынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | салмын | салбыз |
| 2е лицо | салсың | салсыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | салсыз | салсыздар |
| местный · 1е лицо | салдамын | салдабыз |
| местный · 2е лицо | салдасың | салдасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | салдасыз | салдасыздар |
| исходный · 1е лицо | салданмын | салданбыз |
| исходный · 2е лицо | салдансың | салдансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | салдансыз | салдансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | сал | салдар |
| Родительный | салдын | салдардын |
| Дательный | салга | салдарга |
| Винительный | салды | салдарды |
| Местный | салда | салдарда |
| Исходный | салдан | салдардан |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | салым | салдарым |
| ты | салың | салдарың |
| Вы | салыңыз | салдарыңыз |
| он, она | салы | салдары |
| мы | салыбыз | салдарыбыз |
| вы | салыңар | салдарыңар |
| Вы (мн.) | салыңыздар | салдарыңыздар |
| они | салы | салдары |
| общая принадлежность (-ныкы) | салдыкы | салдардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | салым | салың | салыңыз | салы | салыбыз | салыңар | салыңыздар | салы |
| Родительный | салымын / салымдын | салыңдын / салыңын | салыңыздын | салынын | салыбыздын | салыңардын | салыңыздардын | салынын |
| Дательный | салыма | салыңа | салыңызга | салына | салыбызга | салыңарга | салыңыздарга | салына |
| Винительный | салымды / салымы | салыңды / салыңы | салыңызды | салын | салыбызды | салыңарды | салыңыздарды | салын |
| Местный | салымда | салыңда | салыңызда | салында | салыбызда | салыңарда | салыңыздарда | салында |
| Исходный | салымдан / салыман | салыңдан / салыңан | салыңыздан | салынан | салыбыздан | салыңардан | салыңыздардан | салынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | салдарым | салдарың | салдарыңыз | салдары | салдарыбыз | салдарыңар | салдарыңыздар | салдары |
| Родительный | салдарымдын / салдарымын | салдарыңдын / салдарыңын | салдарыңыздын | салдарынын | салдарыбыздын | салдарыңардын | салдарыңыздардын | салдарынын |
| Дательный | салдарыма | салдарыңа | салдарыңызга | салдарына | салдарыбызга | салдарыңарга | салдарыңыздарга | салдарына |
| Винительный | салдарымды / салдарымы | салдарыңды / салдарыңы | салдарыңызды | салдарын | салдарыбызды | салдарыңарды | салдарыңыздарды | салдарын |
| Местный | салдарымда | салдарыңда | салдарыңызда | салдарында | салдарыбызда | салдарыңарда | салдарыңыздарда | салдарында |
| Исходный | салдарымдан / салдарыман | салдарыңдан / салдарыңан | салдарыңыздан | салдарынан | салдарыбыздан | салдарыңардан | салдарыңыздардан | салдарынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | салмын | салбыз |
| 2е лицо | салсың | салсыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | салсыз | салсыздар |
| местный · 1е лицо | салдамын | салдабыз |
| местный · 2е лицо | салдасың | салдасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | салдасыз | салдасыздар |
| исходный · 1е лицо | салданмын | салданбыз |
| исходный · 2е лицо | салдансың | салдансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | салдансыз | салдансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Степени сравнения Правило
| Степень | |
|---|---|
| Сравнительная степень | салыраак |
сал-
Спряжение глагола Правило
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | салам / саламын | саласың | саласыз | салат | салабыз | саласыңар | саласыздар | салат / салышат |
| Прошедшее определенное время | салдым | салдың | салдыңыз | салды | салдык | салдыңар | салдыңыздар | салды / салышты |
| Прошедщее неопределенное время | салганмын / салгамын / салгам | салгансың | салгансыз | салган | салганбыз | салгансыңар | салгансыздар | салган |
| Прошедшее субъективное время | салыптырмын / салыпмын | салыптырсың / салыпсың | салыптырсыз / салыпсыз | салыптыр | салыппыз / салыптырбыз | салыптырсыңар / салыпсыңар | салыптырсыздар / салыпсыздар | салыптыр / салышыптыр |
| Прошедшее длительное | салчумун | салчусуң | салчусуз | салчу | салчубуз | салчусуңар | салчусуздар | салчу |
| Неопределенное будущее время | салармын | саларсың | саларсыз | салар | саларбыз | саларсыңар | саларсыздар | салар |
| Условное наклонение | салсам | салсаң | салсаңыз | салса | салсак | салсаңар | салсаңыздар | салса / салышса |
| Желательное наклонение | салгым | салгың | салгыңыз | салгысы | салгыбыз | салгыңар | салгыңыздар | салгысы |
| Повелительное наклонение | салайын | сал | салыңыз | салсын | салалы | салгыла | салыңыздар | салсын |
| Наклонение намерения | салмакчымын / салмакмын | салмакчысың / салмаксың | салмаксыз / салмакчысыз | салмак / салмакчы | салмакчыбыз / салмакпыз | салмакчысыңар / салмаксыңар | салмакчысыздар / салмаксыздар | салмак / салмакчы |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | салбаймын / салбайм | салбайсың | салбайсыз | салбайт | салбайбыз | салбайсыңар | салбайсыздар | салбайт / салышпайт |
| Прошедшее определенное время | салбадым | салбадың | салбадыңыз | салбады | салбадык | салбадыңар | салбадыңыздар | салбады / салышпады |
| Прошедщее неопределенное время | салбаганмын | салбагансың | салбагансыз | салбаган | салбаганбыз | салбагансыңар | салбагансыздар | салбаган |
| Прошедшее субъективное время | салбаптырмын | салбаптырсың | салбаптырсыз | салбаптыр | салбаптырбыз | салбаптырсыңар | салбаптырсыздар | салбаптыр |
| Неопределенное будущее время | салбасмын | салбассың | салбассыз | салбас | салбаспыз | — | — | салбас |
| Условное наклонение | салбасам | салбасаң | салбасаңыз | салбаса | салбасак | салбасаңар | салбасаңыздар | салбаса / салышпаса |
| Повелительное наклонение | салбайын | салба | салбаңыз | салбасын | салбайлы | салбагыла | салбаңыздар | салбасын |
Отглагольное существительное Правило
| Форма | |
|---|---|
| -уу | салуу |
| -ыш | салыш |
| -мак | салмак |
| -май | салмай |
| -баш | салбаш |
Причастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -ган | салган |
| -ар | салар |
| -бас | салбас |
| -уучу | салуучу |
| -чу | салчу |
Деепричастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -а, -й | сала |
| -ып | салып |
| -ганы | салганы |
| -ганча | салганча |
| -гыча | салгыча |
| -майынча | салмайынча |