Морфология › буйрук
буйрук
Жөндөмө категориясы Эреже
Таандык категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| мен | буйругум | буйруктарым |
| сен | буйругуң | буйруктарың |
| сиз | буйругуңуз | буйруктарыңыз |
| ал | буйругу | буйруктары |
| биз | буйругубуз | буйруктарыбыз |
| силер | буйругуңар | буйруктарыңар |
| сиздер | буйругуңуздар | буйруктарыңыздар |
| алар | буйругу | буйруктары |
| жалпы таандык (-ныкы) | буйруктуку | буйруктардыкы |
Таандык жөндөлүш
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | буйругум | буйругуң | буйругуңуз | буйругу | буйругубуз | буйругуңар | буйругуңуздар | буйругу |
| Илик | буйругумдун / буйругумун | буйругуңдун / буйругуңун | буйругуңуздун | буйругунун | буйругубуздун | буйругуңардын | буйругуңуздардын | буйругунун |
| Барыш | буйругума | буйругуңа | буйругуңузга | буйругуна | буйругубузга | буйругуңарга | буйругуңуздарга | буйругуна |
| Табыш | буйругумду / буйругуму | буйругуңду / буйругуңу | буйругуңузду | буйругун | буйругубузду | буйругуңарды | буйругуңуздарды | буйругун |
| Жатыш | буйругумда | буйругуңда | буйругуңузда | буйругунда | буйругубузда | буйругуңарда | буйругуңуздарда | буйругунда |
| Чыгыш | буйругумдан / буйругуман | буйругуңдан / буйругуңан | буйругуңуздан | буйругунан | буйругубуздан | буйругуңардан | буйругуңуздардан | буйругунан |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | буйруктарым | буйруктарың | буйруктарыңыз | буйруктары | буйруктарыбыз | буйруктарыңар | буйруктарыңыздар | буйруктары |
| Илик | буйруктарымдын / буйруктарымын | буйруктарыңдын / буйруктарыңын | буйруктарыңыздын | буйруктарынын | буйруктарыбыздын | буйруктарыңардын | буйруктарыңыздардын | буйруктарынын |
| Барыш | буйруктарыма | буйруктарыңа | буйруктарыңызга | буйруктарына | буйруктарыбызга | буйруктарыңарга | буйруктарыңыздарга | буйруктарына |
| Табыш | буйруктарымды / буйруктарымы | буйруктарыңды / буйруктарыңы | буйруктарыңызды | буйруктарын | буйруктарыбызды | буйруктарыңарды | буйруктарыңыздарды | буйруктарын |
| Жатыш | буйруктарымда | буйруктарыңда | буйруктарыңызда | буйруктарында | буйруктарыбызда | буйруктарыңарда | буйруктарыңыздарда | буйруктарында |
| Чыгыш | буйруктарымдан / буйруктарыман | буйруктарыңдан / буйруктарыңан | буйруктарыңыздан | буйруктарынан | буйруктарыбыздан | буйруктарыңардан | буйруктарыңыздардан | буйруктарынан |
Жакталыш (Зат атоочтун жакталышы)
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| 1-жак | буйрукмун | буйрукпуз |
| 2-жак | буйруксуң | буйруксуңар |
| 2-жак (сылык) | буйруксуз | буйруксуздар |
| жатыш · 1-жак | буйруктамын | буйруктабыз |
| жатыш · 2-жак | буйруктасың | буйруктасыңар |
| жатыш · 2-жак (сылык) | буйруктасыз | буйруктасыздар |
| чыгыш · 1-жак | буйруктанмын | буйруктанбыз |
| чыгыш · 2-жак | буйруктансың | буйруктансыңар |
| чыгыш · 2-жак (сылык) | буйруктансыз | буйруктансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Жөндөмө категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| Атооч | буйрук | буйруктар |
| Илик | буйруктун | буйруктардын |
| Барыш | буйрукка | буйруктарга |
| Табыш | буйрукту | буйруктарды |
| Жатыш | буйрукта | буйруктарда |
| Чыгыш | буйруктан | буйруктардан |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Таандык категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| мен | буйругум | буйруктарым |
| сен | буйругуң | буйруктарың |
| сиз | буйругуңуз | буйруктарыңыз |
| ал | буйругу | буйруктары |
| биз | буйругубуз | буйруктарыбыз |
| силер | буйругуңар | буйруктарыңар |
| сиздер | буйругуңуздар | буйруктарыңыздар |
| алар | буйругу | буйруктары |
| жалпы таандык (-ныкы) | буйруктуку | буйруктардыкы |
Таандык жөндөлүш
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | буйругум | буйругуң | буйругуңуз | буйругу | буйругубуз | буйругуңар | буйругуңуздар | буйругу |
| Илик | буйругумдун / буйругумун | буйругуңдун / буйругуңун | буйругуңуздун | буйругунун | буйругубуздун | буйругуңардын | буйругуңуздардын | буйругунун |
| Барыш | буйругума | буйругуңа | буйругуңузга | буйругуна | буйругубузга | буйругуңарга | буйругуңуздарга | буйругуна |
| Табыш | буйругумду / буйругуму | буйругуңду / буйругуңу | буйругуңузду | буйругун | буйругубузду | буйругуңарды | буйругуңуздарды | буйругун |
| Жатыш | буйругумда | буйругуңда | буйругуңузда | буйругунда | буйругубузда | буйругуңарда | буйругуңуздарда | буйругунда |
| Чыгыш | буйругумдан / буйругуман | буйругуңдан / буйругуңан | буйругуңуздан | буйругунан | буйругубуздан | буйругуңардан | буйругуңуздардан | буйругунан |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | буйруктарым | буйруктарың | буйруктарыңыз | буйруктары | буйруктарыбыз | буйруктарыңар | буйруктарыңыздар | буйруктары |
| Илик | буйруктарымдын / буйруктарымын | буйруктарыңдын / буйруктарыңын | буйруктарыңыздын | буйруктарынын | буйруктарыбыздын | буйруктарыңардын | буйруктарыңыздардын | буйруктарынын |
| Барыш | буйруктарыма | буйруктарыңа | буйруктарыңызга | буйруктарына | буйруктарыбызга | буйруктарыңарга | буйруктарыңыздарга | буйруктарына |
| Табыш | буйруктарымды / буйруктарымы | буйруктарыңды / буйруктарыңы | буйруктарыңызды | буйруктарын | буйруктарыбызды | буйруктарыңарды | буйруктарыңыздарды | буйруктарын |
| Жатыш | буйруктарымда | буйруктарыңда | буйруктарыңызда | буйруктарында | буйруктарыбызда | буйруктарыңарда | буйруктарыңыздарда | буйруктарында |
| Чыгыш | буйруктарымдан / буйруктарыман | буйруктарыңдан / буйруктарыңан | буйруктарыңыздан | буйруктарынан | буйруктарыбыздан | буйруктарыңардан | буйруктарыңыздардан | буйруктарынан |
Жакталыш (Зат атоочтун жакталышы)
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| 1-жак | буйрукмун | буйрукпуз |
| 2-жак | буйруксуң | буйруксуңар |
| 2-жак (сылык) | буйруксуз | буйруксуздар |
| жатыш · 1-жак | буйруктамын | буйруктабыз |
| жатыш · 2-жак | буйруктасың | буйруктасыңар |
| жатыш · 2-жак (сылык) | буйруктасыз | буйруктасыздар |
| чыгыш · 1-жак | буйруктанмын | буйруктанбыз |
| чыгыш · 2-жак | буйруктансың | буйруктансыңар |
| чыгыш · 2-жак (сылык) | буйруктансыз | буйруктансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Сын атоочтун даражалары Эреже
| Даража | |
|---|---|
| Салыштырма даража | буйругураак |