Морфология › кер
кер
Жөндөмө категориясы Эреже
Таандык категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| мен | керим | керлерим |
| сен | кериң | керлериң |
| сиз | кериңиз | керлериңиз |
| ал | кери | керлери |
| биз | керибиз | керлерибиз |
| силер | кериңер | керлериңер |
| сиздер | кериңиздер | керлериңиздер |
| алар | кери | керлери |
| жалпы таандык (-ныкы) | кердики | керлердики |
Таандык жөндөлүш
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | керим | кериң | кериңиз | кери | керибиз | кериңер | кериңиздер | кери |
| Илик | керимдин / керимин | кериңдин / кериңин | кериңиздин | керинин | керибиздин | кериңердин | кериңиздердин | керинин |
| Барыш | кериме | кериңе | кериңизге | керине | керибизге | кериңерге | кериңиздерге | керине |
| Табыш | керимди / керими | кериңди / кериңи | кериңизди | керин | керибизди | кериңерди | кериңиздерди | керин |
| Жатыш | керимде | кериңде | кериңизде | керинде | керибизде | кериңерде | кериңиздерде | керинде |
| Чыгыш | керимден / керимен | кериңден / кериңен | кериңизден | керинен | керибизден | кериңерден | кериңиздерден | керинен |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | керлерим | керлериң | керлериңиз | керлери | керлерибиз | керлериңер | керлериңиздер | керлери |
| Илик | керлеримдин / керлеримин | керлериңдин / керлериңин | керлериңиздин | керлеринин | керлерибиздин | керлериңердин | керлериңиздердин | керлеринин |
| Барыш | керлериме | керлериңе | керлериңизге | керлерине | керлерибизге | керлериңерге | керлериңиздерге | керлерине |
| Табыш | керлеримди / керлерими | керлериңди / керлериңи | керлериңизди | керлерин | керлерибизди | керлериңерди | керлериңиздерди | керлерин |
| Жатыш | керлеримде | керлериңде | керлериңизде | керлеринде | керлерибизде | керлериңерде | керлериңиздерде | керлеринде |
| Чыгыш | керлеримден / керлеримен | керлериңден / керлериңен | керлериңизден | керлеринен | керлерибизден | керлериңерден | керлериңиздерден | керлеринен |
Жакталыш (Зат атоочтун жакталышы)
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| 1-жак | кермин | кербиз |
| 2-жак | керсиң | керсиңер |
| 2-жак (сылык) | керсиз | керсиздер |
| жатыш · 1-жак | кердемин | кердебиз |
| жатыш · 2-жак | кердесиң | кердесиңер |
| жатыш · 2-жак (сылык) | кердесиз | кердесиздер |
| чыгыш · 1-жак | керденмин | керденбиз |
| чыгыш · 2-жак | керденсиң | керденсиңер |
| чыгыш · 2-жак (сылык) | керденсиз | керденсиздер |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Жөндөмө категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| Атооч | кер | керлер |
| Илик | кердин | керлердин |
| Барыш | керге | керлерге |
| Табыш | керди | керлерди |
| Жатыш | керде | керлерде |
| Чыгыш | керден | керлерден |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Таандык категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| мен | керим | керлерим |
| сен | кериң | керлериң |
| сиз | кериңиз | керлериңиз |
| ал | кери | керлери |
| биз | керибиз | керлерибиз |
| силер | кериңер | керлериңер |
| сиздер | кериңиздер | керлериңиздер |
| алар | кери | керлери |
| жалпы таандык (-ныкы) | кердики | керлердики |
Таандык жөндөлүш
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | керим | кериң | кериңиз | кери | керибиз | кериңер | кериңиздер | кери |
| Илик | керимдин / керимин | кериңдин / кериңин | кериңиздин | керинин | керибиздин | кериңердин | кериңиздердин | керинин |
| Барыш | кериме | кериңе | кериңизге | керине | керибизге | кериңерге | кериңиздерге | керине |
| Табыш | керимди / керими | кериңди / кериңи | кериңизди | керин | керибизди | кериңерди | кериңиздерди | керин |
| Жатыш | керимде | кериңде | кериңизде | керинде | керибизде | кериңерде | кериңиздерде | керинде |
| Чыгыш | керимден / керимен | кериңден / кериңен | кериңизден | керинен | керибизден | кериңерден | кериңиздерден | керинен |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | керлерим | керлериң | керлериңиз | керлери | керлерибиз | керлериңер | керлериңиздер | керлери |
| Илик | керлеримдин / керлеримин | керлериңдин / керлериңин | керлериңиздин | керлеринин | керлерибиздин | керлериңердин | керлериңиздердин | керлеринин |
| Барыш | керлериме | керлериңе | керлериңизге | керлерине | керлерибизге | керлериңерге | керлериңиздерге | керлерине |
| Табыш | керлеримди / керлерими | керлериңди / керлериңи | керлериңизди | керлерин | керлерибизди | керлериңерди | керлериңиздерди | керлерин |
| Жатыш | керлеримде | керлериңде | керлериңизде | керлеринде | керлерибизде | керлериңерде | керлериңиздерде | керлеринде |
| Чыгыш | керлеримден / керлеримен | керлериңден / керлериңен | керлериңизден | керлеринен | керлерибизден | керлериңерден | керлериңиздерден | керлеринен |
Жакталыш (Зат атоочтун жакталышы)
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| 1-жак | кермин | кербиз |
| 2-жак | керсиң | керсиңер |
| 2-жак (сылык) | керсиз | керсиздер |
| жатыш · 1-жак | кердемин | кердебиз |
| жатыш · 2-жак | кердесиң | кердесиңер |
| жатыш · 2-жак (сылык) | кердесиз | кердесиздер |
| чыгыш · 1-жак | керденмин | керденбиз |
| чыгыш · 2-жак | керденсиң | керденсиңер |
| чыгыш · 2-жак (сылык) | керденсиз | керденсиздер |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Сын атоочтун даражалары Эреже
| Даража | |
|---|---|
| Салыштырма даража | керирээк |
кер-
Этиштин жакталышы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Айкын келер чак | керем / керемин | кересиң | кересиз | керет | керебиз | кересиңер | кересиздер | керет / керишет |
| Айкын өткөн чак | кердим | кердиң | кердиңиз | керди | кердик | кердиңер | кердиңиздер | керди / керишти |
| Жалпы өткөн чак | кергенмин / кергемин / кергем | кергенсиң | кергенсиз | керген | кергенбиз | кергенсиңер | кергенсиздер | керген |
| Капыскы өткөн чак | кериптирмин / керипмин | кериптирсиң / керипсиң | кериптирсиз / керипсиз | кериптир | кериптирбиз / кериппиз | кериптирсиңер / керипсиңер | кериптирсиздер / керипсиздер | керишиптир / кериптир |
| Адат өткөн чак | керчүмүн | керчүсүң | керчүсүз | керчү | керчүбүз | керчүсүңөр | керчүсүздөр | керчү |
| Арсар келер чак | керермин | керерсиң | керерсиз | керер | керербиз | керерсиңер | керерсиздер | керер |
| Шарттуу ыңгай | керсем | керсең | керсеңиз | керсе | керсек | керсеңер | керсеңиздер | керсе / керишсе |
| Тилек ыңгай | кергим | кергиң | кергиңиз | кергиси | кергибиз | кергиңер | кергиңиздер | кергиси |
| Буйрук ыңгай | керейин | кер | кериңиз | керсин | керели | кергиле | кериңиздер | керсин |
| Ниет ыңгай | кермекчимин / кермекмин | кермекчисиң / кермексиң | кермекчисиз / кермексиз | кермек / кермекчи | кермекчибиз / кермекпиз | кермекчисиңер / кермексиңер | кермекчисиздер / кермексиздер | кермек / кермекчи |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Айкын келер чак | кербеймин / кербейм | кербейсиң | кербейсиз | кербейт | кербейбиз | кербейсиңер | кербейсиздер | кербейт / керишпейт |
| Айкын өткөн чак | кербедим | кербедиң | кербедиңиз | кербеди | кербедик | кербедиңер | кербедиңиздер | керишпеди / кербеди |
| Жалпы өткөн чак | кербегенмин | кербегенсиң | кербегенсиз | кербеген | кербегенбиз | кербегенсиңер | кербегенсиздер | кербеген |
| Капыскы өткөн чак | кербептирмин | кербептирсиң | кербептирсиз | кербептир | кербептирбиз | кербептирсиңер | кербептирсиздер | кербептир |
| Арсар келер чак | кербесмин | кербессиң | кербессиз | кербес | кербеспиз | — | — | кербес |
| Шарттуу ыңгай | кербесем | кербесең | кербесеңиз | кербесе | кербесек | кербесеңер | кербесеңиздер | керишпесе / кербесе |
| Буйрук ыңгай | кербейин | кербе | кербеңиз | кербесин | кербейли | кербегиле | кербеңиздер | кербесин |
Кыймыл атоочтор Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -уу | керүү |
| -ыш | кериш |
| -мак | кермек |
| -май | кермей |
| -баш | кербеш |
Атоочтуктар Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -ган | керген |
| -ар | керер |
| -бас | кербес |
| -уучу | керүүчү |
| -чу | керчү |
Чакчылдар Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -а, -й | кере |
| -ып | керип |
| -ганы | кергени |
| -ганча | кергенче |
| -гыча | кергиче |
| -майынча | кермейинче |