Морфология › буу
буу
Жөндөмө категориясы Эреже
Таандык категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| мен | буум | бууларым |
| сен | бууң | бууларың |
| сиз | бууңуз | бууларыңыз |
| ал | буусу | буулары |
| биз | буубуз | бууларыбыз |
| силер | бууңар | бууларыңар |
| сиздер | бууңуздар | бууларыңыздар |
| алар | буусу | буулары |
| жалпы таандык (-ныкы) | буунуку | буулардыкы |
Таандык жөндөлүш
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | буум | бууң | бууңуз | буусу | буубуз | бууңар | бууңуздар | буусу |
| Илик | буумдун / буумун | бууңдун / бууңун | бууңуздун | буусунун | буубуздун | бууңардын | бууңуздардын | буусунун |
| Барыш | буума | бууңа | бууңузга | буусуна | буубузга | бууңарга | бууңуздарга | буусуна |
| Табыш | буумду / бууму | бууңду / бууңу | бууңузду | буусун | буубузду | бууңарды | бууңуздарды | буусун |
| Жатыш | буумда | бууңда | бууңузда | буусунда | буубузда | бууңарда | бууңуздарда | буусунда |
| Чыгыш | буумдан / бууман | бууңдан / бууңан | бууңуздан | буусунан | буубуздан | бууңардан | бууңуздардан | буусунан |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | бууларым | бууларың | бууларыңыз | буулары | бууларыбыз | бууларыңар | бууларыңыздар | буулары |
| Илик | бууларымдын / бууларымын | бууларыңдын / бууларыңын | бууларыңыздын | бууларынын | бууларыбыздын | бууларыңардын | бууларыңыздардын | бууларынын |
| Барыш | бууларыма | бууларыңа | бууларыңызга | бууларына | бууларыбызга | бууларыңарга | бууларыңыздарга | бууларына |
| Табыш | бууларымды / бууларымы | бууларыңды / бууларыңы | бууларыңызды | бууларын | бууларыбызды | бууларыңарды | бууларыңыздарды | бууларын |
| Жатыш | бууларымда | бууларыңда | бууларыңызда | бууларында | бууларыбызда | бууларыңарда | бууларыңыздарда | бууларында |
| Чыгыш | бууларымдан / бууларыман | бууларыңдан / бууларыңан | бууларыңыздан | бууларынан | бууларыбыздан | бууларыңардан | бууларыңыздардан | бууларынан |
Жакталыш (Зат атоочтун жакталышы)
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| 1-жак | буумун | буубуз |
| 2-жак | буусуң | буусуңар |
| 2-жак (сылык) | буусуз | буусуздар |
| жатыш · 1-жак | буудамын | буудабыз |
| жатыш · 2-жак | буудасың | буудасыңар |
| жатыш · 2-жак (сылык) | буудасыз | буудасыздар |
| чыгыш · 1-жак | бууданмын | бууданбыз |
| чыгыш · 2-жак | буудансың | буудансыңар |
| чыгыш · 2-жак (сылык) | буудансыз | буудансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Жөндөмө категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| Атооч | буу | буулар |
| Илик | буунун | буулардын |
| Барыш | бууга | бууларга |
| Табыш | бууну | бууларды |
| Жатыш | бууда | бууларда |
| Чыгыш | буудан | буулардан |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Таандык категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| мен | буум | бууларым |
| сен | бууң | бууларың |
| сиз | бууңуз | бууларыңыз |
| ал | буусу | буулары |
| биз | буубуз | бууларыбыз |
| силер | бууңар | бууларыңар |
| сиздер | бууңуздар | бууларыңыздар |
| алар | буусу | буулары |
| жалпы таандык (-ныкы) | буунуку | буулардыкы |
Таандык жөндөлүш
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | буум | бууң | бууңуз | буусу | буубуз | бууңар | бууңуздар | буусу |
| Илик | буумдун / буумун | бууңдун / бууңун | бууңуздун | буусунун | буубуздун | бууңардын | бууңуздардын | буусунун |
| Барыш | буума | бууңа | бууңузга | буусуна | буубузга | бууңарга | бууңуздарга | буусуна |
| Табыш | буумду / бууму | бууңду / бууңу | бууңузду | буусун | буубузду | бууңарды | бууңуздарды | буусун |
| Жатыш | буумда | бууңда | бууңузда | буусунда | буубузда | бууңарда | бууңуздарда | буусунда |
| Чыгыш | буумдан / бууман | бууңдан / бууңан | бууңуздан | буусунан | буубуздан | бууңардан | бууңуздардан | буусунан |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | бууларым | бууларың | бууларыңыз | буулары | бууларыбыз | бууларыңар | бууларыңыздар | буулары |
| Илик | бууларымдын / бууларымын | бууларыңдын / бууларыңын | бууларыңыздын | бууларынын | бууларыбыздын | бууларыңардын | бууларыңыздардын | бууларынын |
| Барыш | бууларыма | бууларыңа | бууларыңызга | бууларына | бууларыбызга | бууларыңарга | бууларыңыздарга | бууларына |
| Табыш | бууларымды / бууларымы | бууларыңды / бууларыңы | бууларыңызды | бууларын | бууларыбызды | бууларыңарды | бууларыңыздарды | бууларын |
| Жатыш | бууларымда | бууларыңда | бууларыңызда | бууларында | бууларыбызда | бууларыңарда | бууларыңыздарда | бууларында |
| Чыгыш | бууларымдан / бууларыман | бууларыңдан / бууларыңан | бууларыңыздан | бууларынан | бууларыбыздан | бууларыңардан | бууларыңыздардан | бууларынан |
Жакталыш (Зат атоочтун жакталышы)
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| 1-жак | буумун | буубуз |
| 2-жак | буусуң | буусуңар |
| 2-жак (сылык) | буусуз | буусуздар |
| жатыш · 1-жак | буудамын | буудабыз |
| жатыш · 2-жак | буудасың | буудасыңар |
| жатыш · 2-жак (сылык) | буудасыз | буудасыздар |
| чыгыш · 1-жак | бууданмын | бууданбыз |
| чыгыш · 2-жак | буудансың | буудансыңар |
| чыгыш · 2-жак (сылык) | буудансыз | буудансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
буу-
Этиштин жакталышы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Айкын келер чак | бууймун / бууйм | бууйсуң | бууйсуз | бууйт | бууйбуз | бууйсуңар | бууйсуздар | буушат / бууйт |
| Айкын өткөн чак | буудум | буудуң | буудуңуз | бууду | буудук | буудуңар | буудуңуздар | бууду / буушту |
| Жалпы өткөн чак | бууганмын / буугамын / буугам | буугансың | буугансыз | бууган | бууганбыз | буугансыңар | буугансыздар | бууган |
| Капыскы өткөн чак | бууптурмун / буупмун | бууптурсуң / буупсуң | бууптурсуз / буупсуз | бууптур | бууптурбуз / бууппуз | бууптурсуңар / буупсуңар | бууптурсуздар / буупсуздар | буушуптур / бууптур |
| Адат өткөн чак | буучумун | буучусуң | буучусуз | буучу | буучубуз | буучусуңар | буучусуздар | буучу |
| Арсар келер чак | бууурмун / буурмун | бууурсуң / буурсуң | бууурсуз / буурсуз | бууур / буур | бууурбуз / буурбуз | бууурсуңар / буурсуңар | бууурсуздар / буурсуздар | бууур / буур |
| Шарттуу ыңгай | буусам | буусаң | буусаңыз | бууса | буусак | буусаңар | буусаңыздар | буушса / бууса |
| Тилек ыңгай | буугум | буугуң | буугуңуз | буугусу | буугубуз | буугуңар | буугуңуздар | буугусу |
| Буйрук ыңгай | бууюн | буу | бууңуз | буусун | бууйлу | буугула | бууңуздар | буусун |
| Ниет ыңгай | буумакчымын / буумакмын | буумакчысың / буумаксың | буумакчысыз / буумаксыз | буумакчы / буумак | буумакчыбыз / буумакпыз | буумакчысыңар / буумаксыңар | буумакчысыздар / буумаксыздар | буумакчы / буумак |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Айкын келер чак | буубаймын / буубайм | буубайсың | буубайсыз | буубайт | буубайбыз | буубайсыңар | буубайсыздар | буушпайт / буубайт |
| Айкын өткөн чак | буубадым | буубадың | буубадыңыз | буубады | буубадык | буубадыңар | буубадыңыздар | буушпады / буубады |
| Жалпы өткөн чак | буубаганмын | буубагансың | буубагансыз | буубаган | буубаганбыз | буубагансыңар | буубагансыздар | буубаган |
| Капыскы өткөн чак | буубаптырмын | буубаптырсың | буубаптырсыз | буубаптыр | буубаптырбыз | буубаптырсыңар | буубаптырсыздар | буубаптыр |
| Арсар келер чак | буубасмын | буубассың | буубассыз | буубас | буубаспыз | — | — | буубас |
| Шарттуу ыңгай | буубасам | буубасаң | буубасаңыз | буубаса | буубасак | буубасаңар | буубасаңыздар | буушпаса / буубаса |
| Буйрук ыңгай | буубайын | бууба | буубаңыз | буубасын | буубайлы | буубагыла | буубаңыздар | буубасын |
Кыймыл атоочтор Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -уу | бууу |
| -ыш | бууш |
| -мак | буумак |
| -май | буумай |
| -баш | буубаш |
Атоочтуктар Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -ган | бууган |
| -ар | бууур / буур |
| -бас | буубас |
| -уучу | бууучу |
| -чу | буучу |
Чакчылдар Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -а, -й | бууй |
| -ып | бууп |
| -ганы | бууганы |
| -ганча | бууганча |
| -гыча | буугуча |
| -майынча | буумайынча |