Морфология › бек
бек
Жөндөмө категориясы Эреже
Таандык категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| мен | бегим | бектерим |
| сен | бегиң | бектериң |
| сиз | бегиңиз | бектериңиз |
| ал | беги | бектери |
| биз | бегибиз | бектерибиз |
| силер | бегиңер | бектериңер |
| сиздер | бегиңиздер | бектериңиздер |
| алар | беги | бектери |
| жалпы таандык (-ныкы) | бектики | бектердики |
Таандык жөндөлүш
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | бегим | бегиң | бегиңиз | беги | бегибиз | бегиңер | бегиңиздер | беги |
| Илик | бегимдин / бегимин | бегиңдин / бегиңин | бегиңиздин | бегинин | бегибиздин | бегиңердин | бегиңиздердин | бегинин |
| Барыш | бегиме | бегиңе | бегиңизге | бегине | бегибизге | бегиңерге | бегиңиздерге | бегине |
| Табыш | бегимди / бегими | бегиңди / бегиңи | бегиңизди | бегин | бегибизди | бегиңерди | бегиңиздерди | бегин |
| Жатыш | бегимде | бегиңде | бегиңизде | бегинде | бегибизде | бегиңерде | бегиңиздерде | бегинде |
| Чыгыш | бегимден / бегимен | бегиңден / бегиңен | бегиңизден | бегинен | бегибизден | бегиңерден | бегиңиздерден | бегинен |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | бектерим | бектериң | бектериңиз | бектери | бектерибиз | бектериңер | бектериңиздер | бектери |
| Илик | бектеримдин / бектеримин | бектериңдин / бектериңин | бектериңиздин | бектеринин | бектерибиздин | бектериңердин | бектериңиздердин | бектеринин |
| Барыш | бектериме | бектериңе | бектериңизге | бектерине | бектерибизге | бектериңерге | бектериңиздерге | бектерине |
| Табыш | бектеримди / бектерими | бектериңди / бектериңи | бектериңизди | бектерин | бектерибизди | бектериңерди | бектериңиздерди | бектерин |
| Жатыш | бектеримде | бектериңде | бектериңизде | бектеринде | бектерибизде | бектериңерде | бектериңиздерде | бектеринде |
| Чыгыш | бектеримден / бектеримен | бектериңден / бектериңен | бектериңизден | бектеринен | бектерибизден | бектериңерден | бектериңиздерден | бектеринен |
Жакталыш (Зат атоочтун жакталышы)
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| 1-жак | бекмин | бекпиз |
| 2-жак | бексиң | бексиңер |
| 2-жак (сылык) | бексиз | бексиздер |
| жатыш · 1-жак | бектемин | бектебиз |
| жатыш · 2-жак | бектесиң | бектесиңер |
| жатыш · 2-жак (сылык) | бектесиз | бектесиздер |
| чыгыш · 1-жак | бектенмин | бектенбиз |
| чыгыш · 2-жак | бектенсиң | бектенсиңер |
| чыгыш · 2-жак (сылык) | бектенсиз | бектенсиздер |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Жөндөмө категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| Атооч | бек | бектер |
| Илик | бектин | бектердин |
| Барыш | бекке | бектерге |
| Табыш | бекти | бектерди |
| Жатыш | бекте | бектерде |
| Чыгыш | бектен | бектерден |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Таандык категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| мен | бегим | бектерим |
| сен | бегиң | бектериң |
| сиз | бегиңиз | бектериңиз |
| ал | беги | бектери |
| биз | бегибиз | бектерибиз |
| силер | бегиңер | бектериңер |
| сиздер | бегиңиздер | бектериңиздер |
| алар | беги | бектери |
| жалпы таандык (-ныкы) | бектики | бектердики |
Таандык жөндөлүш
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | бегим | бегиң | бегиңиз | беги | бегибиз | бегиңер | бегиңиздер | беги |
| Илик | бегимдин / бегимин | бегиңдин / бегиңин | бегиңиздин | бегинин | бегибиздин | бегиңердин | бегиңиздердин | бегинин |
| Барыш | бегиме | бегиңе | бегиңизге | бегине | бегибизге | бегиңерге | бегиңиздерге | бегине |
| Табыш | бегимди / бегими | бегиңди / бегиңи | бегиңизди | бегин | бегибизди | бегиңерди | бегиңиздерди | бегин |
| Жатыш | бегимде | бегиңде | бегиңизде | бегинде | бегибизде | бегиңерде | бегиңиздерде | бегинде |
| Чыгыш | бегимден / бегимен | бегиңден / бегиңен | бегиңизден | бегинен | бегибизден | бегиңерден | бегиңиздерден | бегинен |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | бектерим | бектериң | бектериңиз | бектери | бектерибиз | бектериңер | бектериңиздер | бектери |
| Илик | бектеримдин / бектеримин | бектериңдин / бектериңин | бектериңиздин | бектеринин | бектерибиздин | бектериңердин | бектериңиздердин | бектеринин |
| Барыш | бектериме | бектериңе | бектериңизге | бектерине | бектерибизге | бектериңерге | бектериңиздерге | бектерине |
| Табыш | бектеримди / бектерими | бектериңди / бектериңи | бектериңизди | бектерин | бектерибизди | бектериңерди | бектериңиздерди | бектерин |
| Жатыш | бектеримде | бектериңде | бектериңизде | бектеринде | бектерибизде | бектериңерде | бектериңиздерде | бектеринде |
| Чыгыш | бектеримден / бектеримен | бектериңден / бектериңен | бектериңизден | бектеринен | бектерибизден | бектериңерден | бектериңиздерден | бектеринен |
Жакталыш (Зат атоочтун жакталышы)
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| 1-жак | бекмин | бекпиз |
| 2-жак | бексиң | бексиңер |
| 2-жак (сылык) | бексиз | бексиздер |
| жатыш · 1-жак | бектемин | бектебиз |
| жатыш · 2-жак | бектесиң | бектесиңер |
| жатыш · 2-жак (сылык) | бектесиз | бектесиздер |
| чыгыш · 1-жак | бектенмин | бектенбиз |
| чыгыш · 2-жак | бектенсиң | бектенсиңер |
| чыгыш · 2-жак (сылык) | бектенсиз | бектенсиздер |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Сын атоочтун даражалары Эреже
| Даража | |
|---|---|
| Салыштырма даража | бегирээк |
бек-
Этиштин жакталышы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Айкын келер чак | бегемин / бегем | бегесиң | бегесиз | бегет | бегебиз | бегесиңер | бегесиздер | бегишет / бегет |
| Айкын өткөн чак | бектим | бектиң | бектиңиз | бекти | бектик | бектиңер | бектиңиздер | бекти / бегишти |
| Жалпы өткөн чак | беккенмин / беккемин / беккем | беккенсиң | беккенсиз | беккен | беккенбиз | беккенсиңер | беккенсиздер | беккен |
| Капыскы өткөн чак | бегиптирмин / бегипмин | бегиптирсиң / бегипсиң | бегиптирсиз / бегипсиз | бегиптир | бегиптирбиз / бегиппиз | бегиптирсиңер / бегипсиңер | бегиптирсиздер / бегипсиздер | бегишиптир / бегиптир |
| Адат өткөн чак | бекчүмүн | бекчүсүң | бекчүсүз | бекчү | бекчүбүз | бекчүсүңөр | бекчүсүздөр | бекчү |
| Арсар келер чак | бегермин | бегерсиң | бегерсиз | бегер | бегербиз | бегерсиңер | бегерсиздер | бегер |
| Шарттуу ыңгай | бексем | бексең | бексеңиз | бексе | бексек | бексеңер | бексеңиздер | бегишсе / бексе |
| Тилек ыңгай | бекким | беккиң | беккиңиз | беккиси | беккибиз | беккиңер | беккиңиздер | беккиси |
| Буйрук ыңгай | бегейин | бек | бегиңиз | бексин | бегели | беккиле | бегиңиздер | бексин |
| Ниет ыңгай | бекмекчимин / бекмекмин | бекмекчисиң / бекмексиң | бекмекчисиз / бекмексиз | бекмекчи / бекмек | бекмекчибиз / бекмекпиз | бекмекчисиңер / бекмексиңер | бекмекчисиздер / бекмексиздер | бекмекчи / бекмек |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Айкын келер чак | бекпеймин / бекпейм | бекпейсиң | бекпейсиз | бекпейт | бекпейбиз | бекпейсиңер | бекпейсиздер | бегишпейт / бекпейт |
| Айкын өткөн чак | бекпедим | бекпедиң | бекпедиңиз | бекпеди | бекпедик | бекпедиңер | бекпедиңиздер | бегишпеди / бекпеди |
| Жалпы өткөн чак | бекпегенмин | бекпегенсиң | бекпегенсиз | бекпеген | бекпегенбиз | бекпегенсиңер | бекпегенсиздер | бекпеген |
| Капыскы өткөн чак | бекпептирмин | бекпептирсиң | бекпептирсиз | бекпептир | бекпептирбиз | бекпептирсиңер | бекпептирсиздер | бекпептир |
| Арсар келер чак | бекпесмин | бекпессиң | бекпессиз | бекпес | бекпеспиз | — | — | бекпес |
| Шарттуу ыңгай | бекпесем | бекпесең | бекпесеңиз | бекпесе | бекпесек | бекпесеңер | бекпесеңиздер | бегишпесе / бекпесе |
| Буйрук ыңгай | бекпейин | бекпе | бекпеңиз | бекпесин | бекпейли | бекпегиле | бекпеңиздер | бекпесин |
Кыймыл атоочтор Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -уу | бегүү |
| -ыш | бегиш |
| -мак | бекмек |
| -май | бекмей |
| -баш | бекпеш |
Атоочтуктар Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -ган | беккен |
| -ар | бегер |
| -бас | бекпес |
| -уучу | бегүүчү |
| -чу | бекчү |
Чакчылдар Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -а, -й | беге |
| -ып | бегип |
| -ганы | беккени |
| -ганча | беккенче |
| -гыча | беккиче |
| -майынча | бекмейинче |