Морфология › андан
андан
Жөндөмө категориясы Эреже
Таандык категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| мен | анданым | андандарым |
| сен | анданың | андандарың |
| сиз | анданыңыз | андандарыңыз |
| ал | анданы | андандары |
| биз | анданыбыз | андандарыбыз |
| силер | анданыңар | андандарыңар |
| сиздер | анданыңыздар | андандарыңыздар |
| алар | анданы | андандары |
| жалпы таандык (-ныкы) | андандыкы | андандардыкы |
Таандык жөндөлүш
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | анданым | анданың | анданыңыз | анданы | анданыбыз | анданыңар | анданыңыздар | анданы |
| Илик | анданымдын / анданымын | анданыңдын / анданыңын | анданыңыздын | анданынын | анданыбыздын | анданыңардын | анданыңыздардын | анданынын |
| Барыш | анданыма | анданыңа | анданыңызга | анданына | анданыбызга | анданыңарга | анданыңыздарга | анданына |
| Табыш | анданымды / анданымы | анданыңды / анданыңы | анданыңызды | анданын | анданыбызды | анданыңарды | анданыңыздарды | анданын |
| Жатыш | анданымда | анданыңда | анданыңызда | анданында | анданыбызда | анданыңарда | анданыңыздарда | анданында |
| Чыгыш | анданымдан / анданыман | анданыңдан / анданыңан | анданыңыздан | анданынан | анданыбыздан | анданыңардан | анданыңыздардан | анданынан |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | андандарым | андандарың | андандарыңыз | андандары | андандарыбыз | андандарыңар | андандарыңыздар | андандары |
| Илик | андандарымдын / андандарымын | андандарыңдын / андандарыңын | андандарыңыздын | андандарынын | андандарыбыздын | андандарыңардын | андандарыңыздардын | андандарынын |
| Барыш | андандарыма | андандарыңа | андандарыңызга | андандарына | андандарыбызга | андандарыңарга | андандарыңыздарга | андандарына |
| Табыш | андандарымды / андандарымы | андандарыңды / андандарыңы | андандарыңызды | андандарын | андандарыбызды | андандарыңарды | андандарыңыздарды | андандарын |
| Жатыш | андандарымда | андандарыңда | андандарыңызда | андандарында | андандарыбызда | андандарыңарда | андандарыңыздарда | андандарында |
| Чыгыш | андандарымдан / андандарыман | андандарыңдан / андандарыңан | андандарыңыздан | андандарынан | андандарыбыздан | андандарыңардан | андандарыңыздардан | андандарынан |
Жакталыш (Зат атоочтун жакталышы)
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| 1-жак | анданмын | анданбыз |
| 2-жак | андансың | андансыңар |
| 2-жак (сылык) | андансыз | андансыздар |
| жатыш · 1-жак | андандамын | андандабыз |
| жатыш · 2-жак | андандасың | андандасыңар |
| жатыш · 2-жак (сылык) | андандасыз | андандасыздар |
| чыгыш · 1-жак | анданданмын | анданданбыз |
| чыгыш · 2-жак | андандансың | андандансыңар |
| чыгыш · 2-жак (сылык) | андандансыз | андандансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Жөндөмө категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| Атооч | андан | андандар |
| Илик | андандын | андандардын |
| Барыш | анданга | андандарга |
| Табыш | анданды | андандарды |
| Жатыш | анданда | андандарда |
| Чыгыш | андандан | андандардан |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Таандык категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| мен | анданым | андандарым |
| сен | анданың | андандарың |
| сиз | анданыңыз | андандарыңыз |
| ал | анданы | андандары |
| биз | анданыбыз | андандарыбыз |
| силер | анданыңар | андандарыңар |
| сиздер | анданыңыздар | андандарыңыздар |
| алар | анданы | андандары |
| жалпы таандык (-ныкы) | андандыкы | андандардыкы |
Таандык жөндөлүш
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | анданым | анданың | анданыңыз | анданы | анданыбыз | анданыңар | анданыңыздар | анданы |
| Илик | анданымдын / анданымын | анданыңдын / анданыңын | анданыңыздын | анданынын | анданыбыздын | анданыңардын | анданыңыздардын | анданынын |
| Барыш | анданыма | анданыңа | анданыңызга | анданына | анданыбызга | анданыңарга | анданыңыздарга | анданына |
| Табыш | анданымды / анданымы | анданыңды / анданыңы | анданыңызды | анданын | анданыбызды | анданыңарды | анданыңыздарды | анданын |
| Жатыш | анданымда | анданыңда | анданыңызда | анданында | анданыбызда | анданыңарда | анданыңыздарда | анданында |
| Чыгыш | анданымдан / анданыман | анданыңдан / анданыңан | анданыңыздан | анданынан | анданыбыздан | анданыңардан | анданыңыздардан | анданынан |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | андандарым | андандарың | андандарыңыз | андандары | андандарыбыз | андандарыңар | андандарыңыздар | андандары |
| Илик | андандарымдын / андандарымын | андандарыңдын / андандарыңын | андандарыңыздын | андандарынын | андандарыбыздын | андандарыңардын | андандарыңыздардын | андандарынын |
| Барыш | андандарыма | андандарыңа | андандарыңызга | андандарына | андандарыбызга | андандарыңарга | андандарыңыздарга | андандарына |
| Табыш | андандарымды / андандарымы | андандарыңды / андандарыңы | андандарыңызды | андандарын | андандарыбызды | андандарыңарды | андандарыңыздарды | андандарын |
| Жатыш | андандарымда | андандарыңда | андандарыңызда | андандарында | андандарыбызда | андандарыңарда | андандарыңыздарда | андандарында |
| Чыгыш | андандарымдан / андандарыман | андандарыңдан / андандарыңан | андандарыңыздан | андандарынан | андандарыбыздан | андандарыңардан | андандарыңыздардан | андандарынан |
Жакталыш (Зат атоочтун жакталышы)
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| 1-жак | анданмын | анданбыз |
| 2-жак | андансың | андансыңар |
| 2-жак (сылык) | андансыз | андансыздар |
| жатыш · 1-жак | андандамын | андандабыз |
| жатыш · 2-жак | андандасың | андандасыңар |
| жатыш · 2-жак (сылык) | андандасыз | андандасыздар |
| чыгыш · 1-жак | анданданмын | анданданбыз |
| чыгыш · 2-жак | андандансың | андандансыңар |
| чыгыш · 2-жак (сылык) | андандансыз | андандансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Сын атоочтун даражалары Эреже
| Даража | |
|---|---|
| Салыштырма даража | анданыраак |
андан-
Этиштин жакталышы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Айкын келер чак | анданамын / анданам | анданасың | анданасыз | анданат | анданабыз | анданасыңар | анданасыздар | анданышат / анданат |
| Айкын өткөн чак | андандым | андандың | андандыңыз | анданды | андандык | андандыңар | андандыңыздар | анданышты / анданды |
| Жалпы өткөн чак | анданганмын / андангамын / андангам | андангансың | андангансыз | анданган | анданганбыз | андангансыңар | андангансыздар | анданган |
| Капыскы өткөн чак | анданыптырмын / анданыпмын | анданыптырсың / анданыпсың | анданыптырсыз / анданыпсыз | анданыптыр | анданыптырбыз / анданыппыз | анданыптырсыңар / анданыпсыңар | анданыптырсыздар / анданыпсыздар | анданышыптыр / анданыптыр |
| Адат өткөн чак | анданчумун | анданчусуң | анданчусуз | анданчу | анданчубуз | анданчусуңар | анданчусуздар | анданчу |
| Арсар келер чак | анданармын | анданарсың | анданарсыз | анданар | анданарбыз | анданарсыңар | анданарсыздар | анданар |
| Шарттуу ыңгай | андансам | андансаң | андансаңыз | анданса | андансак | андансаңар | андансаңыздар | анданышса / анданса |
| Тилек ыңгай | андангым | андангың | андангыңыз | андангысы | андангыбыз | андангыңар | андангыңыздар | андангысы |
| Буйрук ыңгай | анданайын | андан | анданыңыз | андансын | анданалы | андангыла | анданыңыздар | андансын |
| Ниет ыңгай | анданмакчымын / анданмакмын | анданмакчысың / анданмаксың | анданмакчысыз / анданмаксыз | анданмакчы / анданмак | анданмакчыбыз / анданмакпыз | анданмакчысыңар / анданмаксыңар | анданмакчысыздар / анданмаксыздар | анданмакчы / анданмак |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Айкын келер чак | анданбаймын / анданбайм | анданбайсың | анданбайсыз | анданбайт | анданбайбыз | анданбайсыңар | анданбайсыздар | анданышпайт / анданбайт |
| Айкын өткөн чак | анданбадым | анданбадың | анданбадыңыз | анданбады | анданбадык | анданбадыңар | анданбадыңыздар | анданышпады / анданбады |
| Жалпы өткөн чак | анданбаганмын | анданбагансың | анданбагансыз | анданбаган | анданбаганбыз | анданбагансыңар | анданбагансыздар | анданбаган |
| Капыскы өткөн чак | анданбаптырмын | анданбаптырсың | анданбаптырсыз | анданбаптыр | анданбаптырбыз | анданбаптырсыңар | анданбаптырсыздар | анданбаптыр |
| Арсар келер чак | анданбасмын | анданбассың | анданбассыз | анданбас | анданбаспыз | — | — | анданбас |
| Шарттуу ыңгай | анданбасам | анданбасаң | анданбасаңыз | анданбаса | анданбасак | анданбасаңар | анданбасаңыздар | анданышпаса / анданбаса |
| Буйрук ыңгай | анданбайын | анданба | анданбаңыз | анданбасын | анданбайлы | анданбагыла | анданбаңыздар | анданбасын |
Кыймыл атоочтор Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -уу | андануу |
| -ыш | анданыш |
| -мак | анданмак |
| -май | анданмай |
| -баш | анданбаш |
Атоочтуктар Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -ган | анданган |
| -ар | анданар |
| -бас | анданбас |
| -уучу | андануучу |
| -чу | анданчу |
Чакчылдар Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -а, -й | андана |
| -ып | анданып |
| -ганы | анданганы |
| -ганча | анданганча |
| -гыча | андангыча |
| -майынча | анданмайынча |