Баяндагыч ыңгай

Кыймыл-аракеттин же ал-абалдын болгонун, аткарылганын чындык катары көрсөтүп, жайынча баяндаган этиштин формалары баяндагыч ыңгай деп аталат.

Баяндагыч ыңгайдын өзүнүн грамматикалык көрсөткүчтөрү жок, ал жак жана чак мүчөлөрү аркылуу жүзөгө ашат. Мисалы: Жок, Барат ырчы, андайлар унутулбайт. (Т.Абдумомунов) Жанагы комсомолдон колу бошобогон Осмонкул Алиевди чуркатып койом. (С.Станалиев). Мисалдардагы унутулбайт, чуркатып койом деген сөздөр кыймыл-аракетти жайынча гана баяндады, мына ошол жайынча баяндоо -т (учур чак маанисиндеги 3-жактын мүчөсү), -м (айкын келер чак маанисиндеги 1-жактын мүчөсү) мүчөлөрү аркылуу туюндурулду.