Морфология › буйруу
буйруу
Жөндөмө категориясы Эреже
Таандык категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| мен | буйруум | буйрууларым |
| сен | буйрууң | буйрууларың |
| сиз | буйрууңуз | буйрууларыңыз |
| ал | буйруусу | буйруулары |
| биз | буйруубуз | буйрууларыбыз |
| силер | буйрууңар | буйрууларыңар |
| сиздер | буйрууңуздар | буйрууларыңыздар |
| алар | буйруусу | буйруулары |
| жалпы таандык (-ныкы) | буйруунуку | буйруулардыкы |
Таандык жөндөлүш
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | буйруум | буйрууң | буйрууңуз | буйруусу | буйруубуз | буйрууңар | буйрууңуздар | буйруусу |
| Илик | буйруумдун / буйруумун | буйрууңдун / буйрууңун | буйрууңуздун | буйруусунун | буйруубуздун | буйрууңардын | буйрууңуздардын | буйруусунун |
| Барыш | буйруума | буйрууңа | буйрууңузга | буйруусуна | буйруубузга | буйрууңарга | буйрууңуздарга | буйруусуна |
| Табыш | буйруумду / буйрууму | буйрууңду / буйрууңу | буйрууңузду | буйруусун | буйруубузду | буйрууңарды | буйрууңуздарды | буйруусун |
| Жатыш | буйруумда | буйрууңда | буйрууңузда | буйруусунда | буйруубузда | буйрууңарда | буйрууңуздарда | буйруусунда |
| Чыгыш | буйруумдан / буйрууман | буйрууңдан / буйрууңан | буйрууңуздан | буйруусунан | буйруубуздан | буйрууңардан | буйрууңуздардан | буйруусунан |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | буйрууларым | буйрууларың | буйрууларыңыз | буйруулары | буйрууларыбыз | буйрууларыңар | буйрууларыңыздар | буйруулары |
| Илик | буйрууларымдын / буйрууларымын | буйрууларыңдын / буйрууларыңын | буйрууларыңыздын | буйрууларынын | буйрууларыбыздын | буйрууларыңардын | буйрууларыңыздардын | буйрууларынын |
| Барыш | буйрууларыма | буйрууларыңа | буйрууларыңызга | буйрууларына | буйрууларыбызга | буйрууларыңарга | буйрууларыңыздарга | буйрууларына |
| Табыш | буйрууларымды / буйрууларымы | буйрууларыңды / буйрууларыңы | буйрууларыңызды | буйрууларын | буйрууларыбызды | буйрууларыңарды | буйрууларыңыздарды | буйрууларын |
| Жатыш | буйрууларымда | буйрууларыңда | буйрууларыңызда | буйрууларында | буйрууларыбызда | буйрууларыңарда | буйрууларыңыздарда | буйрууларында |
| Чыгыш | буйрууларымдан / буйрууларыман | буйрууларыңдан / буйрууларыңан | буйрууларыңыздан | буйрууларынан | буйрууларыбыздан | буйрууларыңардан | буйрууларыңыздардан | буйрууларынан |
Жакталыш (Зат атоочтун жакталышы)
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| 1-жак | буйруумун | буйруубуз |
| 2-жак | буйруусуң | буйруусуңар |
| 2-жак (сылык) | буйруусуз | буйруусуздар |
| жатыш · 1-жак | буйруудамын | буйруудабыз |
| жатыш · 2-жак | буйруудасың | буйруудасыңар |
| жатыш · 2-жак (сылык) | буйруудасыз | буйруудасыздар |
| чыгыш · 1-жак | буйрууданмын | буйрууданбыз |
| чыгыш · 2-жак | буйруудансың | буйруудансыңар |
| чыгыш · 2-жак (сылык) | буйруудансыз | буйруудансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Жөндөмө категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| Атооч | буйруу | буйруулар |
| Илик | буйруунун | буйруулардын |
| Барыш | буйрууга | буйрууларга |
| Табыш | буйрууну | буйрууларды |
| Жатыш | буйрууда | буйрууларда |
| Чыгыш | буйруудан | буйруулардан |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Таандык категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| мен | буйруум | буйрууларым |
| сен | буйрууң | буйрууларың |
| сиз | буйрууңуз | буйрууларыңыз |
| ал | буйруусу | буйруулары |
| биз | буйруубуз | буйрууларыбыз |
| силер | буйрууңар | буйрууларыңар |
| сиздер | буйрууңуздар | буйрууларыңыздар |
| алар | буйруусу | буйруулары |
| жалпы таандык (-ныкы) | буйруунуку | буйруулардыкы |
Таандык жөндөлүш
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | буйруум | буйрууң | буйрууңуз | буйруусу | буйруубуз | буйрууңар | буйрууңуздар | буйруусу |
| Илик | буйруумдун / буйруумун | буйрууңдун / буйрууңун | буйрууңуздун | буйруусунун | буйруубуздун | буйрууңардын | буйрууңуздардын | буйруусунун |
| Барыш | буйруума | буйрууңа | буйрууңузга | буйруусуна | буйруубузга | буйрууңарга | буйрууңуздарга | буйруусуна |
| Табыш | буйруумду / буйрууму | буйрууңду / буйрууңу | буйрууңузду | буйруусун | буйруубузду | буйрууңарды | буйрууңуздарды | буйруусун |
| Жатыш | буйруумда | буйрууңда | буйрууңузда | буйруусунда | буйруубузда | буйрууңарда | буйрууңуздарда | буйруусунда |
| Чыгыш | буйруумдан / буйрууман | буйрууңдан / буйрууңан | буйрууңуздан | буйруусунан | буйруубуздан | буйрууңардан | буйрууңуздардан | буйруусунан |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | буйрууларым | буйрууларың | буйрууларыңыз | буйруулары | буйрууларыбыз | буйрууларыңар | буйрууларыңыздар | буйруулары |
| Илик | буйрууларымдын / буйрууларымын | буйрууларыңдын / буйрууларыңын | буйрууларыңыздын | буйрууларынын | буйрууларыбыздын | буйрууларыңардын | буйрууларыңыздардын | буйрууларынын |
| Барыш | буйрууларыма | буйрууларыңа | буйрууларыңызга | буйрууларына | буйрууларыбызга | буйрууларыңарга | буйрууларыңыздарга | буйрууларына |
| Табыш | буйрууларымды / буйрууларымы | буйрууларыңды / буйрууларыңы | буйрууларыңызды | буйрууларын | буйрууларыбызды | буйрууларыңарды | буйрууларыңыздарды | буйрууларын |
| Жатыш | буйрууларымда | буйрууларыңда | буйрууларыңызда | буйрууларында | буйрууларыбызда | буйрууларыңарда | буйрууларыңыздарда | буйрууларында |
| Чыгыш | буйрууларымдан / буйрууларыман | буйрууларыңдан / буйрууларыңан | буйрууларыңыздан | буйрууларынан | буйрууларыбыздан | буйрууларыңардан | буйрууларыңыздардан | буйрууларынан |
Жакталыш (Зат атоочтун жакталышы)
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| 1-жак | буйруумун | буйруубуз |
| 2-жак | буйруусуң | буйруусуңар |
| 2-жак (сылык) | буйруусуз | буйруусуздар |
| жатыш · 1-жак | буйруудамын | буйруудабыз |
| жатыш · 2-жак | буйруудасың | буйруудасыңар |
| жатыш · 2-жак (сылык) | буйруудасыз | буйруудасыздар |
| чыгыш · 1-жак | буйрууданмын | буйрууданбыз |
| чыгыш · 2-жак | буйруудансың | буйруудансыңар |
| чыгыш · 2-жак (сылык) | буйруудансыз | буйруудансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.