Морфология › билиш
билиш
Жөндөмө категориясы Эреже
Таандык категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| мен | билишим | билиштерим |
| сен | билишиң | билиштериң |
| сиз | билишиңиз | билиштериңиз |
| ал | билиши | билиштери |
| биз | билишибиз | билиштерибиз |
| силер | билишиңер | билиштериңер |
| сиздер | билишиңиздер | билиштериңиздер |
| алар | билиши | билиштери |
| жалпы таандык (-ныкы) | билиштики | билиштердики |
Таандык жөндөлүш
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | билишим | билишиң | билишиңиз | билиши | билишибиз | билишиңер | билишиңиздер | билиши |
| Илик | билишимдин / билишимин | билишиңдин / билишиңин | билишиңиздин | билишинин | билишибиздин | билишиңердин | билишиңиздердин | билишинин |
| Барыш | билишиме | билишиңе | билишиңизге | билишине | билишибизге | билишиңерге | билишиңиздерге | билишине |
| Табыш | билишимди / билишими | билишиңди / билишиңи | билишиңизди | билишин | билишибизди | билишиңерди | билишиңиздерди | билишин |
| Жатыш | билишимде | билишиңде | билишиңизде | билишинде | билишибизде | билишиңерде | билишиңиздерде | билишинде |
| Чыгыш | билишимден / билишимен | билишиңден / билишиңен | билишиңизден | билишинен | билишибизден | билишиңерден | билишиңиздерден | билишинен |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | билиштерим | билиштериң | билиштериңиз | билиштери | билиштерибиз | билиштериңер | билиштериңиздер | билиштери |
| Илик | билиштеримдин / билиштеримин | билиштериңдин / билиштериңин | билиштериңиздин | билиштеринин | билиштерибиздин | билиштериңердин | билиштериңиздердин | билиштеринин |
| Барыш | билиштериме | билиштериңе | билиштериңизге | билиштерине | билиштерибизге | билиштериңерге | билиштериңиздерге | билиштерине |
| Табыш | билиштеримди / билиштерими | билиштериңди / билиштериңи | билиштериңизди | билиштерин | билиштерибизди | билиштериңерди | билиштериңиздерди | билиштерин |
| Жатыш | билиштеримде | билиштериңде | билиштериңизде | билиштеринде | билиштерибизде | билиштериңерде | билиштериңиздерде | билиштеринде |
| Чыгыш | билиштеримден / билиштеримен | билиштериңден / билиштериңен | билиштериңизден | билиштеринен | билиштерибизден | билиштериңерден | билиштериңиздерден | билиштеринен |
Жакталыш (Зат атоочтун жакталышы)
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| 1-жак | билишмин | билишпиз |
| 2-жак | билишсиң | билишсиңер |
| 2-жак (сылык) | билишсиз | билишсиздер |
| жатыш · 1-жак | билиштемин | билиштебиз |
| жатыш · 2-жак | билиштесиң | билиштесиңер |
| жатыш · 2-жак (сылык) | билиштесиз | билиштесиздер |
| чыгыш · 1-жак | билиштенмин | билиштенбиз |
| чыгыш · 2-жак | билиштенсиң | билиштенсиңер |
| чыгыш · 2-жак (сылык) | билиштенсиз | билиштенсиздер |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Жөндөмө категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| Атооч | билиш | билиштер |
| Илик | билиштин | билиштердин |
| Барыш | билишке | билиштерге |
| Табыш | билишти | билиштерди |
| Жатыш | билиште | билиштерде |
| Чыгыш | билиштен | билиштерден |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Таандык категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| мен | билишим | билиштерим |
| сен | билишиң | билиштериң |
| сиз | билишиңиз | билиштериңиз |
| ал | билиши | билиштери |
| биз | билишибиз | билиштерибиз |
| силер | билишиңер | билиштериңер |
| сиздер | билишиңиздер | билиштериңиздер |
| алар | билиши | билиштери |
| жалпы таандык (-ныкы) | билиштики | билиштердики |
Таандык жөндөлүш
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | билишим | билишиң | билишиңиз | билиши | билишибиз | билишиңер | билишиңиздер | билиши |
| Илик | билишимдин / билишимин | билишиңдин / билишиңин | билишиңиздин | билишинин | билишибиздин | билишиңердин | билишиңиздердин | билишинин |
| Барыш | билишиме | билишиңе | билишиңизге | билишине | билишибизге | билишиңерге | билишиңиздерге | билишине |
| Табыш | билишимди / билишими | билишиңди / билишиңи | билишиңизди | билишин | билишибизди | билишиңерди | билишиңиздерди | билишин |
| Жатыш | билишимде | билишиңде | билишиңизде | билишинде | билишибизде | билишиңерде | билишиңиздерде | билишинде |
| Чыгыш | билишимден / билишимен | билишиңден / билишиңен | билишиңизден | билишинен | билишибизден | билишиңерден | билишиңиздерден | билишинен |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | билиштерим | билиштериң | билиштериңиз | билиштери | билиштерибиз | билиштериңер | билиштериңиздер | билиштери |
| Илик | билиштеримдин / билиштеримин | билиштериңдин / билиштериңин | билиштериңиздин | билиштеринин | билиштерибиздин | билиштериңердин | билиштериңиздердин | билиштеринин |
| Барыш | билиштериме | билиштериңе | билиштериңизге | билиштерине | билиштерибизге | билиштериңерге | билиштериңиздерге | билиштерине |
| Табыш | билиштеримди / билиштерими | билиштериңди / билиштериңи | билиштериңизди | билиштерин | билиштерибизди | билиштериңерди | билиштериңиздерди | билиштерин |
| Жатыш | билиштеримде | билиштериңде | билиштериңизде | билиштеринде | билиштерибизде | билиштериңерде | билиштериңиздерде | билиштеринде |
| Чыгыш | билиштеримден / билиштеримен | билиштериңден / билиштериңен | билиштериңизден | билиштеринен | билиштерибизден | билиштериңерден | билиштериңиздерден | билиштеринен |
Жакталыш (Зат атоочтун жакталышы)
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| 1-жак | билишмин | билишпиз |
| 2-жак | билишсиң | билишсиңер |
| 2-жак (сылык) | билишсиз | билишсиздер |
| жатыш · 1-жак | билиштемин | билиштебиз |
| жатыш · 2-жак | билиштесиң | билиштесиңер |
| жатыш · 2-жак (сылык) | билиштесиз | билиштесиздер |
| чыгыш · 1-жак | билиштенмин | билиштенбиз |
| чыгыш · 2-жак | билиштенсиң | билиштенсиңер |
| чыгыш · 2-жак (сылык) | билиштенсиз | билиштенсиздер |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Сын атоочтун даражалары Эреже
| Даража | |
|---|---|
| Салыштырма даража | билиширээк |
билиш-
Этиштин жакталышы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Айкын келер чак | билишемин / билишем | билишесиң | билишесиз | билишет | билишебиз | билишесиңер | билишесиздер | билишет / билишишет |
| Айкын өткөн чак | билиштим | билиштиң | билиштиңиз | билишти | билиштик | билиштиңер | билиштиңиздер | билишти / билишишти |
| Жалпы өткөн чак | билишкенмин / билишкемин / билишкем | билишкенсиң | билишкенсиз | билишкен | билишкенбиз | билишкенсиңер | билишкенсиздер | билишкен |
| Капыскы өткөн чак | билишиптирмин / билишипмин | билишиптирсиң / билишипсиң | билишиптирсиз / билишипсиз | билишиптир | билишиптирбиз / билишиппиз | билишиптирсиңер / билишипсиңер | билишиптирсиздер / билишипсиздер | билишишиптир / билишиптир |
| Адат өткөн чак | билишчүмүн | билишчүсүң | билишчүсүз | билишчү | билишчүбүз | билишчүсүңөр | билишчүсүздөр | билишчү |
| Арсар келер чак | билишермин | билишерсиң | билишерсиз | билишер | билишербиз | билишерсиңер | билишерсиздер | билишер |
| Шарттуу ыңгай | билишсем | билишсең | билишсеңиз | билишсе | билишсек | билишсеңер | билишсеңиздер | билишишсе / билишсе |
| Тилек ыңгай | билишким | билишкиң | билишкиңиз | билишкиси | билишкибиз | билишкиңер | билишкиңиздер | билишкиси |
| Буйрук ыңгай | билишейин | билиш | билишиңиз | билишсин | билишели | билишкиле | билишиңиздер | билишсин |
| Ниет ыңгай | билишмекчимин / билишмекмин | билишмекчисиң / билишмексиң | билишмекчисиз / билишмексиз | билишмекчи / билишмек | билишмекчибиз / билишмекпиз | билишмекчисиңер / билишмексиңер | билишмекчисиздер / билишмексиздер | билишмекчи / билишмек |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Айкын келер чак | билишпеймин / билишпейм | билишпейсиң | билишпейсиз | билишпейт | билишпейбиз | билишпейсиңер | билишпейсиздер | билишпейт / билишишпейт |
| Айкын өткөн чак | билишпедим | билишпедиң | билишпедиңиз | билишпеди | билишпедик | билишпедиңер | билишпедиңиздер | билишишпеди / билишпеди |
| Жалпы өткөн чак | билишпегенмин | билишпегенсиң | билишпегенсиз | билишпеген | билишпегенбиз | билишпегенсиңер | билишпегенсиздер | билишпеген |
| Капыскы өткөн чак | билишпептирмин | билишпептирсиң | билишпептирсиз | билишпептир | билишпептирбиз | билишпептирсиңер | билишпептирсиздер | билишпептир |
| Арсар келер чак | билишпесмин | билишпессиң | билишпессиз | билишпес | билишпеспиз | — | — | билишпес |
| Шарттуу ыңгай | билишпесем | билишпесең | билишпесеңиз | билишпесе | билишпесек | билишпесеңер | билишпесеңиздер | билишишпесе / билишпесе |
| Буйрук ыңгай | билишпейин | билишпе | билишпеңиз | билишпесин | билишпейли | билишпегиле | билишпеңиздер | билишпесин |
Кыймыл атоочтор Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -уу | билишүү |
| -ыш | билишиш |
| -мак | билишмек |
| -май | билишмей |
| -баш | билишпеш |
Атоочтуктар Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -ган | билишкен |
| -ар | билишер |
| -бас | билишпес |
| -уучу | билишүүчү |
| -чу | билишчү |
Чакчылдар Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -а, -й | билише |
| -ып | билишип |
| -ганы | билишкени |
| -ганча | билишкенче |
| -гыча | билишкиче |
| -майынча | билишмейинче |