Морфология › суз
суз
Жөндөмө категориясы Эреже
Таандык категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| мен | сузум | суздарым |
| сен | сузуң | суздарың |
| сиз | сузуңуз | суздарыңыз |
| ал | сузу | суздары |
| биз | сузубуз | суздарыбыз |
| силер | сузуңар | суздарыңар |
| сиздер | сузуңуздар | суздарыңыздар |
| алар | сузу | суздары |
| жалпы таандык (-ныкы) | суздуку | суздардыкы |
Таандык жөндөлүш
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | сузум | сузуң | сузуңуз | сузу | сузубуз | сузуңар | сузуңуздар | сузу |
| Илик | сузумдун / сузумун | сузуңдун / сузуңун | сузуңуздун | сузунун | сузубуздун | сузуңардын | сузуңуздардын | сузунун |
| Барыш | сузума | сузуңа | сузуңузга | сузуна | сузубузга | сузуңарга | сузуңуздарга | сузуна |
| Табыш | сузумду / сузуму | сузуңду / сузуңу | сузуңузду | сузун | сузубузду | сузуңарды | сузуңуздарды | сузун |
| Жатыш | сузумда | сузуңда | сузуңузда | сузунда | сузубузда | сузуңарда | сузуңуздарда | сузунда |
| Чыгыш | сузумдан / сузуман | сузуңдан / сузуңан | сузуңуздан | сузунан | сузубуздан | сузуңардан | сузуңуздардан | сузунан |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | суздарым | суздарың | суздарыңыз | суздары | суздарыбыз | суздарыңар | суздарыңыздар | суздары |
| Илик | суздарымдын / суздарымын | суздарыңдын / суздарыңын | суздарыңыздын | суздарынын | суздарыбыздын | суздарыңардын | суздарыңыздардын | суздарынын |
| Барыш | суздарыма | суздарыңа | суздарыңызга | суздарына | суздарыбызга | суздарыңарга | суздарыңыздарга | суздарына |
| Табыш | суздарымды / суздарымы | суздарыңды / суздарыңы | суздарыңызды | суздарын | суздарыбызды | суздарыңарды | суздарыңыздарды | суздарын |
| Жатыш | суздарымда | суздарыңда | суздарыңызда | суздарында | суздарыбызда | суздарыңарда | суздарыңыздарда | суздарында |
| Чыгыш | суздарымдан / суздарыман | суздарыңдан / суздарыңан | суздарыңыздан | суздарынан | суздарыбыздан | суздарыңардан | суздарыңыздардан | суздарынан |
Жакталыш (Зат атоочтун жакталышы)
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| 1-жак | сузмун | сузбуз |
| 2-жак | сузсуң | сузсуңар |
| 2-жак (сылык) | сузсуз | сузсуздар |
| жатыш · 1-жак | суздамын | суздабыз |
| жатыш · 2-жак | суздасың | суздасыңар |
| жатыш · 2-жак (сылык) | суздасыз | суздасыздар |
| чыгыш · 1-жак | сузданмын | сузданбыз |
| чыгыш · 2-жак | суздансың | суздансыңар |
| чыгыш · 2-жак (сылык) | суздансыз | суздансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Жөндөмө категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| Атооч | суз | суздар |
| Илик | суздун | суздардын |
| Барыш | сузга | суздарга |
| Табыш | сузду | суздарды |
| Жатыш | сузда | суздарда |
| Чыгыш | суздан | суздардан |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Таандык категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| мен | сузум | суздарым |
| сен | сузуң | суздарың |
| сиз | сузуңуз | суздарыңыз |
| ал | сузу | суздары |
| биз | сузубуз | суздарыбыз |
| силер | сузуңар | суздарыңар |
| сиздер | сузуңуздар | суздарыңыздар |
| алар | сузу | суздары |
| жалпы таандык (-ныкы) | суздуку | суздардыкы |
Таандык жөндөлүш
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | сузум | сузуң | сузуңуз | сузу | сузубуз | сузуңар | сузуңуздар | сузу |
| Илик | сузумдун / сузумун | сузуңдун / сузуңун | сузуңуздун | сузунун | сузубуздун | сузуңардын | сузуңуздардын | сузунун |
| Барыш | сузума | сузуңа | сузуңузга | сузуна | сузубузга | сузуңарга | сузуңуздарга | сузуна |
| Табыш | сузумду / сузуму | сузуңду / сузуңу | сузуңузду | сузун | сузубузду | сузуңарды | сузуңуздарды | сузун |
| Жатыш | сузумда | сузуңда | сузуңузда | сузунда | сузубузда | сузуңарда | сузуңуздарда | сузунда |
| Чыгыш | сузумдан / сузуман | сузуңдан / сузуңан | сузуңуздан | сузунан | сузубуздан | сузуңардан | сузуңуздардан | сузунан |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | суздарым | суздарың | суздарыңыз | суздары | суздарыбыз | суздарыңар | суздарыңыздар | суздары |
| Илик | суздарымдын / суздарымын | суздарыңдын / суздарыңын | суздарыңыздын | суздарынын | суздарыбыздын | суздарыңардын | суздарыңыздардын | суздарынын |
| Барыш | суздарыма | суздарыңа | суздарыңызга | суздарына | суздарыбызга | суздарыңарга | суздарыңыздарга | суздарына |
| Табыш | суздарымды / суздарымы | суздарыңды / суздарыңы | суздарыңызды | суздарын | суздарыбызды | суздарыңарды | суздарыңыздарды | суздарын |
| Жатыш | суздарымда | суздарыңда | суздарыңызда | суздарында | суздарыбызда | суздарыңарда | суздарыңыздарда | суздарында |
| Чыгыш | суздарымдан / суздарыман | суздарыңдан / суздарыңан | суздарыңыздан | суздарынан | суздарыбыздан | суздарыңардан | суздарыңыздардан | суздарынан |
Жакталыш (Зат атоочтун жакталышы)
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| 1-жак | сузмун | сузбуз |
| 2-жак | сузсуң | сузсуңар |
| 2-жак (сылык) | сузсуз | сузсуздар |
| жатыш · 1-жак | суздамын | суздабыз |
| жатыш · 2-жак | суздасың | суздасыңар |
| жатыш · 2-жак (сылык) | суздасыз | суздасыздар |
| чыгыш · 1-жак | сузданмын | сузданбыз |
| чыгыш · 2-жак | суздансың | суздансыңар |
| чыгыш · 2-жак (сылык) | суздансыз | суздансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Сын атоочтун даражалары Эреже
| Даража | |
|---|---|
| Салыштырма даража | сузураак |
суз-
Этиштин жакталышы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Айкын келер чак | сузамын / сузам | сузасың | сузасыз | сузат | сузабыз | сузасыңар | сузасыздар | сузушат / сузат |
| Айкын өткөн чак | суздум | суздуң | суздуңуз | сузду | суздук | суздуңар | суздуңуздар | сузушту / сузду |
| Жалпы өткөн чак | сузганмын / сузгамын / сузгам | сузгансың | сузгансыз | сузган | сузганбыз | сузгансыңар | сузгансыздар | сузган |
| Капыскы өткөн чак | сузуптурмун / сузупмун | сузуптурсуң / сузупсуң | сузуптурсуз / сузупсуз | сузуптур | сузуптурбуз / сузуппуз | сузуптурсуңар / сузупсуңар | сузуптурсуздар / сузупсуздар | сузушуптур / сузуптур |
| Адат өткөн чак | сузчумун | сузчусуң | сузчусуз | сузчу | сузчубуз | сузчусуңар | сузчусуздар | сузчу |
| Арсар келер чак | сузармын | сузарсың | сузарсыз | сузар | сузарбыз | сузарсыңар | сузарсыздар | сузар |
| Шарттуу ыңгай | сузсам | сузсаң | сузсаңыз | сузса | сузсак | сузсаңар | сузсаңыздар | сузушса / сузса |
| Тилек ыңгай | сузгум | сузгуң | сузгуңуз | сузгусу | сузгубуз | сузгуңар | сузгуңуздар | сузгусу |
| Буйрук ыңгай | сузайын | суз | сузуңуз | сузсун | сузалы | сузгула | сузуңуздар | сузсун |
| Ниет ыңгай | сузмакчымын / сузмакмын | сузмакчысың / сузмаксың | сузмакчысыз / сузмаксыз | сузмакчы / сузмак | сузмакчыбыз / сузмакпыз | сузмакчысыңар / сузмаксыңар | сузмакчысыздар / сузмаксыздар | сузмакчы / сузмак |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Айкын келер чак | сузбаймын / сузбайм | сузбайсың | сузбайсыз | сузбайт | сузбайбыз | сузбайсыңар | сузбайсыздар | сузушпайт / сузбайт |
| Айкын өткөн чак | сузбадым | сузбадың | сузбадыңыз | сузбады | сузбадык | сузбадыңар | сузбадыңыздар | сузушпады / сузбады |
| Жалпы өткөн чак | сузбаганмын | сузбагансың | сузбагансыз | сузбаган | сузбаганбыз | сузбагансыңар | сузбагансыздар | сузбаган |
| Капыскы өткөн чак | сузбаптырмын | сузбаптырсың | сузбаптырсыз | сузбаптыр | сузбаптырбыз | сузбаптырсыңар | сузбаптырсыздар | сузбаптыр |
| Арсар келер чак | сузбасмын | сузбассың | сузбассыз | сузбас | сузбаспыз | — | — | сузбас |
| Шарттуу ыңгай | сузбасам | сузбасаң | сузбасаңыз | сузбаса | сузбасак | сузбасаңар | сузбасаңыздар | сузушпаса / сузбаса |
| Буйрук ыңгай | сузбайын | сузба | сузбаңыз | сузбасын | сузбайлы | сузбагыла | сузбаңыздар | сузбасын |
Кыймыл атоочтор Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -уу | сузуу |
| -ыш | сузуш |
| -мак | сузмак |
| -май | сузмай |
| -баш | сузбаш |
Атоочтуктар Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -ган | сузган |
| -ар | сузар |
| -бас | сузбас |
| -уучу | сузуучу |
| -чу | сузчу |
Чакчылдар Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -а, -й | суза |
| -ып | сузуп |
| -ганы | сузганы |
| -ганча | сузганча |
| -гыча | сузгуча |
| -майынча | сузмайынча |