Морфология › туура
туура
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | туура | тууралар |
| Родительный | тууранын | тууралардын |
| Дательный | туурага | туураларга |
| Винительный | туураны | туураларды |
| Местный | туурада | туураларда |
| Исходный | туурадан | тууралардан |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | туурам | туураларым |
| ты | туураң | туураларың |
| Вы | туураңыз | туураларыңыз |
| он, она | туурасы | тууралары |
| мы | туурабыз | туураларыбыз |
| вы | туураңар | туураларыңар |
| Вы (мн.) | туураңыздар | туураларыңыздар |
| они | туурасы | тууралары |
| общая принадлежность (-ныкы) | туураныкы | тууралардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | туурам | туураң | туураңыз | туурасы | туурабыз | туураңар | туураңыздар | туурасы |
| Родительный | туурамдын / туурамын | туураңдын / туураңын | туураңыздын | туурасынын | туурабыздын | туураңардын | туураңыздардын | туурасынын |
| Дательный | туурама | туураңа | туураңызга | туурасына | туурабызга | туураңарга | туураңыздарга | туурасына |
| Винительный | туурамды / туурамы | туураңды / туураңы | туураңызды | туурасын | туурабызды | туураңарды | туураңыздарды | туурасын |
| Местный | туурамда | туураңда | туураңызда | туурасында | туурабызда | туураңарда | туураңыздарда | туурасында |
| Исходный | туурамдан / туураман | туураңдан / туураңан | туураңыздан | туурасынан | туурабыздан | туураңардан | туураңыздардан | туурасынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | туураларым | туураларың | туураларыңыз | тууралары | туураларыбыз | туураларыңар | туураларыңыздар | тууралары |
| Родительный | туураларымдын / туураларымын | туураларыңдын / туураларыңын | туураларыңыздын | туураларынын | туураларыбыздын | туураларыңардын | туураларыңыздардын | туураларынын |
| Дательный | туураларыма | туураларыңа | туураларыңызга | туураларына | туураларыбызга | туураларыңарга | туураларыңыздарга | туураларына |
| Винительный | туураларымды / туураларымы | туураларыңды / туураларыңы | туураларыңызды | туураларын | туураларыбызды | туураларыңарды | туураларыңыздарды | туураларын |
| Местный | туураларымда | туураларыңда | туураларыңызда | туураларында | туураларыбызда | туураларыңарда | туураларыңыздарда | туураларында |
| Исходный | туураларымдан / туураларыман | туураларыңдан / туураларыңан | туураларыңыздан | туураларынан | туураларыбыздан | туураларыңардан | туураларыңыздардан | туураларынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | туурамын | туурабыз |
| 2е лицо | туурасың | туурасыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | туурасыз | туурасыздар |
| местный · 1е лицо | туурадамын | туурадабыз |
| местный · 2е лицо | туурадасың | туурадасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | туурадасыз | туурадасыздар |
| исходный · 1е лицо | туураданмын | туураданбыз |
| исходный · 2е лицо | туурадансың | туурадансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | туурадансыз | туурадансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | туура | тууралар |
| Родительный | тууранын | тууралардын |
| Дательный | туурага | туураларга |
| Винительный | туураны | туураларды |
| Местный | туурада | туураларда |
| Исходный | туурадан | тууралардан |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | туурам | туураларым |
| ты | туураң | туураларың |
| Вы | туураңыз | туураларыңыз |
| он, она | туурасы | тууралары |
| мы | туурабыз | туураларыбыз |
| вы | туураңар | туураларыңар |
| Вы (мн.) | туураңыздар | туураларыңыздар |
| они | туурасы | тууралары |
| общая принадлежность (-ныкы) | туураныкы | тууралардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | туурам | туураң | туураңыз | туурасы | туурабыз | туураңар | туураңыздар | туурасы |
| Родительный | туурамдын / туурамын | туураңдын / туураңын | туураңыздын | туурасынын | туурабыздын | туураңардын | туураңыздардын | туурасынын |
| Дательный | туурама | туураңа | туураңызга | туурасына | туурабызга | туураңарга | туураңыздарга | туурасына |
| Винительный | туурамды / туурамы | туураңды / туураңы | туураңызды | туурасын | туурабызды | туураңарды | туураңыздарды | туурасын |
| Местный | туурамда | туураңда | туураңызда | туурасында | туурабызда | туураңарда | туураңыздарда | туурасында |
| Исходный | туурамдан / туураман | туураңдан / туураңан | туураңыздан | туурасынан | туурабыздан | туураңардан | туураңыздардан | туурасынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | туураларым | туураларың | туураларыңыз | тууралары | туураларыбыз | туураларыңар | туураларыңыздар | тууралары |
| Родительный | туураларымдын / туураларымын | туураларыңдын / туураларыңын | туураларыңыздын | туураларынын | туураларыбыздын | туураларыңардын | туураларыңыздардын | туураларынын |
| Дательный | туураларыма | туураларыңа | туураларыңызга | туураларына | туураларыбызга | туураларыңарга | туураларыңыздарга | туураларына |
| Винительный | туураларымды / туураларымы | туураларыңды / туураларыңы | туураларыңызды | туураларын | туураларыбызды | туураларыңарды | туураларыңыздарды | туураларын |
| Местный | туураларымда | туураларыңда | туураларыңызда | туураларында | туураларыбызда | туураларыңарда | туураларыңыздарда | туураларында |
| Исходный | туураларымдан / туураларыман | туураларыңдан / туураларыңан | туураларыңыздан | туураларынан | туураларыбыздан | туураларыңардан | туураларыңыздардан | туураларынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | туурамын | туурабыз |
| 2е лицо | туурасың | туурасыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | туурасыз | туурасыздар |
| местный · 1е лицо | туурадамын | туурадабыз |
| местный · 2е лицо | туурадасың | туурадасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | туурадасыз | туурадасыздар |
| исходный · 1е лицо | туураданмын | туураданбыз |
| исходный · 2е лицо | туурадансың | туурадансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | туурадансыз | туурадансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Степени сравнения Правило
| Степень | |
|---|---|
| Сравнительная степень | туурараак |
туура-
Спряжение глагола Правило
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | туураймын / туурайм | туурайсың | туурайсыз | туурайт | туурайбыз | туурайсыңар | туурайсыздар | туурайт / туурашат |
| Прошедшее определенное время | туурадым | туурадың | туурадыңыз | туурады | туурадык | туурадыңар | туурадыңыздар | туурады / туурашты |
| Прошедщее неопределенное время | туураганмын / туурагамын / туурагам | туурагансың | туурагансыз | туураган | туураганбыз | туурагансыңар | туурагансыздар | туураган |
| Прошедшее субъективное время | туураптырмын / туурапмын | туураптырсың / туурапсың | туураптырсыз / туурапсыз | туураптыр | туураптырбыз / туураппыз | туураптырсыңар / туурапсыңар | туураптырсыздар / туурапсыздар | туурашыптыр / туураптыр |
| Прошедшее длительное | туурачумун | туурачусуң | туурачусуз | туурачу | туурачубуз | туурачусуңар | туурачусуздар | туурачу |
| Неопределенное будущее время | туураармын / туурармын | туураарсың / туурарсың | туураарсыз / туурарсыз | туураар / туурар | туураарбыз / туурарбыз | туураарсыңар / туурарсыңар | туураарсыздар / туурарсыздар | туураар / туурар |
| Условное наклонение | туурасам | туурасаң | туурасаңыз | туураса | туурасак | туурасаңар | туурасаңыздар | туурашса / туураса |
| Желательное наклонение | туурагым | туурагың | туурагыңыз | туурагысы | туурагыбыз | туурагыңар | туурагыңыздар | туурагысы |
| Повелительное наклонение | туурайын | туура | туураңыз | туурасын | туурайлы | туурагыла | туураңыздар | туурасын |
| Наклонение намерения | туурамакчымын / туурамакмын | туурамакчысың / туурамаксың | туурамакчысыз / туурамаксыз | туурамакчы / туурамак | туурамакчыбыз / туурамакпыз | туурамакчысыңар / туурамаксыңар | туурамакчысыздар / туурамаксыздар | туурамакчы / туурамак |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | туурабаймын / туурабайм | туурабайсың | туурабайсыз | туурабайт | туурабайбыз | туурабайсыңар | туурабайсыздар | туурашпайт / туурабайт |
| Прошедшее определенное время | туурабадым | туурабадың | туурабадыңыз | туурабады | туурабадык | туурабадыңар | туурабадыңыздар | туурашпады / туурабады |
| Прошедщее неопределенное время | туурабаганмын | туурабагансың | туурабагансыз | туурабаган | туурабаганбыз | туурабагансыңар | туурабагансыздар | туурабаган |
| Прошедшее субъективное время | туурабаптырмын | туурабаптырсың | туурабаптырсыз | туурабаптыр | туурабаптырбыз | туурабаптырсыңар | туурабаптырсыздар | туурабаптыр |
| Неопределенное будущее время | туурабасмын | туурабассың | туурабассыз | туурабас | туурабаспыз | — | — | туурабас |
| Условное наклонение | туурабасам | туурабасаң | туурабасаңыз | туурабаса | туурабасак | туурабасаңар | туурабасаңыздар | туурашпаса / туурабаса |
| Повелительное наклонение | туурабайын | туураба | туурабаңыз | туурабасын | туурабайлы | туурабагыла | туурабаңыздар | туурабасын |
Отглагольное существительное Правило
| Форма | |
|---|---|
| -уу | тууроо |
| -ыш | туураш |
| -мак | туурамак |
| -май | туурамай |
| -баш | туурабаш |
Причастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -ган | туураган |
| -ар | туураар / туурар |
| -бас | туурабас |
| -уучу | тууроочу |
| -чу | туурачу |
Деепричастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -а, -й | туурай |
| -ып | туурап |
| -ганы | туураганы |
| -ганча | туураганча |
| -гыча | туурагыча |
| -майынча | туурамайынча |