Морфология › шире
шире
Жөндөмө категориясы Эреже
Таандык категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| мен | ширем | ширелерим |
| сен | ширең | ширелериң |
| сиз | ширеңиз | ширелериңиз |
| ал | ширеси | ширелери |
| биз | ширебиз | ширелерибиз |
| силер | ширеңер | ширелериңер |
| сиздер | ширеңиздер | ширелериңиздер |
| алар | ширеси | ширелери |
| жалпы таандык (-ныкы) | ширеники | ширелердики |
Таандык жөндөлүш
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | ширем | ширең | ширеңиз | ширеси | ширебиз | ширеңер | ширеңиздер | ширеси |
| Илик | ширемдин / ширемин | ширеңдин / ширеңин | ширеңиздин | ширесинин | ширебиздин | ширеңердин | ширеңиздердин | ширесинин |
| Барыш | ширеме | ширеңе | ширеңизге | ширесине | ширебизге | ширеңерге | ширеңиздерге | ширесине |
| Табыш | ширемди / ширеми | ширеңди / ширеңи | ширеңизди | ширесин | ширебизди | ширеңерди | ширеңиздерди | ширесин |
| Жатыш | ширемде | ширеңде | ширеңизде | ширесинде | ширебизде | ширеңерде | ширеңиздерде | ширесинде |
| Чыгыш | ширемден / ширемен | ширеңден / ширеңен | ширеңизден | ширесинен | ширебизден | ширеңерден | ширеңиздерден | ширесинен |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | ширелерим | ширелериң | ширелериңиз | ширелери | ширелерибиз | ширелериңер | ширелериңиздер | ширелери |
| Илик | ширелеримдин / ширелеримин | ширелериңдин / ширелериңин | ширелериңиздин | ширелеринин | ширелерибиздин | ширелериңердин | ширелериңиздердин | ширелеринин |
| Барыш | ширелериме | ширелериңе | ширелериңизге | ширелерине | ширелерибизге | ширелериңерге | ширелериңиздерге | ширелерине |
| Табыш | ширелеримди / ширелерими | ширелериңди / ширелериңи | ширелериңизди | ширелерин | ширелерибизди | ширелериңерди | ширелериңиздерди | ширелерин |
| Жатыш | ширелеримде | ширелериңде | ширелериңизде | ширелеринде | ширелерибизде | ширелериңерде | ширелериңиздерде | ширелеринде |
| Чыгыш | ширелеримден / ширелеримен | ширелериңден / ширелериңен | ширелериңизден | ширелеринен | ширелерибизден | ширелериңерден | ширелериңиздерден | ширелеринен |
Жакталыш (Зат атоочтун жакталышы)
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| 1-жак | ширемин | ширебиз |
| 2-жак | ширесиң | ширесиңер |
| 2-жак (сылык) | ширесиз | ширесиздер |
| жатыш · 1-жак | ширедемин | ширедебиз |
| жатыш · 2-жак | ширедесиң | ширедесиңер |
| жатыш · 2-жак (сылык) | ширедесиз | ширедесиздер |
| чыгыш · 1-жак | ширеденмин | ширеденбиз |
| чыгыш · 2-жак | ширеденсиң | ширеденсиңер |
| чыгыш · 2-жак (сылык) | ширеденсиз | ширеденсиздер |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
шире-
Этиштин жакталышы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Айкын келер чак | ширеймин / ширейм | ширейсиң | ширейсиз | ширейт | ширейбиз | ширейсиңер | ширейсиздер | ширешет / ширейт |
| Айкын өткөн чак | ширедим | ширедиң | ширедиңиз | ширеди | ширедик | ширедиңер | ширедиңиздер | ширешти / ширеди |
| Жалпы өткөн чак | ширегенмин / ширегемин / ширегем | ширегенсиң | ширегенсиз | ширеген | ширегенбиз | ширегенсиңер | ширегенсиздер | ширеген |
| Капыскы өткөн чак | ширептирмин / ширепмин | ширептирсиң / ширепсиң | ширептирсиз / ширепсиз | ширептир | ширептирбиз / ширеппиз | ширептирсиңер / ширепсиңер | ширептирсиздер / ширепсиздер | ширешиптир / ширептир |
| Адат өткөн чак | ширечүмүн | ширечүсүң | ширечүсүз | ширечү | ширечүбүз | ширечүсүңөр | ширечүсүздөр | ширечү |
| Арсар келер чак | ширээрмин / ширермин | ширээрсиң / ширерсиң | ширээрсиз / ширерсиз | ширээр / ширер | ширээрбиз / ширербиз | ширээрсиңер / ширерсиңер | ширээрсиздер / ширерсиздер | ширээр / ширер |
| Шарттуу ыңгай | ширесем | ширесең | ширесеңиз | ширесе | ширесек | ширесеңер | ширесеңиздер | ширешсе / ширесе |
| Тилек ыңгай | ширегим | ширегиң | ширегиңиз | ширегиси | ширегибиз | ширегиңер | ширегиңиздер | ширегиси |
| Буйрук ыңгай | ширейин | шире | ширеңиз | ширесин | ширейли | ширегиле | ширеңиздер | ширесин |
| Ниет ыңгай | ширемекчимин / ширемекмин | ширемекчисиң / ширемексиң | ширемекчисиз / ширемексиз | ширемекчи / ширемек | ширемекчибиз / ширемекпиз | ширемекчисиңер / ширемексиңер | ширемекчисиздер / ширемексиздер | ширемекчи / ширемек |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Айкын келер чак | ширебеймин / ширебейм | ширебейсиң | ширебейсиз | ширебейт | ширебейбиз | ширебейсиңер | ширебейсиздер | ширешпейт / ширебейт |
| Айкын өткөн чак | ширебедим | ширебедиң | ширебедиңиз | ширебеди | ширебедик | ширебедиңер | ширебедиңиздер | ширешпеди / ширебеди |
| Жалпы өткөн чак | ширебегенмин | ширебегенсиң | ширебегенсиз | ширебеген | ширебегенбиз | ширебегенсиңер | ширебегенсиздер | ширебеген |
| Капыскы өткөн чак | ширебептирмин | ширебептирсиң | ширебептирсиз | ширебептир | ширебептирбиз | ширебептирсиңер | ширебептирсиздер | ширебептир |
| Арсар келер чак | ширебесмин | ширебессиң | ширебессиз | ширебес | ширебеспиз | — | — | ширебес |
| Шарттуу ыңгай | ширебесем | ширебесең | ширебесеңиз | ширебесе | ширебесек | ширебесеңер | ширебесеңиздер | ширешпесе / ширебесе |
| Буйрук ыңгай | ширебейин | ширебе | ширебеңиз | ширебесин | ширебейли | ширебегиле | ширебеңиздер | ширебесин |
Кыймыл атоочтор Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -уу | ширөө |
| -ыш | ширеш |
| -мак | ширемек |
| -май | ширемей |
| -баш | ширебеш |
Атоочтуктар Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -ган | ширеген |
| -ар | ширээр / ширер |
| -бас | ширебес |
| -уучу | ширөөчү |
| -чу | ширечү |
Чакчылдар Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -а, -й | ширей |
| -ып | ширеп |
| -ганы | ширегени |
| -ганча | ширегенче |
| -гыча | ширегиче |
| -майынча | ширемейинче |