Морфология › тоң
тоң
Жөндөмө категориясы Эреже
Таандык категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| мен | тоңум | тоңдорум |
| сен | тоңуң | тоңдоруң |
| сиз | тоңуңуз | тоңдоруңуз |
| ал | тоңу | тоңдору |
| биз | тоңубуз | тоңдорубуз |
| силер | тоңуңар | тоңдоруңар |
| сиздер | тоңуңуздар | тоңдоруңуздар |
| алар | тоңу | тоңдору |
| жалпы таандык (-ныкы) | тоңдуку | тоңдордуку |
Таандык жөндөлүш
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | тоңум | тоңуң | тоңуңуз | тоңу | тоңубуз | тоңуңар | тоңуңуздар | тоңу |
| Илик | тоңумдун / тоңумун | тоңуңдун / тоңуңун | тоңуңуздун | тоңунун | тоңубуздун | тоңуңардын | тоңуңуздардын | тоңунун |
| Барыш | тоңума | тоңуңа | тоңуңузга | тоңуна | тоңубузга | тоңуңарга | тоңуңуздарга | тоңуна |
| Табыш | тоңумду / тоңуму | тоңуңду / тоңуңу | тоңуңузду | тоңун | тоңубузду | тоңуңарды | тоңуңуздарды | тоңун |
| Жатыш | тоңумда | тоңуңда | тоңуңузда | тоңунда | тоңубузда | тоңуңарда | тоңуңуздарда | тоңунда |
| Чыгыш | тоңумдан / тоңуман | тоңуңдан / тоңуңан | тоңуңуздан | тоңунан | тоңубуздан | тоңуңардан | тоңуңуздардан | тоңунан |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | тоңдорум | тоңдоруң | тоңдоруңуз | тоңдору | тоңдорубуз | тоңдоруңар | тоңдоруңуздар | тоңдору |
| Илик | тоңдорумдун / тоңдорумун | тоңдоруңдун / тоңдоруңун | тоңдоруңуздун | тоңдорунун | тоңдорубуздун | тоңдоруңардын | тоңдоруңуздардын | тоңдорунун |
| Барыш | тоңдорума | тоңдоруңа | тоңдоруңузга | тоңдоруна | тоңдорубузга | тоңдоруңарга | тоңдоруңуздарга | тоңдоруна |
| Табыш | тоңдорумду / тоңдоруму | тоңдоруңду / тоңдоруңу | тоңдоруңузду | тоңдорун | тоңдорубузду | тоңдоруңарды | тоңдоруңуздарды | тоңдорун |
| Жатыш | тоңдорумда | тоңдоруңда | тоңдоруңузда | тоңдорунда | тоңдорубузда | тоңдоруңарда | тоңдоруңуздарда | тоңдорунда |
| Чыгыш | тоңдорумдан / тоңдоруман | тоңдоруңдан / тоңдоруңан | тоңдоруңуздан | тоңдорунан | тоңдорубуздан | тоңдоруңардан | тоңдоруңуздардан | тоңдорунан |
Жакталыш (Зат атоочтун жакталышы)
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| 1-жак | тоңмун | тоңбуз |
| 2-жак | тоңсуң | тоңсуңар |
| 2-жак (сылык) | тоңсуз | тоңсуздар |
| жатыш · 1-жак | тоңдомун | тоңдобуз |
| жатыш · 2-жак | тоңдосуң | тоңдосуңар |
| жатыш · 2-жак (сылык) | тоңдосуз | тоңдосуздар |
| чыгыш · 1-жак | тоңдонмун | тоңдонбуз |
| чыгыш · 2-жак | тоңдонсуң | тоңдонсуңар |
| чыгыш · 2-жак (сылык) | тоңдонсуз | тоңдонсуздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Жөндөмө категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| Атооч | тоң | тоңдор |
| Илик | тоңдун | тоңдордун |
| Барыш | тоңго | тоңдорго |
| Табыш | тоңду | тоңдорду |
| Жатыш | тоңдо | тоңдордо |
| Чыгыш | тоңдон | тоңдордон |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Таандык категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| мен | тоңум | тоңдорум |
| сен | тоңуң | тоңдоруң |
| сиз | тоңуңуз | тоңдоруңуз |
| ал | тоңу | тоңдору |
| биз | тоңубуз | тоңдорубуз |
| силер | тоңуңар | тоңдоруңар |
| сиздер | тоңуңуздар | тоңдоруңуздар |
| алар | тоңу | тоңдору |
| жалпы таандык (-ныкы) | тоңдуку | тоңдордуку |
Таандык жөндөлүш
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | тоңум | тоңуң | тоңуңуз | тоңу | тоңубуз | тоңуңар | тоңуңуздар | тоңу |
| Илик | тоңумдун / тоңумун | тоңуңдун / тоңуңун | тоңуңуздун | тоңунун | тоңубуздун | тоңуңардын | тоңуңуздардын | тоңунун |
| Барыш | тоңума | тоңуңа | тоңуңузга | тоңуна | тоңубузга | тоңуңарга | тоңуңуздарга | тоңуна |
| Табыш | тоңумду / тоңуму | тоңуңду / тоңуңу | тоңуңузду | тоңун | тоңубузду | тоңуңарды | тоңуңуздарды | тоңун |
| Жатыш | тоңумда | тоңуңда | тоңуңузда | тоңунда | тоңубузда | тоңуңарда | тоңуңуздарда | тоңунда |
| Чыгыш | тоңумдан / тоңуман | тоңуңдан / тоңуңан | тоңуңуздан | тоңунан | тоңубуздан | тоңуңардан | тоңуңуздардан | тоңунан |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | тоңдорум | тоңдоруң | тоңдоруңуз | тоңдору | тоңдорубуз | тоңдоруңар | тоңдоруңуздар | тоңдору |
| Илик | тоңдорумдун / тоңдорумун | тоңдоруңдун / тоңдоруңун | тоңдоруңуздун | тоңдорунун | тоңдорубуздун | тоңдоруңардын | тоңдоруңуздардын | тоңдорунун |
| Барыш | тоңдорума | тоңдоруңа | тоңдоруңузга | тоңдоруна | тоңдорубузга | тоңдоруңарга | тоңдоруңуздарга | тоңдоруна |
| Табыш | тоңдорумду / тоңдоруму | тоңдоруңду / тоңдоруңу | тоңдоруңузду | тоңдорун | тоңдорубузду | тоңдоруңарды | тоңдоруңуздарды | тоңдорун |
| Жатыш | тоңдорумда | тоңдоруңда | тоңдоруңузда | тоңдорунда | тоңдорубузда | тоңдоруңарда | тоңдоруңуздарда | тоңдорунда |
| Чыгыш | тоңдорумдан / тоңдоруман | тоңдоруңдан / тоңдоруңан | тоңдоруңуздан | тоңдорунан | тоңдорубуздан | тоңдоруңардан | тоңдоруңуздардан | тоңдорунан |
Жакталыш (Зат атоочтун жакталышы)
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| 1-жак | тоңмун | тоңбуз |
| 2-жак | тоңсуң | тоңсуңар |
| 2-жак (сылык) | тоңсуз | тоңсуздар |
| жатыш · 1-жак | тоңдомун | тоңдобуз |
| жатыш · 2-жак | тоңдосуң | тоңдосуңар |
| жатыш · 2-жак (сылык) | тоңдосуз | тоңдосуздар |
| чыгыш · 1-жак | тоңдонмун | тоңдонбуз |
| чыгыш · 2-жак | тоңдонсуң | тоңдонсуңар |
| чыгыш · 2-жак (сылык) | тоңдонсуз | тоңдонсуздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Сын атоочтун даражалары Эреже
| Даража | |
|---|---|
| Салыштырма даража | тоңураак |
тоң-
Этиштин жакталышы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Айкын келер чак | тоңомун / тоңом | тоңосуң | тоңосуз | тоңот | тоңобуз | тоңосуңар | тоңосуздар | тоңот / тоңушат |
| Айкын өткөн чак | тоңдум | тоңдуң | тоңдуңуз | тоңду | тоңдук | тоңдуңар | тоңдуңуздар | тоңду / тоңушту |
| Жалпы өткөн чак | тоңгонмун / тоңгомун / тоңгом | тоңгонсуң | тоңгонсуз | тоңгон | тоңгонбуз | тоңгонсуңар | тоңгонсуздар | тоңгон |
| Капыскы өткөн чак | тоңуптурмун / тоңупмун | тоңуптурсуң / тоңупсуң | тоңуптурсуз / тоңупсуз | тоңуптур | тоңуптурбуз / тоңуппуз | тоңуптурсуңар / тоңупсуңар | тоңуптурсуздар / тоңупсуздар | тоңуптур / тоңушуптур |
| Адат өткөн чак | тоңчумун | тоңчусуң | тоңчусуз | тоңчу | тоңчубуз | тоңчусуңар | тоңчусуздар | тоңчу |
| Арсар келер чак | тоңормун | тоңорсуң | тоңорсуз | тоңор | тоңорбуз | тоңорсуңар | тоңорсуздар | тоңор |
| Шарттуу ыңгай | тоңсом | тоңсоң | тоңсоңуз | тоңсо | тоңсок | тоңсоңор | тоңсоңуздар | тоңушса / тоңсо |
| Тилек ыңгай | тоңгум | тоңгуң | тоңгуңуз | тоңгусу | тоңгубуз | тоңгуңар | тоңгуңуздар | тоңгусу |
| Буйрук ыңгай | тоңоюн | тоң | тоңуңуз | тоңсун | тоңолу | тоңгула | тоңуңуздар | тоңсун |
| Ниет ыңгай | тоңмокчумун / тоңмокмун | тоңмокчусуң / тоңмоксуң | тоңмокчусуз / тоңмоксуз | тоңмокчу / тоңмок | тоңмокчубуз / тоңмокпуз | тоңмокчусуңар / тоңмоксуңар | тоңмокчусуздар / тоңмоксуздар | тоңмокчу / тоңмок |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Айкын келер чак | тоңбоймун / тоңбойм | тоңбойсуң | тоңбойсуз | тоңбойт | тоңбойбуз | тоңбойсуңар | тоңбойсуздар | тоңушпайт / тоңбойт |
| Айкын өткөн чак | тоңбодум | тоңбодуң | тоңбодуңуз | тоңбоду | тоңбодук | тоңбодуңар | тоңбодуңуздар | тоңушпады / тоңбоду |
| Жалпы өткөн чак | тоңбогонмун | тоңбогонсуң | тоңбогонсуз | тоңбогон | тоңбогонбуз | тоңбогонсуңар | тоңбогонсуздар | тоңбогон |
| Капыскы өткөн чак | тоңбоптурмун | тоңбоптурсуң | тоңбоптурсуз | тоңбоптур | тоңбоптурбуз | тоңбоптурсуңар | тоңбоптурсуздар | тоңбоптур |
| Арсар келер чак | тоңбосмун | тоңбоссуң | тоңбоссуз | тоңбос | тоңбоспуз | — | — | тоңбос |
| Шарттуу ыңгай | тоңбосом | тоңбосоң | тоңбосоңуз | тоңбосо | тоңбосок | тоңбосоңор | тоңбосоңуздар | тоңушпаса / тоңбосо |
| Буйрук ыңгай | тоңбоюн | тоңбо | тоңбоңуз | тоңбосун | тоңбойлу | тоңбогула | тоңбоңуздар | тоңбосун |
Кыймыл атоочтор Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -уу | тоңуу |
| -ыш | тоңуш |
| -мак | тоңмок |
| -май | тоңмой |
| -баш | тоңбош |
Атоочтуктар Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -ган | тоңгон |
| -ар | тоңор |
| -бас | тоңбос |
| -уучу | тоңуучу |
| -чу | тоңчу |
Чакчылдар Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -а, -й | тоңо |
| -ып | тоңуп |
| -ганы | тоңгону |
| -ганча | тоңгончо |
| -гыча | тоңгуча |
| -майынча | тоңмоюнча |