Морфология › бүр
бүр
Жөндөмө категориясы Эреже
Таандык категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| мен | бүрүм | бүрлөрүм |
| сен | бүрүң | бүрлөрүң |
| сиз | бүрүңүз | бүрлөрүңүз |
| ал | бүрү | бүрлөрү |
| биз | бүрүбүз | бүрлөрүбүз |
| силер | бүрүңөр | бүрлөрүңөр |
| сиздер | бүрүңүздөр | бүрлөрүңүздөр |
| алар | бүрү | бүрлөрү |
| жалпы таандык (-ныкы) | бүрдүкү | бүрлөрдүкү |
Таандык жөндөлүш
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | бүрүм | бүрүң | бүрүңүз | бүрү | бүрүбүз | бүрүңөр | бүрүңүздөр | бүрү |
| Илик | бүрүмдүн / бүрүмүн | бүрүңдүн / бүрүңүн | бүрүңүздүн | бүрүнүн | бүрүбүздүн | бүрүңөрдүн | бүрүңүздөрдүн | бүрүнүн |
| Барыш | бүрүмө | бүрүңө | бүрүңүзгө | бүрүнө | бүрүбүзгө | бүрүңөргө | бүрүңүздөргө | бүрүнө |
| Табыш | бүрүмдү / бүрүмү | бүрүңдү / бүрүңү | бүрүңүздү | бүрүн | бүрүбүздү | бүрүңөрдү | бүрүңүздөрдү | бүрүн |
| Жатыш | бүрүмдө | бүрүңдө | бүрүңүздө | бүрүндө | бүрүбүздө | бүрүңөрдө | бүрүңүздөрдө | бүрүндө |
| Чыгыш | бүрүмдөн / бүрүмөн | бүрүңдөн / бүрүңөн | бүрүңүздөн | бүрүнөн | бүрүбүздөн | бүрүңөрдөн | бүрүңүздөрдөн | бүрүнөн |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | бүрлөрүм | бүрлөрүң | бүрлөрүңүз | бүрлөрү | бүрлөрүбүз | бүрлөрүңөр | бүрлөрүңүздөр | бүрлөрү |
| Илик | бүрлөрүмдүн / бүрлөрүмүн | бүрлөрүңдүн / бүрлөрүңүн | бүрлөрүңүздүн | бүрлөрүнүн | бүрлөрүбүздүн | бүрлөрүңөрдүн | бүрлөрүңүздөрдүн | бүрлөрүнүн |
| Барыш | бүрлөрүмө | бүрлөрүңө | бүрлөрүңүзгө | бүрлөрүнө | бүрлөрүбүзгө | бүрлөрүңөргө | бүрлөрүңүздөргө | бүрлөрүнө |
| Табыш | бүрлөрүмдү / бүрлөрүмү | бүрлөрүңдү / бүрлөрүңү | бүрлөрүңүздү | бүрлөрүн | бүрлөрүбүздү | бүрлөрүңөрдү | бүрлөрүңүздөрдү | бүрлөрүн |
| Жатыш | бүрлөрүмдө | бүрлөрүңдө | бүрлөрүңүздө | бүрлөрүндө | бүрлөрүбүздө | бүрлөрүңөрдө | бүрлөрүңүздөрдө | бүрлөрүндө |
| Чыгыш | бүрлөрүмдөн / бүрлөрүмөн | бүрлөрүңдөн / бүрлөрүңөн | бүрлөрүңүздөн | бүрлөрүнөн | бүрлөрүбүздөн | бүрлөрүңөрдөн | бүрлөрүңүздөрдөн | бүрлөрүнөн |
Жакталыш (Зат атоочтун жакталышы)
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| 1-жак | бүрмүн | бүрбүз |
| 2-жак | бүрсүң | бүрсүңөр |
| 2-жак (сылык) | бүрсүз | бүрсүздөр |
| жатыш · 1-жак | бүрдөмүн | бүрдөбүз |
| жатыш · 2-жак | бүрдөсүң | бүрдөсүңөр |
| жатыш · 2-жак (сылык) | бүрдөсүз | бүрдөсүздөр |
| чыгыш · 1-жак | бүрдөнмүн | бүрдөнбүз |
| чыгыш · 2-жак | бүрдөнсүң | бүрдөнсүңөр |
| чыгыш · 2-жак (сылык) | бүрдөнсүз | бүрдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
бүр-
Этиштин жакталышы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Айкын келер чак | бүрөмүн / бүрөм | бүрөсүң | бүрөсүз | бүрөт | бүрөбүз | бүрөсүңөр | бүрөсүздөр | бүрүшөт / бүрөт |
| Айкын өткөн чак | бүрдүм | бүрдүң | бүрдүңүз | бүрдү | бүрдүк | бүрдүңөр | бүрдүңүздөр | бүрүштү / бүрдү |
| Жалпы өткөн чак | бүргөмүн / бүргөнмүн / бүргөм | бүргөнсүң | бүргөнсүз | бүргөн | бүргөнбүз | бүргөнсүңөр | бүргөнсүздөр | бүргөн |
| Капыскы өткөн чак | бүрүптүрмүн / бүрүпмүн | бүрүптүрсүң / бүрүпсүң | бүрүптүрсүз / бүрүпсүз | бүрүптүр | бүрүптүрбүз / бүрүппүз | бүрүптүрсүңөр / бүрүпсүңөр | бүрүптүрсүздөр / бүрүпсүздөр | бүрүшүптүр / бүрүптүр |
| Адат өткөн чак | бүрчүмүн | бүрчүсүң | бүрчүсүз | бүрчү | бүрчүбүз | бүрчүсүңөр | бүрчүсүздөр | бүрчү |
| Арсар келер чак | бүрөрмүн | бүрөрсүң | бүрөрсүз | бүрөр | бүрөрбүз | бүрөрсүңөр | бүрөрсүздөр | бүрөр |
| Шарттуу ыңгай | бүрсөм | бүрсөң | бүрсөңүз | бүрсө | бүрсөк | бүрсөңөр | бүрсөңүздөр | бүрүшсө / бүрсө |
| Тилек ыңгай | бүргүм | бүргүң | бүргүңүз | бүргүсү | бүргүбүз | бүргүңөр | бүргүңүздөр | бүргүсү |
| Буйрук ыңгай | бүрөйүн | бүр | бүрүңүз | бүрсүн | бүрөлү | бүргүлө | бүрүңүздөр | бүрсүн |
| Ниет ыңгай | бүрмөкчүмүн / бүрмөкмүн | бүрмөкчүсүң / бүрмөксүң | бүрмөкчүсүз / бүрмөксүз | бүрмөкчү / бүрмөк | бүрмөкчүбүз / бүрмөкпүз | бүрмөкчүсүңөр / бүрмөксүңөр | бүрмөкчүсүздөр / бүрмөксүздөр | бүрмөкчү / бүрмөк |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Айкын келер чак | бүрбөймүн / бүрбөйм | бүрбөйсүң | бүрбөйсүз | бүрбөйт | бүрбөйбүз | бүрбөйсүңөр | бүрбөйсүздөр | бүрүшпөйт / бүрбөйт |
| Айкын өткөн чак | бүрбөдүм | бүрбөдүң | бүрбөдүңүз | бүрбөдү | бүрбөдүк | бүрбөдүңөр | бүрбөдүңүздөр | бүрүшпөдү / бүрбөдү |
| Жалпы өткөн чак | бүрбөгөнмүн | бүрбөгөнсүң | бүрбөгөнсүз | бүрбөгөн | бүрбөгөнбүз | бүрбөгөнсүңөр | бүрбөгөнсүздөр | бүрбөгөн |
| Капыскы өткөн чак | бүрбөптүрмүн | бүрбөптүрсүң | бүрбөптүрсүз | бүрбөптүр | бүрбөптүрбүз | бүрбөптүрсүңөр | бүрбөптүрсүздөр | бүрбөптүр |
| Арсар келер чак | бүрбөсмүн | бүрбөссүң | бүрбөссүз | бүрбөс | бүрбөспүз | — | — | бүрбөс |
| Шарттуу ыңгай | бүрбөсөм | бүрбөсөң | бүрбөсөңүз | бүрбөсө | бүрбөсөк | бүрбөсөңөр | бүрбөсөңүздөр | бүрүшпөсө / бүрбөсө |
| Буйрук ыңгай | бүрбөйүн | бүрбө | бүрбөңүз | бүрбөсүн | бүрбөйлү | бүрбөгүлө | бүрбөңүздөр | бүрбөсүн |
Кыймыл атоочтор Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -уу | бүрүү |
| -ыш | бүрүш |
| -мак | бүрмөк |
| -май | бүрмөй |
| -баш | бүрбөш |
Атоочтуктар Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -ган | бүргөн |
| -ар | бүрөр |
| -бас | бүрбөс |
| -уучу | бүрүүчү |
| -чу | бүрчү |
Чакчылдар Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -а, -й | бүрө |
| -ып | бүрүп |
| -ганы | бүргөнү |
| -ганча | бүргөнчө |
| -гыча | бүргүчө |
| -майынча | бүрмөйүнчө |