Морфология › той
той
Жөндөмө категориясы Эреже
Таандык категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| мен | тоюм | тойлорум |
| сен | тоюң | тойлоруң |
| сиз | тоюңуз | тойлоруңуз |
| ал | тою | тойлору |
| биз | тоюбуз | тойлорубуз |
| силер | тоюңар | тойлоруңар |
| сиздер | тоюңуздар | тойлоруңуздар |
| алар | тою | тойлору |
| жалпы таандык (-ныкы) | тойдуку | тойлордуку |
Таандык жөндөлүш
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | тоюм | тоюң | тоюңуз | тою | тоюбуз | тоюңар | тоюңуздар | тою |
| Илик | тоюмдун / тоюмун | тоюңдун / тоюңун | тоюңуздун | тоюнун | тоюбуздун | тоюңардын | тоюңуздардын | тоюнун |
| Барыш | тоюма | тоюңа | тоюңузга | тоюна | тоюбузга | тоюңарга | тоюңуздарга | тоюна |
| Табыш | тоюмду / тоюму | тоюңду / тоюңу | тоюңузду | тоюн | тоюбузду | тоюңарды | тоюңуздарды | тоюн |
| Жатыш | тоюмда | тоюңда | тоюңузда | тоюнда | тоюбузда | тоюңарда | тоюңуздарда | тоюнда |
| Чыгыш | тоюмдан / тоюман | тоюңдан / тоюңан | тоюңуздан | тоюнан | тоюбуздан | тоюңардан | тоюңуздардан | тоюнан |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | тойлорум | тойлоруң | тойлоруңуз | тойлору | тойлорубуз | тойлоруңар | тойлоруңуздар | тойлору |
| Илик | тойлорумдун / тойлорумун | тойлоруңдун / тойлоруңун | тойлоруңуздун | тойлорунун | тойлорубуздун | тойлоруңардын | тойлоруңуздардын | тойлорунун |
| Барыш | тойлорума | тойлоруңа | тойлоруңузга | тойлоруна | тойлорубузга | тойлоруңарга | тойлоруңуздарга | тойлоруна |
| Табыш | тойлорумду / тойлоруму | тойлоруңду / тойлоруңу | тойлоруңузду | тойлорун | тойлорубузду | тойлоруңарды | тойлоруңуздарды | тойлорун |
| Жатыш | тойлорумда | тойлоруңда | тойлоруңузда | тойлорунда | тойлорубузда | тойлоруңарда | тойлоруңуздарда | тойлорунда |
| Чыгыш | тойлорумдан / тойлоруман | тойлоруңдан / тойлоруңан | тойлоруңуздан | тойлорунан | тойлорубуздан | тойлоруңардан | тойлоруңуздардан | тойлорунан |
Жакталыш (Зат атоочтун жакталышы)
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| 1-жак | тоймун | тойбуз |
| 2-жак | тойсуң | тойсуңар |
| 2-жак (сылык) | тойсуз | тойсуздар |
| жатыш · 1-жак | тойдомун | тойдобуз |
| жатыш · 2-жак | тойдосуң | тойдосуңар |
| жатыш · 2-жак (сылык) | тойдосуз | тойдосуздар |
| чыгыш · 1-жак | тойдонмун | тойдонбуз |
| чыгыш · 2-жак | тойдонсуң | тойдонсуңар |
| чыгыш · 2-жак (сылык) | тойдонсуз | тойдонсуздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Жөндөмө категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| Атооч | той | тойлор |
| Илик | тойдун | тойлордун |
| Барыш | тойго | тойлорго |
| Табыш | тойду | тойлорду |
| Жатыш | тойдо | тойлордо |
| Чыгыш | тойдон | тойлордон |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Таандык категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| мен | тоюм | тойлорум |
| сен | тоюң | тойлоруң |
| сиз | тоюңуз | тойлоруңуз |
| ал | тою | тойлору |
| биз | тоюбуз | тойлорубуз |
| силер | тоюңар | тойлоруңар |
| сиздер | тоюңуздар | тойлоруңуздар |
| алар | тою | тойлору |
| жалпы таандык (-ныкы) | тойдуку | тойлордуку |
Таандык жөндөлүш
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | тоюм | тоюң | тоюңуз | тою | тоюбуз | тоюңар | тоюңуздар | тою |
| Илик | тоюмдун / тоюмун | тоюңдун / тоюңун | тоюңуздун | тоюнун | тоюбуздун | тоюңардын | тоюңуздардын | тоюнун |
| Барыш | тоюма | тоюңа | тоюңузга | тоюна | тоюбузга | тоюңарга | тоюңуздарга | тоюна |
| Табыш | тоюмду / тоюму | тоюңду / тоюңу | тоюңузду | тоюн | тоюбузду | тоюңарды | тоюңуздарды | тоюн |
| Жатыш | тоюмда | тоюңда | тоюңузда | тоюнда | тоюбузда | тоюңарда | тоюңуздарда | тоюнда |
| Чыгыш | тоюмдан / тоюман | тоюңдан / тоюңан | тоюңуздан | тоюнан | тоюбуздан | тоюңардан | тоюңуздардан | тоюнан |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | тойлорум | тойлоруң | тойлоруңуз | тойлору | тойлорубуз | тойлоруңар | тойлоруңуздар | тойлору |
| Илик | тойлорумдун / тойлорумун | тойлоруңдун / тойлоруңун | тойлоруңуздун | тойлорунун | тойлорубуздун | тойлоруңардын | тойлоруңуздардын | тойлорунун |
| Барыш | тойлорума | тойлоруңа | тойлоруңузга | тойлоруна | тойлорубузга | тойлоруңарга | тойлоруңуздарга | тойлоруна |
| Табыш | тойлорумду / тойлоруму | тойлоруңду / тойлоруңу | тойлоруңузду | тойлорун | тойлорубузду | тойлоруңарды | тойлоруңуздарды | тойлорун |
| Жатыш | тойлорумда | тойлоруңда | тойлоруңузда | тойлорунда | тойлорубузда | тойлоруңарда | тойлоруңуздарда | тойлорунда |
| Чыгыш | тойлорумдан / тойлоруман | тойлоруңдан / тойлоруңан | тойлоруңуздан | тойлорунан | тойлорубуздан | тойлоруңардан | тойлоруңуздардан | тойлорунан |
Жакталыш (Зат атоочтун жакталышы)
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| 1-жак | тоймун | тойбуз |
| 2-жак | тойсуң | тойсуңар |
| 2-жак (сылык) | тойсуз | тойсуздар |
| жатыш · 1-жак | тойдомун | тойдобуз |
| жатыш · 2-жак | тойдосуң | тойдосуңар |
| жатыш · 2-жак (сылык) | тойдосуз | тойдосуздар |
| чыгыш · 1-жак | тойдонмун | тойдонбуз |
| чыгыш · 2-жак | тойдонсуң | тойдонсуңар |
| чыгыш · 2-жак (сылык) | тойдонсуз | тойдонсуздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Сын атоочтун даражалары Эреже
| Даража | |
|---|---|
| Салыштырма даража | тоюраак |
той-
Этиштин жакталышы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Айкын келер чак | тоёмун / тоём | тоёсуң | тоёсуз | тоёт | тоёбуз | тоёсуңар | тоёсуздар | тоёт / тоюшат |
| Айкын өткөн чак | тойдум | тойдуң | тойдуңуз | тойду | тойдук | тойдуңар | тойдуңуздар | тойду / тоюшту |
| Жалпы өткөн чак | тойгонмун / тойгомун / тойгом | тойгонсуң | тойгонсуз | тойгон | тойгонбуз | тойгонсуңар | тойгонсуздар | тойгон |
| Капыскы өткөн чак | тоюптурмун / тоюпмун | тоюптурсуң / тоюпсуң | тоюптурсуз / тоюпсуз | тоюптур | тоюптурбуз / тоюппуз | тоюптурсуңар / тоюпсуңар | тоюптурсуздар / тоюпсуздар | тоюшуптур / тоюптур |
| Адат өткөн чак | тойчумун | тойчусуң | тойчусуз | тойчу | тойчубуз | тойчусуңар | тойчусуздар | тойчу |
| Арсар келер чак | тоёрмун | тоёрсуң | тоёрсуз | тоёр | тоёрбуз | тоёрсуңар | тоёрсуздар | тоёр |
| Шарттуу ыңгай | тойсом | тойсоң | тойсоңуз | тойсо | тойсок | тойсоңор | тойсоңуздар | тойсо / тоюшса |
| Тилек ыңгай | тойгум | тойгуң | тойгуңуз | тойгусу | тойгубуз | тойгуңар | тойгуңуздар | тойгусу |
| Буйрук ыңгай | тоёюн | той | тоюңуз | тойсун | тоёлу | тойгула | тоюңуздар | тойсун |
| Ниет ыңгай | тоймокчумун / тоймокмун | тоймокчусуң / тоймоксуң | тоймокчусуз / тоймоксуз | тоймокчу / тоймок | тоймокчубуз / тоймокпуз | тоймокчусуңар / тоймоксуңар | тоймокчусуздар / тоймоксуздар | тоймокчу / тоймок |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Айкын келер чак | тойбойм / тойбоймун | тойбойсуң | тойбойсуз | тойбойт | тойбойбуз | тойбойсуңар | тойбойсуздар | тойбойт / тоюшпайт |
| Айкын өткөн чак | тойбодум | тойбодуң | тойбодуңуз | тойбоду | тойбодук | тойбодуңар | тойбодуңуздар | тойбоду / тоюшпады |
| Жалпы өткөн чак | тойбогонмун | тойбогонсуң | тойбогонсуз | тойбогон | тойбогонбуз | тойбогонсуңар | тойбогонсуздар | тойбогон |
| Капыскы өткөн чак | тойбоптурмун | тойбоптурсуң | тойбоптурсуз | тойбоптур | тойбоптурбуз | тойбоптурсуңар | тойбоптурсуздар | тойбоптур |
| Арсар келер чак | тойбосмун | тойбоссуң | тойбоссуз | тойбос | тойбоспуз | — | — | тойбос |
| Шарттуу ыңгай | тойбосом | тойбосоң | тойбосоңуз | тойбосо | тойбосок | тойбосоңор | тойбосоңуздар | тоюшпаса / тойбосо |
| Буйрук ыңгай | тойбоюн | тойбо | тойбоңуз | тойбосун | тойбойлу | тойбогула | тойбоңуздар | тойбосун |
Кыймыл атоочтор Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -уу | тоюу |
| -ыш | тоюш |
| -мак | тоймок |
| -май | тоймой |
| -баш | тойбош |
Атоочтуктар Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -ган | тойгон |
| -ар | тоёр |
| -бас | тойбос |
| -уучу | тоюучу |
| -чу | тойчу |
Чакчылдар Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -а, -й | тоё |
| -ып | тоюп |
| -ганы | тойгону |
| -ганча | тойгончо |
| -гыча | тойгуча |
| -майынча | тоймоюнча |