Морфология › бат
бат
Жөндөмө категориясы Эреже
Таандык категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| мен | батым | баттарым |
| сен | батың | баттарың |
| сиз | батыңыз | баттарыңыз |
| ал | баты | баттары |
| биз | батыбыз | баттарыбыз |
| силер | батыңар | баттарыңар |
| сиздер | батыңыздар | баттарыңыздар |
| алар | баты | баттары |
| жалпы таандык (-ныкы) | баттыкы | баттардыкы |
Таандык жөндөлүш
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | батым | батың | батыңыз | баты | батыбыз | батыңар | батыңыздар | баты |
| Илик | батымдын / батымын | батыңдын / батыңын | батыңыздын | батынын | батыбыздын | батыңардын | батыңыздардын | батынын |
| Барыш | батыма | батыңа | батыңызга | батына | батыбызга | батыңарга | батыңыздарга | батына |
| Табыш | батымы / батымды | батыңды / батыңы | батыңызды | батын | батыбызды | батыңарды | батыңыздарды | батын |
| Жатыш | батымда | батыңда | батыңызда | батында | батыбызда | батыңарда | батыңыздарда | батында |
| Чыгыш | батымдан / батыман | батыңдан / батыңан | батыңыздан | батынан | батыбыздан | батыңардан | батыңыздардан | батынан |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | баттарым | баттарың | баттарыңыз | баттары | баттарыбыз | баттарыңар | баттарыңыздар | баттары |
| Илик | баттарымдын / баттарымын | баттарыңдын / баттарыңын | баттарыңыздын | баттарынын | баттарыбыздын | баттарыңардын | баттарыңыздардын | баттарынын |
| Барыш | баттарыма | баттарыңа | баттарыңызга | баттарына | баттарыбызга | баттарыңарга | баттарыңыздарга | баттарына |
| Табыш | баттарымды / баттарымы | баттарыңды / баттарыңы | баттарыңызды | баттарын | баттарыбызды | баттарыңарды | баттарыңыздарды | баттарын |
| Жатыш | баттарымда | баттарыңда | баттарыңызда | баттарында | баттарыбызда | баттарыңарда | баттарыңыздарда | баттарында |
| Чыгыш | баттарымдан / баттарыман | баттарыңдан / баттарыңан | баттарыңыздан | баттарынан | баттарыбыздан | баттарыңардан | баттарыңыздардан | баттарынан |
Жакталыш (Зат атоочтун жакталышы)
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| 1-жак | батмын | батпыз |
| 2-жак | батсың | батсыңар |
| 2-жак (сылык) | батсыз | батсыздар |
| жатыш · 1-жак | баттамын | баттабыз |
| жатыш · 2-жак | баттасың | баттасыңар |
| жатыш · 2-жак (сылык) | баттасыз | баттасыздар |
| чыгыш · 1-жак | баттанмын | баттанбыз |
| чыгыш · 2-жак | баттансың | баттансыңар |
| чыгыш · 2-жак (сылык) | баттансыз | баттансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Жөндөмө категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| Атооч | бат | баттар |
| Илик | баттын | баттардын |
| Барыш | батка | баттарга |
| Табыш | батты | баттарды |
| Жатыш | батта | баттарда |
| Чыгыш | баттан | баттардан |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Таандык категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| мен | батым | баттарым |
| сен | батың | баттарың |
| сиз | батыңыз | баттарыңыз |
| ал | баты | баттары |
| биз | батыбыз | баттарыбыз |
| силер | батыңар | баттарыңар |
| сиздер | батыңыздар | баттарыңыздар |
| алар | баты | баттары |
| жалпы таандык (-ныкы) | баттыкы | баттардыкы |
Таандык жөндөлүш
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | батым | батың | батыңыз | баты | батыбыз | батыңар | батыңыздар | баты |
| Илик | батымдын / батымын | батыңдын / батыңын | батыңыздын | батынын | батыбыздын | батыңардын | батыңыздардын | батынын |
| Барыш | батыма | батыңа | батыңызга | батына | батыбызга | батыңарга | батыңыздарга | батына |
| Табыш | батымы / батымды | батыңды / батыңы | батыңызды | батын | батыбызды | батыңарды | батыңыздарды | батын |
| Жатыш | батымда | батыңда | батыңызда | батында | батыбызда | батыңарда | батыңыздарда | батында |
| Чыгыш | батымдан / батыман | батыңдан / батыңан | батыңыздан | батынан | батыбыздан | батыңардан | батыңыздардан | батынан |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | баттарым | баттарың | баттарыңыз | баттары | баттарыбыз | баттарыңар | баттарыңыздар | баттары |
| Илик | баттарымдын / баттарымын | баттарыңдын / баттарыңын | баттарыңыздын | баттарынын | баттарыбыздын | баттарыңардын | баттарыңыздардын | баттарынын |
| Барыш | баттарыма | баттарыңа | баттарыңызга | баттарына | баттарыбызга | баттарыңарга | баттарыңыздарга | баттарына |
| Табыш | баттарымды / баттарымы | баттарыңды / баттарыңы | баттарыңызды | баттарын | баттарыбызды | баттарыңарды | баттарыңыздарды | баттарын |
| Жатыш | баттарымда | баттарыңда | баттарыңызда | баттарында | баттарыбызда | баттарыңарда | баттарыңыздарда | баттарында |
| Чыгыш | баттарымдан / баттарыман | баттарыңдан / баттарыңан | баттарыңыздан | баттарынан | баттарыбыздан | баттарыңардан | баттарыңыздардан | баттарынан |
Жакталыш (Зат атоочтун жакталышы)
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| 1-жак | батмын | батпыз |
| 2-жак | батсың | батсыңар |
| 2-жак (сылык) | батсыз | батсыздар |
| жатыш · 1-жак | баттамын | баттабыз |
| жатыш · 2-жак | баттасың | баттасыңар |
| жатыш · 2-жак (сылык) | баттасыз | баттасыздар |
| чыгыш · 1-жак | баттанмын | баттанбыз |
| чыгыш · 2-жак | баттансың | баттансыңар |
| чыгыш · 2-жак (сылык) | баттансыз | баттансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Сын атоочтун даражалары Эреже
| Даража | |
|---|---|
| Салыштырма даража | батыраак |
бат-
Этиштин жакталышы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Айкын келер чак | батам / батамын | батасың | батасыз | батат | батабыз | батасыңар | батасыздар | батат / батышат |
| Айкын өткөн чак | баттым | баттың | баттыңыз | батты | баттык | баттыңар | баттыңыздар | батты / батышты |
| Жалпы өткөн чак | батканмын / баткамын / баткам | баткансың | баткансыз | баткан | батканбыз | баткансыңар | баткансыздар | баткан |
| Капыскы өткөн чак | батыптырмын / батыпмын | батыпсың / батыптырсың | батыптырсыз / батыпсыз | батыптыр | батыппыз / батыптырбыз | батыптырсыңар / батыпсыңар | батыптырсыздар / батыпсыздар | батыптыр / батышыптыр |
| Адат өткөн чак | батчумун | батчусуң | батчусуз | батчу | батчубуз | батчусуңар | батчусуздар | батчу |
| Арсар келер чак | батармын | батарсың | батарсыз | батар | батарбыз | батарсыңар | батарсыздар | батар |
| Шарттуу ыңгай | батсам | батсаң | батсаңыз | батса | батсак | батсаңар | батсаңыздар | батса / батышса |
| Тилек ыңгай | баткым | баткың | баткыңыз | баткысы | баткыбыз | баткыңар | баткыңыздар | баткысы |
| Буйрук ыңгай | батайын | бат | батыңыз | батсын | баталы | баткыла | батыңыздар | батсын |
| Ниет ыңгай | батмакчымын / батмакмын | батмакчысың / батмаксың | батмакчысыз / батмаксыз | батмак / батмакчы | батмакчыбыз / батмакпыз | батмакчысыңар / батмаксыңар | батмакчысыздар / батмаксыздар | батмак / батмакчы |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Айкын келер чак | батпаймын / батпайм | батпайсың | батпайсыз | батпайт | батпайбыз | батпайсыңар | батпайсыздар | батпайт / батышпайт |
| Айкын өткөн чак | батпадым | батпадың | батпадыңыз | батпады | батпадык | батпадыңар | батпадыңыздар | батпады / батышпады |
| Жалпы өткөн чак | батпаганмын | батпагансың | батпагансыз | батпаган | батпаганбыз | батпагансыңар | батпагансыздар | батпаган |
| Капыскы өткөн чак | батпаптырмын | батпаптырсың | батпаптырсыз | батпаптыр | батпаптырбыз | батпаптырсыңар | батпаптырсыздар | батпаптыр |
| Арсар келер чак | батпасмын | батпассың | батпассыз | батпас | батпаспыз | — | — | батпас |
| Шарттуу ыңгай | батпасам | батпасаң | батпасаңыз | батпаса | батпасак | батпасаңар | батпасаңыздар | батышпаса / батпаса |
| Буйрук ыңгай | батпайын | батпа | батпаңыз | батпасын | батпайлы | батпагыла | батпаңыздар | батпасын |
Кыймыл атоочтор Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -уу | батуу |
| -ыш | батыш |
| -мак | батмак |
| -май | батмай |
| -баш | батпаш |
Атоочтуктар Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -ган | баткан |
| -ар | батар |
| -бас | батпас |
| -уучу | батуучу |
| -чу | батчу |
Чакчылдар Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -а, -й | бата |
| -ып | батып |
| -ганы | батканы |
| -ганча | батканча |
| -гыча | баткыча |
| -майынча | батмайынча |