Морфология › сай
сай
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | сай | сайлар |
| Родительный | сайдын | сайлардын |
| Дательный | сайга | сайларга |
| Винительный | сайды | сайларды |
| Местный | сайда | сайларда |
| Исходный | сайдан | сайлардан |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | сайым | сайларым |
| ты | сайың | сайларың |
| Вы | сайыңыз | сайларыңыз |
| он, она | сайы | сайлары |
| мы | сайыбыз | сайларыбыз |
| вы | сайыңар | сайларыңар |
| Вы (мн.) | сайыңыздар | сайларыңыздар |
| они | сайы | сайлары |
| общая принадлежность (-ныкы) | сайдыкы | сайлардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | сайым | сайың | сайыңыз | сайы | сайыбыз | сайыңар | сайыңыздар | сайы |
| Родительный | сайымдын / сайымын | сайыңдын / сайыңын | сайыңыздын | сайынын | сайыбыздын | сайыңардын | сайыңыздардын | сайынын |
| Дательный | сайыма | сайыңа | сайыңызга | сайына | сайыбызга | сайыңарга | сайыңыздарга | сайына |
| Винительный | сайымды / сайымы | сайыңды / сайыңы | сайыңызды | сайын | сайыбызды | сайыңарды | сайыңыздарды | сайын |
| Местный | сайымда | сайыңда | сайыңызда | сайында | сайыбызда | сайыңарда | сайыңыздарда | сайында |
| Исходный | сайымдан / сайыман | сайыңдан / сайыңан | сайыңыздан | сайынан | сайыбыздан | сайыңардан | сайыңыздардан | сайынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | сайларым | сайларың | сайларыңыз | сайлары | сайларыбыз | сайларыңар | сайларыңыздар | сайлары |
| Родительный | сайларымдын / сайларымын | сайларыңдын / сайларыңын | сайларыңыздын | сайларынын | сайларыбыздын | сайларыңардын | сайларыңыздардын | сайларынын |
| Дательный | сайларыма | сайларыңа | сайларыңызга | сайларына | сайларыбызга | сайларыңарга | сайларыңыздарга | сайларына |
| Винительный | сайларымды / сайларымы | сайларыңды / сайларыңы | сайларыңызды | сайларын | сайларыбызды | сайларыңарды | сайларыңыздарды | сайларын |
| Местный | сайларымда | сайларыңда | сайларыңызда | сайларында | сайларыбызда | сайларыңарда | сайларыңыздарда | сайларында |
| Исходный | сайларымдан / сайларыман | сайларыңдан / сайларыңан | сайларыңыздан | сайларынан | сайларыбыздан | сайларыңардан | сайларыңыздардан | сайларынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | саймын | сайбыз |
| 2е лицо | сайсың | сайсыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | сайсыз | сайсыздар |
| местный · 1е лицо | сайдамын | сайдабыз |
| местный · 2е лицо | сайдасың | сайдасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | сайдасыз | сайдасыздар |
| исходный · 1е лицо | сайданмын | сайданбыз |
| исходный · 2е лицо | сайдансың | сайдансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | сайдансыз | сайдансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | сай | сайлар |
| Родительный | сайдын | сайлардын |
| Дательный | сайга | сайларга |
| Винительный | сайды | сайларды |
| Местный | сайда | сайларда |
| Исходный | сайдан | сайлардан |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | сайым | сайларым |
| ты | сайың | сайларың |
| Вы | сайыңыз | сайларыңыз |
| он, она | сайы | сайлары |
| мы | сайыбыз | сайларыбыз |
| вы | сайыңар | сайларыңар |
| Вы (мн.) | сайыңыздар | сайларыңыздар |
| они | сайы | сайлары |
| общая принадлежность (-ныкы) | сайдыкы | сайлардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | сайым | сайың | сайыңыз | сайы | сайыбыз | сайыңар | сайыңыздар | сайы |
| Родительный | сайымдын / сайымын | сайыңдын / сайыңын | сайыңыздын | сайынын | сайыбыздын | сайыңардын | сайыңыздардын | сайынын |
| Дательный | сайыма | сайыңа | сайыңызга | сайына | сайыбызга | сайыңарга | сайыңыздарга | сайына |
| Винительный | сайымды / сайымы | сайыңды / сайыңы | сайыңызды | сайын | сайыбызды | сайыңарды | сайыңыздарды | сайын |
| Местный | сайымда | сайыңда | сайыңызда | сайында | сайыбызда | сайыңарда | сайыңыздарда | сайында |
| Исходный | сайымдан / сайыман | сайыңдан / сайыңан | сайыңыздан | сайынан | сайыбыздан | сайыңардан | сайыңыздардан | сайынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | сайларым | сайларың | сайларыңыз | сайлары | сайларыбыз | сайларыңар | сайларыңыздар | сайлары |
| Родительный | сайларымдын / сайларымын | сайларыңдын / сайларыңын | сайларыңыздын | сайларынын | сайларыбыздын | сайларыңардын | сайларыңыздардын | сайларынын |
| Дательный | сайларыма | сайларыңа | сайларыңызга | сайларына | сайларыбызга | сайларыңарга | сайларыңыздарга | сайларына |
| Винительный | сайларымды / сайларымы | сайларыңды / сайларыңы | сайларыңызды | сайларын | сайларыбызды | сайларыңарды | сайларыңыздарды | сайларын |
| Местный | сайларымда | сайларыңда | сайларыңызда | сайларында | сайларыбызда | сайларыңарда | сайларыңыздарда | сайларында |
| Исходный | сайларымдан / сайларыман | сайларыңдан / сайларыңан | сайларыңыздан | сайларынан | сайларыбыздан | сайларыңардан | сайларыңыздардан | сайларынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | саймын | сайбыз |
| 2е лицо | сайсың | сайсыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | сайсыз | сайсыздар |
| местный · 1е лицо | сайдамын | сайдабыз |
| местный · 2е лицо | сайдасың | сайдасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | сайдасыз | сайдасыздар |
| исходный · 1е лицо | сайданмын | сайданбыз |
| исходный · 2е лицо | сайдансың | сайдансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | сайдансыз | сайдансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Степени сравнения Правило
| Степень | |
|---|---|
| Сравнительная степень | сайыраак |
сай-
Спряжение глагола Правило
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | саямын / саям | саясың | саясыз | саят | саябыз | саясыңар | саясыздар | саят / сайышат |
| Прошедшее определенное время | сайдым | сайдың | сайдыңыз | сайды | сайдык | сайдыңар | сайдыңыздар | сайды / сайышты |
| Прошедщее неопределенное время | сайганмын / сайгамын / сайгам | сайгансың | сайгансыз | сайган | сайганбыз | сайгансыңар | сайгансыздар | сайган |
| Прошедшее субъективное время | сайыптырмын / сайыпмын | сайыптырсың / сайыпсың | сайыптырсыз / сайыпсыз | сайыптыр | сайыптырбыз / сайыппыз | сайыптырсыңар / сайыпсыңар | сайыптырсыздар / сайыпсыздар | сайыптыр / сайышыптыр |
| Прошедшее длительное | сайчумун | сайчусуң | сайчусуз | сайчу | сайчубуз | сайчусуңар | сайчусуздар | сайчу |
| Неопределенное будущее время | саярмын | саярсың | саярсыз | саяр | саярбыз | саярсыңар | саярсыздар | саяр |
| Условное наклонение | сайсам | сайсаң | сайсаңыз | сайса | сайсак | сайсаңар | сайсаңыздар | сайса / сайышса |
| Желательное наклонение | сайгым | сайгың | сайгыңыз | сайгысы | сайгыбыз | сайгыңар | сайгыңыздар | сайгысы |
| Повелительное наклонение | саяйын | сай | сайыңыз | сайсын | саялы | сайгыла | сайыңыздар | сайсын |
| Наклонение намерения | саймакчымын / саймакмын | саймакчысың / саймаксың | саймакчысыз / саймаксыз | саймак / саймакчы | саймакчыбыз / саймакпыз | саймакчысыңар / саймаксыңар | саймакчысыздар / саймаксыздар | саймак / саймакчы |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | сайбаймын / сайбайм | сайбайсың | сайбайсыз | сайбайт | сайбайбыз | сайбайсыңар | сайбайсыздар | сайышпайт / сайбайт |
| Прошедшее определенное время | сайбадым | сайбадың | сайбадыңыз | сайбады | сайбадык | сайбадыңар | сайбадыңыздар | сайышпады / сайбады |
| Прошедщее неопределенное время | сайбаганмын | сайбагансың | сайбагансыз | сайбаган | сайбаганбыз | сайбагансыңар | сайбагансыздар | сайбаган |
| Прошедшее субъективное время | сайбаптырмын | сайбаптырсың | сайбаптырсыз | сайбаптыр | сайбаптырбыз | сайбаптырсыңар | сайбаптырсыздар | сайбаптыр |
| Неопределенное будущее время | сайбасмын | сайбассың | сайбассыз | сайбас | сайбаспыз | — | — | сайбас |
| Условное наклонение | сайбасам | сайбасаң | сайбасаңыз | сайбаса | сайбасак | сайбасаңар | сайбасаңыздар | сайышпаса / сайбаса |
| Повелительное наклонение | сайбайын | сайба | сайбаңыз | сайбасын | сайбайлы | сайбагыла | сайбаңыздар | сайбасын |
Отглагольное существительное Правило
| Форма | |
|---|---|
| -уу | саюу |
| -ыш | сайыш |
| -мак | саймак |
| -май | саймай |
| -баш | сайбаш |
Причастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -ган | сайган |
| -ар | саяр |
| -бас | сайбас |
| -уучу | саюучу |
| -чу | сайчу |
Деепричастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -а, -й | сая |
| -ып | сайып |
| -ганы | сайганы |
| -ганча | сайганча |
| -гыча | сайгыча |
| -майынча | саймайынча |