Морфология › боз
боз
Жөндөмө категориясы Эреже
Таандык категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| мен | бозум | боздорум |
| сен | бозуң | боздоруң |
| сиз | бозуңуз | боздоруңуз |
| ал | бозу | боздору |
| биз | бозубуз | боздорубуз |
| силер | бозуңар | боздоруңар |
| сиздер | бозуңуздар | боздоруңуздар |
| алар | бозу | боздору |
| жалпы таандык (-ныкы) | боздуку | боздордуку |
Таандык жөндөлүш
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | бозум | бозуң | бозуңуз | бозу | бозубуз | бозуңар | бозуңуздар | бозу |
| Илик | бозумдун / бозумун | бозуңдун / бозуңун | бозуңуздун | бозунун | бозубуздун | бозуңардын | бозуңуздардын | бозунун |
| Барыш | бозума | бозуңа | бозуңузга | бозуна | бозубузга | бозуңарга | бозуңуздарга | бозуна |
| Табыш | бозуму / бозумду | бозуңду / бозуңу | бозуңузду | бозун | бозубузду | бозуңарды | бозуңуздарды | бозун |
| Жатыш | бозумда | бозуңда | бозуңузда | бозунда | бозубузда | бозуңарда | бозуңуздарда | бозунда |
| Чыгыш | бозумдан / бозуман | бозуңдан / бозуңан | бозуңуздан | бозунан | бозубуздан | бозуңардан | бозуңуздардан | бозунан |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | боздорум | боздоруң | боздоруңуз | боздору | боздорубуз | боздоруңар | боздоруңуздар | боздору |
| Илик | боздорумдун / боздорумун | боздоруңдун / боздоруңун | боздоруңуздун | боздорунун | боздорубуздун | боздоруңардын | боздоруңуздардын | боздорунун |
| Барыш | боздорума | боздоруңа | боздоруңузга | боздоруна | боздорубузга | боздоруңарга | боздоруңуздарга | боздоруна |
| Табыш | боздорумду / боздоруму | боздоруңду / боздоруңу | боздоруңузду | боздорун | боздорубузду | боздоруңарды | боздоруңуздарды | боздорун |
| Жатыш | боздорумда | боздоруңда | боздоруңузда | боздорунда | боздорубузда | боздоруңарда | боздоруңуздарда | боздорунда |
| Чыгыш | боздорумдан / боздоруман | боздоруңдан / боздоруңан | боздоруңуздан | боздорунан | боздорубуздан | боздоруңардан | боздоруңуздардан | боздорунан |
Жакталыш (Зат атоочтун жакталышы)
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| 1-жак | бозмун | бозбуз |
| 2-жак | бозсуң | бозсуңар |
| 2-жак (сылык) | бозсуз | бозсуздар |
| жатыш · 1-жак | боздомун | боздобуз |
| жатыш · 2-жак | боздосуң | боздосуңар |
| жатыш · 2-жак (сылык) | боздосуз | боздосуздар |
| чыгыш · 1-жак | боздонмун | боздонбуз |
| чыгыш · 2-жак | боздонсуң | боздонсуңар |
| чыгыш · 2-жак (сылык) | боздонсуз | боздонсуздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Жөндөмө категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| Атооч | боз | боздор |
| Илик | боздун | боздордун |
| Барыш | бозго | боздорго |
| Табыш | бозду | боздорду |
| Жатыш | боздо | боздордо |
| Чыгыш | боздон | боздордон |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Таандык категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| мен | бозум | боздорум |
| сен | бозуң | боздоруң |
| сиз | бозуңуз | боздоруңуз |
| ал | бозу | боздору |
| биз | бозубуз | боздорубуз |
| силер | бозуңар | боздоруңар |
| сиздер | бозуңуздар | боздоруңуздар |
| алар | бозу | боздору |
| жалпы таандык (-ныкы) | боздуку | боздордуку |
Таандык жөндөлүш
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | бозум | бозуң | бозуңуз | бозу | бозубуз | бозуңар | бозуңуздар | бозу |
| Илик | бозумдун / бозумун | бозуңдун / бозуңун | бозуңуздун | бозунун | бозубуздун | бозуңардын | бозуңуздардын | бозунун |
| Барыш | бозума | бозуңа | бозуңузга | бозуна | бозубузга | бозуңарга | бозуңуздарга | бозуна |
| Табыш | бозуму / бозумду | бозуңду / бозуңу | бозуңузду | бозун | бозубузду | бозуңарды | бозуңуздарды | бозун |
| Жатыш | бозумда | бозуңда | бозуңузда | бозунда | бозубузда | бозуңарда | бозуңуздарда | бозунда |
| Чыгыш | бозумдан / бозуман | бозуңдан / бозуңан | бозуңуздан | бозунан | бозубуздан | бозуңардан | бозуңуздардан | бозунан |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | боздорум | боздоруң | боздоруңуз | боздору | боздорубуз | боздоруңар | боздоруңуздар | боздору |
| Илик | боздорумдун / боздорумун | боздоруңдун / боздоруңун | боздоруңуздун | боздорунун | боздорубуздун | боздоруңардын | боздоруңуздардын | боздорунун |
| Барыш | боздорума | боздоруңа | боздоруңузга | боздоруна | боздорубузга | боздоруңарга | боздоруңуздарга | боздоруна |
| Табыш | боздорумду / боздоруму | боздоруңду / боздоруңу | боздоруңузду | боздорун | боздорубузду | боздоруңарды | боздоруңуздарды | боздорун |
| Жатыш | боздорумда | боздоруңда | боздоруңузда | боздорунда | боздорубузда | боздоруңарда | боздоруңуздарда | боздорунда |
| Чыгыш | боздорумдан / боздоруман | боздоруңдан / боздоруңан | боздоруңуздан | боздорунан | боздорубуздан | боздоруңардан | боздоруңуздардан | боздорунан |
Жакталыш (Зат атоочтун жакталышы)
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| 1-жак | бозмун | бозбуз |
| 2-жак | бозсуң | бозсуңар |
| 2-жак (сылык) | бозсуз | бозсуздар |
| жатыш · 1-жак | боздомун | боздобуз |
| жатыш · 2-жак | боздосуң | боздосуңар |
| жатыш · 2-жак (сылык) | боздосуз | боздосуздар |
| чыгыш · 1-жак | боздонмун | боздонбуз |
| чыгыш · 2-жак | боздонсуң | боздонсуңар |
| чыгыш · 2-жак (сылык) | боздонсуз | боздонсуздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Сын атоочтун даражалары Эреже
| Даража | |
|---|---|
| Салыштырма даража | бозураак |
боз-
Этиштин жакталышы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Айкын келер чак | бозом / бозомун | бозосуң | бозосуз | бозот | бозобуз | бозосуңар | бозосуздар | бозушат / бозот |
| Айкын өткөн чак | боздум | боздуң | боздуңуз | бозду | боздук | боздуңар | боздуңуздар | бозду / бозушту |
| Жалпы өткөн чак | бозгонмун / бозгомун / бозгом | бозгонсуң | бозгонсуз | бозгон | бозгонбуз | бозгонсуңар | бозгонсуздар | бозгон |
| Капыскы өткөн чак | бозуптурмун / бозупмун | бозуптурсуң / бозупсуң | бозуптурсуз / бозупсуз | бозуптур | бозуптурбуз / бозуппуз | бозуптурсуңар / бозупсуңар | бозуптурсуздар / бозупсуздар | бозушуптур / бозуптур |
| Адат өткөн чак | бозчумун | бозчусуң | бозчусуз | бозчу | бозчубуз | бозчусуңар | бозчусуздар | бозчу |
| Арсар келер чак | бозормун | бозорсуң | бозорсуз | бозор | бозорбуз | бозорсуңар | бозорсуздар | бозор |
| Шарттуу ыңгай | бозсом | бозсоң | бозсоңуз | бозсо | бозсок | бозсоңор | бозсоңуздар | бозушса / бозсо |
| Тилек ыңгай | бозгум | бозгуң | бозгуңуз | бозгусу | бозгубуз | бозгуңар | бозгуңуздар | бозгусу |
| Буйрук ыңгай | бозоюн | боз | бозуңуз | бозсун | бозолу | бозгула | бозуңуздар | бозсун |
| Ниет ыңгай | бозмокчумун / бозмокмун | бозмокчусуң / бозмоксуң | бозмокчусуз / бозмоксуз | бозмокчу / бозмок | бозмокчубуз / бозмокпуз | бозмокчусуңар / бозмоксуңар | бозмокчусуздар / бозмоксуздар | бозмокчу / бозмок |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Айкын келер чак | бозбоймун / бозбойм | бозбойсуң | бозбойсуз | бозбойт | бозбойбуз | бозбойсуңар | бозбойсуздар | бозушпайт / бозбойт |
| Айкын өткөн чак | бозбодум | бозбодуң | бозбодуңуз | бозбоду | бозбодук | бозбодуңар | бозбодуңуздар | бозушпады / бозбоду |
| Жалпы өткөн чак | бозбогонмун | бозбогонсуң | бозбогонсуз | бозбогон | бозбогонбуз | бозбогонсуңар | бозбогонсуздар | бозбогон |
| Капыскы өткөн чак | бозбоптурмун | бозбоптурсуң | бозбоптурсуз | бозбоптур | бозбоптурбуз | бозбоптурсуңар | бозбоптурсуздар | бозбоптур |
| Арсар келер чак | бозбосмун | бозбоссуң | бозбоссуз | бозбос | бозбоспуз | — | — | бозбос |
| Шарттуу ыңгай | бозбосом | бозбосоң | бозбосоңуз | бозбосо | бозбосок | бозбосоңор | бозбосоңуздар | бозушпаса / бозбосо |
| Буйрук ыңгай | бозбоюн | бозбо | бозбоңуз | бозбосун | бозбойлу | бозбогула | бозбоңуздар | бозбосун |
Кыймыл атоочтор Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -уу | бозуу |
| -ыш | бозуш |
| -мак | бозмок |
| -май | бозмой |
| -баш | бозбош |
Атоочтуктар Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -ган | бозгон |
| -ар | бозор |
| -бас | бозбос |
| -уучу | бозуучу |
| -чу | бозчу |
Чакчылдар Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -а, -й | бозо |
| -ып | бозуп |
| -ганы | бозгону |
| -ганча | бозгончо |
| -гыча | бозгуча |
| -майынча | бозмоюнча |