Морфология › так
так
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | так | тактар |
| Родительный | тактын | тактардын |
| Дательный | такка | тактарга |
| Винительный | такты | тактарды |
| Местный | такта | тактарда |
| Исходный | тактан | тактардан |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | тагым | тактарым |
| ты | тагың | тактарың |
| Вы | тагыңыз | тактарыңыз |
| он, она | тагы | тактары |
| мы | тагыбыз | тактарыбыз |
| вы | тагыңар | тактарыңар |
| Вы (мн.) | тагыңыздар | тактарыңыздар |
| они | тагы | тактары |
| общая принадлежность (-ныкы) | тактыкы | тактардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | тагым | тагың | тагыңыз | тагы | тагыбыз | тагыңар | тагыңыздар | тагы |
| Родительный | тагымдын / тагымын | тагыңдын / тагыңын | тагыңыздын | тагынын | тагыбыздын | тагыңардын | тагыңыздардын | тагынын |
| Дательный | тагыма | тагыңа | тагыңызга | тагына | тагыбызга | тагыңарга | тагыңыздарга | тагына |
| Винительный | тагымды / тагымы | тагыңды / тагыңы | тагыңызды | тагын | тагыбызды | тагыңарды | тагыңыздарды | тагын |
| Местный | тагымда | тагыңда | тагыңызда | тагында | тагыбызда | тагыңарда | тагыңыздарда | тагында |
| Исходный | тагымдан / тагыман | тагыңдан / тагыңан | тагыңыздан | тагынан | тагыбыздан | тагыңардан | тагыңыздардан | тагынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | тактарым | тактарың | тактарыңыз | тактары | тактарыбыз | тактарыңар | тактарыңыздар | тактары |
| Родительный | тактарымдын / тактарымын | тактарыңдын / тактарыңын | тактарыңыздын | тактарынын | тактарыбыздын | тактарыңардын | тактарыңыздардын | тактарынын |
| Дательный | тактарыма | тактарыңа | тактарыңызга | тактарына | тактарыбызга | тактарыңарга | тактарыңыздарга | тактарына |
| Винительный | тактарымды / тактарымы | тактарыңды / тактарыңы | тактарыңызды | тактарын | тактарыбызды | тактарыңарды | тактарыңыздарды | тактарын |
| Местный | тактарымда | тактарыңда | тактарыңызда | тактарында | тактарыбызда | тактарыңарда | тактарыңыздарда | тактарында |
| Исходный | тактарымдан / тактарыман | тактарыңдан / тактарыңан | тактарыңыздан | тактарынан | тактарыбыздан | тактарыңардан | тактарыңыздардан | тактарынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | такмын | такпыз |
| 2е лицо | таксың | таксыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | таксыз | таксыздар |
| местный · 1е лицо | тактамын | тактабыз |
| местный · 2е лицо | тактасың | тактасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | тактасыз | тактасыздар |
| исходный · 1е лицо | тактанмын | тактанбыз |
| исходный · 2е лицо | тактансың | тактансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | тактансыз | тактансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | так | тактар |
| Родительный | тактын | тактардын |
| Дательный | такка | тактарга |
| Винительный | такты | тактарды |
| Местный | такта | тактарда |
| Исходный | тактан | тактардан |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | тагым | тактарым |
| ты | тагың | тактарың |
| Вы | тагыңыз | тактарыңыз |
| он, она | тагы | тактары |
| мы | тагыбыз | тактарыбыз |
| вы | тагыңар | тактарыңар |
| Вы (мн.) | тагыңыздар | тактарыңыздар |
| они | тагы | тактары |
| общая принадлежность (-ныкы) | тактыкы | тактардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | тагым | тагың | тагыңыз | тагы | тагыбыз | тагыңар | тагыңыздар | тагы |
| Родительный | тагымдын / тагымын | тагыңдын / тагыңын | тагыңыздын | тагынын | тагыбыздын | тагыңардын | тагыңыздардын | тагынын |
| Дательный | тагыма | тагыңа | тагыңызга | тагына | тагыбызга | тагыңарга | тагыңыздарга | тагына |
| Винительный | тагымды / тагымы | тагыңды / тагыңы | тагыңызды | тагын | тагыбызды | тагыңарды | тагыңыздарды | тагын |
| Местный | тагымда | тагыңда | тагыңызда | тагында | тагыбызда | тагыңарда | тагыңыздарда | тагында |
| Исходный | тагымдан / тагыман | тагыңдан / тагыңан | тагыңыздан | тагынан | тагыбыздан | тагыңардан | тагыңыздардан | тагынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | тактарым | тактарың | тактарыңыз | тактары | тактарыбыз | тактарыңар | тактарыңыздар | тактары |
| Родительный | тактарымдын / тактарымын | тактарыңдын / тактарыңын | тактарыңыздын | тактарынын | тактарыбыздын | тактарыңардын | тактарыңыздардын | тактарынын |
| Дательный | тактарыма | тактарыңа | тактарыңызга | тактарына | тактарыбызга | тактарыңарга | тактарыңыздарга | тактарына |
| Винительный | тактарымды / тактарымы | тактарыңды / тактарыңы | тактарыңызды | тактарын | тактарыбызды | тактарыңарды | тактарыңыздарды | тактарын |
| Местный | тактарымда | тактарыңда | тактарыңызда | тактарында | тактарыбызда | тактарыңарда | тактарыңыздарда | тактарында |
| Исходный | тактарымдан / тактарыман | тактарыңдан / тактарыңан | тактарыңыздан | тактарынан | тактарыбыздан | тактарыңардан | тактарыңыздардан | тактарынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | такмын | такпыз |
| 2е лицо | таксың | таксыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | таксыз | таксыздар |
| местный · 1е лицо | тактамын | тактабыз |
| местный · 2е лицо | тактасың | тактасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | тактасыз | тактасыздар |
| исходный · 1е лицо | тактанмын | тактанбыз |
| исходный · 2е лицо | тактансың | тактансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | тактансыз | тактансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Степени сравнения Правило
| Степень | |
|---|---|
| Сравнительная степень | тагыраак |
так-
Спряжение глагола Правило
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | тагам / тагамын | тагасың | тагасыз | тагат | тагабыз | тагасыңар | тагасыздар | тагат / тагышат |
| Прошедшее определенное время | тактым | тактың | тактыңыз | такты | тактык | тактыңар | тактыңыздар | такты / тагышты |
| Прошедщее неопределенное время | такканмын / таккамын / таккам | таккансың | таккансыз | таккан | такканбыз | таккансыңар | таккансыздар | таккан |
| Прошедшее субъективное время | тагыптырмын / тагыпмын | тагыптырсың / тагыпсың | тагыптырсыз / тагыпсыз | тагыптыр | тагыптырбыз / тагыппыз | тагыптырсыңар / тагыпсыңар | тагыптырсыздар / тагыпсыздар | тагыптыр / тагышыптыр |
| Прошедшее длительное | такчумун | такчусуң | такчусуз | такчу | такчубуз | такчусуңар | такчусуздар | такчу |
| Неопределенное будущее время | тагармын | тагарсың | тагарсыз | тагар | тагарбыз | тагарсыңар | тагарсыздар | тагар |
| Условное наклонение | таксам | таксаң | таксаңыз | такса | таксак | таксаңар | таксаңыздар | такса / тагышса |
| Желательное наклонение | таккым | таккың | таккыңыз | таккысы | таккыбыз | таккыңар | таккыңыздар | таккысы |
| Повелительное наклонение | тагайын | так | тагыңыз | таксын | тагалы | таккыла | тагыңыздар | таксын |
| Наклонение намерения | такмакчымын / такмакмын | такмакчысың / такмаксың | такмакчысыз / такмаксыз | такмакчы / такмак | такмакчыбыз / такмакпыз | такмакчысыңар / такмаксыңар | такмакчысыздар / такмаксыздар | такмакчы / такмак |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | такпаймын / такпайм | такпайсың | такпайсыз | такпайт | такпайбыз | такпайсыңар | такпайсыздар | тагышпайт / такпайт |
| Прошедшее определенное время | такпадым | такпадың | такпадыңыз | такпады | такпадык | такпадыңар | такпадыңыздар | тагышпады / такпады |
| Прошедщее неопределенное время | такпаганмын | такпагансың | такпагансыз | такпаган | такпаганбыз | такпагансыңар | такпагансыздар | такпаган |
| Прошедшее субъективное время | такпаптырмын | такпаптырсың | такпаптырсыз | такпаптыр | такпаптырбыз | такпаптырсыңар | такпаптырсыздар | такпаптыр |
| Неопределенное будущее время | такпасмын | такпассың | такпассыз | такпас | такпаспыз | — | — | такпас |
| Условное наклонение | такпасам | такпасаң | такпасаңыз | такпаса | такпасак | такпасаңар | такпасаңыздар | тагышпаса / такпаса |
| Повелительное наклонение | такпайын | такпа | такпаңыз | такпасын | такпайлы | такпагыла | такпаңыздар | такпасын |
Отглагольное существительное Правило
| Форма | |
|---|---|
| -уу | тагуу |
| -ыш | тагыш |
| -мак | такмак |
| -май | такмай |
| -баш | такпаш |
Причастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -ган | таккан |
| -ар | тагар |
| -бас | такпас |
| -уучу | тагуучу |
| -чу | такчу |
Деепричастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -а, -й | тага |
| -ып | тагып |
| -ганы | такканы |
| -ганча | такканча |
| -гыча | таккыча |
| -майынча | такмайынча |