Морфология › далда
далда
Жөндөмө категориясы Эреже
Таандык категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| мен | далдам | далдаларым |
| сен | далдаң | далдаларың |
| сиз | далдаңыз | далдаларыңыз |
| ал | далдасы | далдалары |
| биз | далдабыз | далдаларыбыз |
| силер | далдаңар | далдаларыңар |
| сиздер | далдаңыздар | далдаларыңыздар |
| алар | далдасы | далдалары |
| жалпы таандык (-ныкы) | далданыкы | далдалардыкы |
Таандык жөндөлүш
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | далдам | далдаң | далдаңыз | далдасы | далдабыз | далдаңар | далдаңыздар | далдасы |
| Илик | далдамдын / далдамын | далдаңдын / далдаңын | далдаңыздын | далдасынын | далдабыздын | далдаңардын | далдаңыздардын | далдасынын |
| Барыш | далдама | далдаңа | далдаңызга | далдасына | далдабызга | далдаңарга | далдаңыздарга | далдасына |
| Табыш | далдамды / далдамы | далдаңды / далдаңы | далдаңызды | далдасын | далдабызды | далдаңарды | далдаңыздарды | далдасын |
| Жатыш | далдамда | далдаңда | далдаңызда | далдасында | далдабызда | далдаңарда | далдаңыздарда | далдасында |
| Чыгыш | далдамдан / далдаман | далдаңдан / далдаңан | далдаңыздан | далдасынан | далдабыздан | далдаңардан | далдаңыздардан | далдасынан |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | далдаларым | далдаларың | далдаларыңыз | далдалары | далдаларыбыз | далдаларыңар | далдаларыңыздар | далдалары |
| Илик | далдаларымдын / далдаларымын | далдаларыңдын / далдаларыңын | далдаларыңыздын | далдаларынын | далдаларыбыздын | далдаларыңардын | далдаларыңыздардын | далдаларынын |
| Барыш | далдаларыма | далдаларыңа | далдаларыңызга | далдаларына | далдаларыбызга | далдаларыңарга | далдаларыңыздарга | далдаларына |
| Табыш | далдаларымды / далдаларымы | далдаларыңды / далдаларыңы | далдаларыңызды | далдаларын | далдаларыбызды | далдаларыңарды | далдаларыңыздарды | далдаларын |
| Жатыш | далдаларымда | далдаларыңда | далдаларыңызда | далдаларында | далдаларыбызда | далдаларыңарда | далдаларыңыздарда | далдаларында |
| Чыгыш | далдаларымдан / далдаларыман | далдаларыңдан / далдаларыңан | далдаларыңыздан | далдаларынан | далдаларыбыздан | далдаларыңардан | далдаларыңыздардан | далдаларынан |
Жакталыш (Зат атоочтун жакталышы)
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| 1-жак | далдамын | далдабыз |
| 2-жак | далдасың | далдасыңар |
| 2-жак (сылык) | далдасыз | далдасыздар |
| жатыш · 1-жак | далдадамын | далдадабыз |
| жатыш · 2-жак | далдадасың | далдадасыңар |
| жатыш · 2-жак (сылык) | далдадасыз | далдадасыздар |
| чыгыш · 1-жак | далдаданмын | далдаданбыз |
| чыгыш · 2-жак | далдадансың | далдадансыңар |
| чыгыш · 2-жак (сылык) | далдадансыз | далдадансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
далда-
Этиштин жакталышы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Айкын келер чак | далдаймын / далдайм | далдайсың | далдайсыз | далдайт | далдайбыз | далдайсыңар | далдайсыздар | далдашат / далдайт |
| Айкын өткөн чак | далдадым | далдадың | далдадыңыз | далдады | далдадык | далдадыңар | далдадыңыздар | далдашты / далдады |
| Жалпы өткөн чак | далдаганмын / далдагамын / далдагам | далдагансың | далдагансыз | далдаган | далдаганбыз | далдагансыңар | далдагансыздар | далдаган |
| Капыскы өткөн чак | далдаптырмын / далдапмын | далдаптырсың / далдапсың | далдаптырсыз / далдапсыз | далдаптыр | далдаптырбыз / далдаппыз | далдаптырсыңар / далдапсыңар | далдаптырсыздар / далдапсыздар | далдашыптыр / далдаптыр |
| Адат өткөн чак | далдачумун | далдачусуң | далдачусуз | далдачу | далдачубуз | далдачусуңар | далдачусуздар | далдачу |
| Арсар келер чак | далдаармын / далдармын | далдаарсың / далдарсың | далдаарсыз / далдарсыз | далдаар / далдар | далдаарбыз / далдарбыз | далдаарсыңар / далдарсыңар | далдаарсыздар / далдарсыздар | далдаар / далдар |
| Шарттуу ыңгай | далдасам | далдасаң | далдасаңыз | далдаса | далдасак | далдасаңар | далдасаңыздар | далдашса / далдаса |
| Тилек ыңгай | далдагым | далдагың | далдагыңыз | далдагысы | далдагыбыз | далдагыңар | далдагыңыздар | далдагысы |
| Буйрук ыңгай | далдайын | далда | далдаңыз | далдасын | далдайлы | далдагыла | далдаңыздар | далдасын |
| Ниет ыңгай | далдамакчымын / далдамакмын | далдамакчысың / далдамаксың | далдамакчысыз / далдамаксыз | далдамакчы / далдамак | далдамакчыбыз / далдамакпыз | далдамакчысыңар / далдамаксыңар | далдамакчысыздар / далдамаксыздар | далдамакчы / далдамак |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Айкын келер чак | далдабаймын / далдабайм | далдабайсың | далдабайсыз | далдабайт | далдабайбыз | далдабайсыңар | далдабайсыздар | далдашпайт / далдабайт |
| Айкын өткөн чак | далдабадым | далдабадың | далдабадыңыз | далдабады | далдабадык | далдабадыңар | далдабадыңыздар | далдашпады / далдабады |
| Жалпы өткөн чак | далдабаганмын | далдабагансың | далдабагансыз | далдабаган | далдабаганбыз | далдабагансыңар | далдабагансыздар | далдабаган |
| Капыскы өткөн чак | далдабаптырмын | далдабаптырсың | далдабаптырсыз | далдабаптыр | далдабаптырбыз | далдабаптырсыңар | далдабаптырсыздар | далдабаптыр |
| Арсар келер чак | далдабасмын | далдабассың | далдабассыз | далдабас | далдабаспыз | — | — | далдабас |
| Шарттуу ыңгай | далдабасам | далдабасаң | далдабасаңыз | далдабаса | далдабасак | далдабасаңар | далдабасаңыздар | далдашпаса / далдабаса |
| Буйрук ыңгай | далдабайын | далдаба | далдабаңыз | далдабасын | далдабайлы | далдабагыла | далдабаңыздар | далдабасын |
Кыймыл атоочтор Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -уу | далдоо |
| -ыш | далдаш |
| -мак | далдамак |
| -май | далдамай |
| -баш | далдабаш |
Атоочтуктар Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -ган | далдаган |
| -ар | далдаар / далдар |
| -бас | далдабас |
| -уучу | далдоочу |
| -чу | далдачу |
Чакчылдар Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -а, -й | далдай |
| -ып | далдап |
| -ганы | далдаганы |
| -ганча | далдаганча |
| -гыча | далдагыча |
| -майынча | далдамайынча |