Морфология › арбын
арбын
Жөндөмө категориясы Эреже
Таандык категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| мен | арбыным | арбындарым |
| сен | арбының | арбындарың |
| сиз | арбыныңыз | арбындарыңыз |
| ал | арбыны | арбындары |
| биз | арбыныбыз | арбындарыбыз |
| силер | арбыныңар | арбындарыңар |
| сиздер | арбыныңыздар | арбындарыңыздар |
| алар | арбыны | арбындары |
| жалпы таандык (-ныкы) | арбындыкы | арбындардыкы |
Таандык жөндөлүш
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | арбыным | арбының | арбыныңыз | арбыны | арбыныбыз | арбыныңар | арбыныңыздар | арбыны |
| Илик | арбынымдын / арбынымын | арбыныңдын / арбыныңын | арбыныңыздын | арбынынын | арбыныбыздын | арбыныңардын | арбыныңыздардын | арбынынын |
| Барыш | арбыныма | арбыныңа | арбыныңызга | арбынына | арбыныбызга | арбыныңарга | арбыныңыздарга | арбынына |
| Табыш | арбынымды / арбынымы | арбыныңды / арбыныңы | арбыныңызды | арбынын | арбыныбызды | арбыныңарды | арбыныңыздарды | арбынын |
| Жатыш | арбынымда | арбыныңда | арбыныңызда | арбынында | арбыныбызда | арбыныңарда | арбыныңыздарда | арбынында |
| Чыгыш | арбынымдан / арбыныман | арбыныңдан / арбыныңан | арбыныңыздан | арбынынан | арбыныбыздан | арбыныңардан | арбыныңыздардан | арбынынан |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | арбындарым | арбындарың | арбындарыңыз | арбындары | арбындарыбыз | арбындарыңар | арбындарыңыздар | арбындары |
| Илик | арбындарымдын / арбындарымын | арбындарыңдын / арбындарыңын | арбындарыңыздын | арбындарынын | арбындарыбыздын | арбындарыңардын | арбындарыңыздардын | арбындарынын |
| Барыш | арбындарыма | арбындарыңа | арбындарыңызга | арбындарына | арбындарыбызга | арбындарыңарга | арбындарыңыздарга | арбындарына |
| Табыш | арбындарымды / арбындарымы | арбындарыңды / арбындарыңы | арбындарыңызды | арбындарын | арбындарыбызды | арбындарыңарды | арбындарыңыздарды | арбындарын |
| Жатыш | арбындарымда | арбындарыңда | арбындарыңызда | арбындарында | арбындарыбызда | арбындарыңарда | арбындарыңыздарда | арбындарында |
| Чыгыш | арбындарымдан / арбындарыман | арбындарыңдан / арбындарыңан | арбындарыңыздан | арбындарынан | арбындарыбыздан | арбындарыңардан | арбындарыңыздардан | арбындарынан |
Жакталыш (Зат атоочтун жакталышы)
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| 1-жак | арбынмын | арбынбыз |
| 2-жак | арбынсың | арбынсыңар |
| 2-жак (сылык) | арбынсыз | арбынсыздар |
| жатыш · 1-жак | арбындамын | арбындабыз |
| жатыш · 2-жак | арбындасың | арбындасыңар |
| жатыш · 2-жак (сылык) | арбындасыз | арбындасыздар |
| чыгыш · 1-жак | арбынданмын | арбынданбыз |
| чыгыш · 2-жак | арбындансың | арбындансыңар |
| чыгыш · 2-жак (сылык) | арбындансыз | арбындансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Жөндөмө категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| Атооч | арбын | арбындар |
| Илик | арбындын | арбындардын |
| Барыш | арбынга | арбындарга |
| Табыш | арбынды | арбындарды |
| Жатыш | арбында | арбындарда |
| Чыгыш | арбындан | арбындардан |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Таандык категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| мен | арбыным | арбындарым |
| сен | арбының | арбындарың |
| сиз | арбыныңыз | арбындарыңыз |
| ал | арбыны | арбындары |
| биз | арбыныбыз | арбындарыбыз |
| силер | арбыныңар | арбындарыңар |
| сиздер | арбыныңыздар | арбындарыңыздар |
| алар | арбыны | арбындары |
| жалпы таандык (-ныкы) | арбындыкы | арбындардыкы |
Таандык жөндөлүш
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | арбыным | арбының | арбыныңыз | арбыны | арбыныбыз | арбыныңар | арбыныңыздар | арбыны |
| Илик | арбынымдын / арбынымын | арбыныңдын / арбыныңын | арбыныңыздын | арбынынын | арбыныбыздын | арбыныңардын | арбыныңыздардын | арбынынын |
| Барыш | арбыныма | арбыныңа | арбыныңызга | арбынына | арбыныбызга | арбыныңарга | арбыныңыздарга | арбынына |
| Табыш | арбынымды / арбынымы | арбыныңды / арбыныңы | арбыныңызды | арбынын | арбыныбызды | арбыныңарды | арбыныңыздарды | арбынын |
| Жатыш | арбынымда | арбыныңда | арбыныңызда | арбынында | арбыныбызда | арбыныңарда | арбыныңыздарда | арбынында |
| Чыгыш | арбынымдан / арбыныман | арбыныңдан / арбыныңан | арбыныңыздан | арбынынан | арбыныбыздан | арбыныңардан | арбыныңыздардан | арбынынан |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | арбындарым | арбындарың | арбындарыңыз | арбындары | арбындарыбыз | арбындарыңар | арбындарыңыздар | арбындары |
| Илик | арбындарымдын / арбындарымын | арбындарыңдын / арбындарыңын | арбындарыңыздын | арбындарынын | арбындарыбыздын | арбындарыңардын | арбындарыңыздардын | арбындарынын |
| Барыш | арбындарыма | арбындарыңа | арбындарыңызга | арбындарына | арбындарыбызга | арбындарыңарга | арбындарыңыздарга | арбындарына |
| Табыш | арбындарымды / арбындарымы | арбындарыңды / арбындарыңы | арбындарыңызды | арбындарын | арбындарыбызды | арбындарыңарды | арбындарыңыздарды | арбындарын |
| Жатыш | арбындарымда | арбындарыңда | арбындарыңызда | арбындарында | арбындарыбызда | арбындарыңарда | арбындарыңыздарда | арбындарында |
| Чыгыш | арбындарымдан / арбындарыман | арбындарыңдан / арбындарыңан | арбындарыңыздан | арбындарынан | арбындарыбыздан | арбындарыңардан | арбындарыңыздардан | арбындарынан |
Жакталыш (Зат атоочтун жакталышы)
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| 1-жак | арбынмын | арбынбыз |
| 2-жак | арбынсың | арбынсыңар |
| 2-жак (сылык) | арбынсыз | арбынсыздар |
| жатыш · 1-жак | арбындамын | арбындабыз |
| жатыш · 2-жак | арбындасың | арбындасыңар |
| жатыш · 2-жак (сылык) | арбындасыз | арбындасыздар |
| чыгыш · 1-жак | арбынданмын | арбынданбыз |
| чыгыш · 2-жак | арбындансың | арбындансыңар |
| чыгыш · 2-жак (сылык) | арбындансыз | арбындансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Сын атоочтун даражалары Эреже
| Даража | |
|---|---|
| Салыштырма даража | арбыныраак |
арбын-
Этиштин жакталышы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Айкын келер чак | арбынамын / арбынам | арбынасың | арбынасыз | арбынат | арбынабыз | арбынасыңар | арбынасыздар | арбынышат / арбынат |
| Айкын өткөн чак | арбындым | арбындың | арбындыңыз | арбынды | арбындык | арбындыңар | арбындыңыздар | арбынышты / арбынды |
| Жалпы өткөн чак | арбынганмын / арбынгамын / арбынгам | арбынгансың | арбынгансыз | арбынган | арбынганбыз | арбынгансыңар | арбынгансыздар | арбынган |
| Капыскы өткөн чак | арбыныптырмын / арбыныпмын | арбыныптырсың / арбыныпсың | арбыныптырсыз / арбыныпсыз | арбыныптыр | арбыныптырбыз / арбыныппыз | арбыныптырсыңар / арбыныпсыңар | арбыныптырсыздар / арбыныпсыздар | арбынышыптыр / арбыныптыр |
| Адат өткөн чак | арбынчумун | арбынчусуң | арбынчусуз | арбынчу | арбынчубуз | арбынчусуңар | арбынчусуздар | арбынчу |
| Арсар келер чак | арбынармын | арбынарсың | арбынарсыз | арбынар | арбынарбыз | арбынарсыңар | арбынарсыздар | арбынар |
| Шарттуу ыңгай | арбынсам | арбынсаң | арбынсаңыз | арбынса | арбынсак | арбынсаңар | арбынсаңыздар | арбынышса / арбынса |
| Тилек ыңгай | арбынгым | арбынгың | арбынгыңыз | арбынгысы | арбынгыбыз | арбынгыңар | арбынгыңыздар | арбынгысы |
| Буйрук ыңгай | арбынайын | арбын | арбыныңыз | арбынсын | арбыналы | арбынгыла | арбыныңыздар | арбынсын |
| Ниет ыңгай | арбынмакчымын / арбынмакмын | арбынмакчысың / арбынмаксың | арбынмакчысыз / арбынмаксыз | арбынмакчы / арбынмак | арбынмакчыбыз / арбынмакпыз | арбынмакчысыңар / арбынмаксыңар | арбынмакчысыздар / арбынмаксыздар | арбынмакчы / арбынмак |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Айкын келер чак | арбынбаймын / арбынбайм | арбынбайсың | арбынбайсыз | арбынбайт | арбынбайбыз | арбынбайсыңар | арбынбайсыздар | арбынышпайт / арбынбайт |
| Айкын өткөн чак | арбынбадым | арбынбадың | арбынбадыңыз | арбынбады | арбынбадык | арбынбадыңар | арбынбадыңыздар | арбынышпады / арбынбады |
| Жалпы өткөн чак | арбынбаганмын | арбынбагансың | арбынбагансыз | арбынбаган | арбынбаганбыз | арбынбагансыңар | арбынбагансыздар | арбынбаган |
| Капыскы өткөн чак | арбынбаптырмын | арбынбаптырсың | арбынбаптырсыз | арбынбаптыр | арбынбаптырбыз | арбынбаптырсыңар | арбынбаптырсыздар | арбынбаптыр |
| Арсар келер чак | арбынбасмын | арбынбассың | арбынбассыз | арбынбас | арбынбаспыз | — | — | арбынбас |
| Шарттуу ыңгай | арбынбасам | арбынбасаң | арбынбасаңыз | арбынбаса | арбынбасак | арбынбасаңар | арбынбасаңыздар | арбынышпаса / арбынбаса |
| Буйрук ыңгай | арбынбайын | арбынба | арбынбаңыз | арбынбасын | арбынбайлы | арбынбагыла | арбынбаңыздар | арбынбасын |
Кыймыл атоочтор Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -уу | арбынуу |
| -ыш | арбыныш |
| -мак | арбынмак |
| -май | арбынмай |
| -баш | арбынбаш |
Атоочтуктар Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -ган | арбынган |
| -ар | арбынар |
| -бас | арбынбас |
| -уучу | арбынуучу |
| -чу | арбынчу |
Чакчылдар Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -а, -й | арбына |
| -ып | арбынып |
| -ганы | арбынганы |
| -ганча | арбынганча |
| -гыча | арбынгыча |
| -майынча | арбынмайынча |