Морфология › да
да
Жөндөмө категориясы Эреже
Таандык категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| мен | дам | даларым |
| сен | даң | даларың |
| сиз | даңыз | даларыңыз |
| ал | дасы | далары |
| биз | дабыз | даларыбыз |
| силер | даңар | даларыңар |
| сиздер | даңыздар | даларыңыздар |
| алар | дасы | далары |
| жалпы таандык (-ныкы) | даныкы | далардыкы |
Таандык жөндөлүш
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | дам | даң | даңыз | дасы | дабыз | даңар | даңыздар | дасы |
| Илик | дамдын / дамын | даңдын / даңын | даңыздын | дасынын | дабыздын | даңардын | даңыздардын | дасынын |
| Барыш | дама | даңа | даңызга | дасына | дабызга | даңарга | даңыздарга | дасына |
| Табыш | дамды / дамы | даңды / даңы | даңызды | дасын | дабызды | даңарды | даңыздарды | дасын |
| Жатыш | дамда | даңда | даңызда | дасында | дабызда | даңарда | даңыздарда | дасында |
| Чыгыш | дамдан / даман | даңдан / даңан | даңыздан | дасынан | дабыздан | даңардан | даңыздардан | дасынан |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | даларым | даларың | даларыңыз | далары | даларыбыз | даларыңар | даларыңыздар | далары |
| Илик | даларымдын / даларымын | даларыңдын / даларыңын | даларыңыздын | даларынын | даларыбыздын | даларыңардын | даларыңыздардын | даларынын |
| Барыш | даларыма | даларыңа | даларыңызга | даларына | даларыбызга | даларыңарга | даларыңыздарга | даларына |
| Табыш | даларымды / даларымы | даларыңды / даларыңы | даларыңызды | даларын | даларыбызды | даларыңарды | даларыңыздарды | даларын |
| Жатыш | даларымда | даларыңда | даларыңызда | даларында | даларыбызда | даларыңарда | даларыңыздарда | даларында |
| Чыгыш | даларымдан / даларыман | даларыңдан / даларыңан | даларыңыздан | даларынан | даларыбыздан | даларыңардан | даларыңыздардан | даларынан |
Жакталыш (Зат атоочтун жакталышы)
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| 1-жак | дамын | дабыз |
| 2-жак | дасың | дасыңар |
| 2-жак (сылык) | дасыз | дасыздар |
| жатыш · 1-жак | дадамын | дадабыз |
| жатыш · 2-жак | дадасың | дадасыңар |
| жатыш · 2-жак (сылык) | дадасыз | дадасыздар |
| чыгыш · 1-жак | даданмын | даданбыз |
| чыгыш · 2-жак | дадансың | дадансыңар |
| чыгыш · 2-жак (сылык) | дадансыз | дадансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Жөндөмө категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| Атооч | да | далар |
| Илик | данын | далардын |
| Барыш | дага | даларга |
| Табыш | даны | даларды |
| Жатыш | дада | даларда |
| Чыгыш | дадан | далардан |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Таандык категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| мен | дам | даларым |
| сен | даң | даларың |
| сиз | даңыз | даларыңыз |
| ал | дасы | далары |
| биз | дабыз | даларыбыз |
| силер | даңар | даларыңар |
| сиздер | даңыздар | даларыңыздар |
| алар | дасы | далары |
| жалпы таандык (-ныкы) | даныкы | далардыкы |
Таандык жөндөлүш
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | дам | даң | даңыз | дасы | дабыз | даңар | даңыздар | дасы |
| Илик | дамдын / дамын | даңдын / даңын | даңыздын | дасынын | дабыздын | даңардын | даңыздардын | дасынын |
| Барыш | дама | даңа | даңызга | дасына | дабызга | даңарга | даңыздарга | дасына |
| Табыш | дамды / дамы | даңды / даңы | даңызды | дасын | дабызды | даңарды | даңыздарды | дасын |
| Жатыш | дамда | даңда | даңызда | дасында | дабызда | даңарда | даңыздарда | дасында |
| Чыгыш | дамдан / даман | даңдан / даңан | даңыздан | дасынан | дабыздан | даңардан | даңыздардан | дасынан |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | даларым | даларың | даларыңыз | далары | даларыбыз | даларыңар | даларыңыздар | далары |
| Илик | даларымдын / даларымын | даларыңдын / даларыңын | даларыңыздын | даларынын | даларыбыздын | даларыңардын | даларыңыздардын | даларынын |
| Барыш | даларыма | даларыңа | даларыңызга | даларына | даларыбызга | даларыңарга | даларыңыздарга | даларына |
| Табыш | даларымды / даларымы | даларыңды / даларыңы | даларыңызды | даларын | даларыбызды | даларыңарды | даларыңыздарды | даларын |
| Жатыш | даларымда | даларыңда | даларыңызда | даларында | даларыбызда | даларыңарда | даларыңыздарда | даларында |
| Чыгыш | даларымдан / даларыман | даларыңдан / даларыңан | даларыңыздан | даларынан | даларыбыздан | даларыңардан | даларыңыздардан | даларынан |
Жакталыш (Зат атоочтун жакталышы)
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| 1-жак | дамын | дабыз |
| 2-жак | дасың | дасыңар |
| 2-жак (сылык) | дасыз | дасыздар |
| жатыш · 1-жак | дадамын | дадабыз |
| жатыш · 2-жак | дадасың | дадасыңар |
| жатыш · 2-жак (сылык) | дадасыз | дадасыздар |
| чыгыш · 1-жак | даданмын | даданбыз |
| чыгыш · 2-жак | дадансың | дадансыңар |
| чыгыш · 2-жак (сылык) | дадансыз | дадансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Сын атоочтун даражалары Эреже
| Даража | |
|---|---|
| Салыштырма даража | дараак |