Морфология › ийри
ийри
Жөндөмө категориясы Эреже
Таандык категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| мен | ийрим | ийрилерим |
| сен | ийриң | ийрилериң |
| сиз | ийриңиз | ийрилериңиз |
| ал | ийриси | ийрилери |
| биз | ийрибиз | ийрилерибиз |
| силер | ийриңер | ийрилериңер |
| сиздер | ийриңиздер | ийрилериңиздер |
| алар | ийриси | ийрилери |
| жалпы таандык (-ныкы) | ийриники | ийрилердики |
Таандык жөндөлүш
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | ийрим | ийриң | ийриңиз | ийриси | ийрибиз | ийриңер | ийриңиздер | ийриси |
| Илик | ийримдин / ийримин | ийриңдин / ийриңин | ийриңиздин | ийрисинин | ийрибиздин | ийриңердин | ийриңиздердин | ийрисинин |
| Барыш | ийриме | ийриңе | ийриңизге | ийрисине | ийрибизге | ийриңерге | ийриңиздерге | ийрисине |
| Табыш | ийрими / ийримди | ийриңди / ийриңи | ийриңизди | ийрисин | ийрибизди | ийриңерди | ийриңиздерди | ийрисин |
| Жатыш | ийримде | ийриңде | ийриңизде | ийрисинде | ийрибизде | ийриңерде | ийриңиздерде | ийрисинде |
| Чыгыш | ийримден / ийримен | ийриңден / ийриңен | ийриңизден | ийрисинен | ийрибизден | ийриңерден | ийриңиздерден | ийрисинен |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | ийрилерим | ийрилериң | ийрилериңиз | ийрилери | ийрилерибиз | ийрилериңер | ийрилериңиздер | ийрилери |
| Илик | ийрилеримдин / ийрилеримин | ийрилериңдин / ийрилериңин | ийрилериңиздин | ийрилеринин | ийрилерибиздин | ийрилериңердин | ийрилериңиздердин | ийрилеринин |
| Барыш | ийрилериме | ийрилериңе | ийрилериңизге | ийрилерине | ийрилерибизге | ийрилериңерге | ийрилериңиздерге | ийрилерине |
| Табыш | ийрилеримди / ийрилерими | ийрилериңди / ийрилериңи | ийрилериңизди | ийрилерин | ийрилерибизди | ийрилериңерди | ийрилериңиздерди | ийрилерин |
| Жатыш | ийрилеримде | ийрилериңде | ийрилериңизде | ийрилеринде | ийрилерибизде | ийрилериңерде | ийрилериңиздерде | ийрилеринде |
| Чыгыш | ийрилеримден / ийрилеримен | ийрилериңден / ийрилериңен | ийрилериңизден | ийрилеринен | ийрилерибизден | ийрилериңерден | ийрилериңиздерден | ийрилеринен |
Жакталыш (Зат атоочтун жакталышы)
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| 1-жак | ийримин | ийрибиз |
| 2-жак | ийрисиң | ийрисиңер |
| 2-жак (сылык) | ийрисиз | ийрисиздер |
| жатыш · 1-жак | ийридемин | ийридебиз |
| жатыш · 2-жак | ийридесиң | ийридесиңер |
| жатыш · 2-жак (сылык) | ийридесиз | ийридесиздер |
| чыгыш · 1-жак | ийриденмин | ийриденбиз |
| чыгыш · 2-жак | ийриденсиң | ийриденсиңер |
| чыгыш · 2-жак (сылык) | ийриденсиз | ийриденсиздер |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Жөндөмө категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| Атооч | ийри | ийрилер |
| Илик | ийринин | ийрилердин |
| Барыш | ийриге | ийрилерге |
| Табыш | ийрини | ийрилерди |
| Жатыш | ийриде | ийрилерде |
| Чыгыш | ийриден | ийрилерден |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Таандык категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| мен | ийрим | ийрилерим |
| сен | ийриң | ийрилериң |
| сиз | ийриңиз | ийрилериңиз |
| ал | ийриси | ийрилери |
| биз | ийрибиз | ийрилерибиз |
| силер | ийриңер | ийрилериңер |
| сиздер | ийриңиздер | ийрилериңиздер |
| алар | ийриси | ийрилери |
| жалпы таандык (-ныкы) | ийриники | ийрилердики |
Таандык жөндөлүш
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | ийрим | ийриң | ийриңиз | ийриси | ийрибиз | ийриңер | ийриңиздер | ийриси |
| Илик | ийримдин / ийримин | ийриңдин / ийриңин | ийриңиздин | ийрисинин | ийрибиздин | ийриңердин | ийриңиздердин | ийрисинин |
| Барыш | ийриме | ийриңе | ийриңизге | ийрисине | ийрибизге | ийриңерге | ийриңиздерге | ийрисине |
| Табыш | ийрими / ийримди | ийриңди / ийриңи | ийриңизди | ийрисин | ийрибизди | ийриңерди | ийриңиздерди | ийрисин |
| Жатыш | ийримде | ийриңде | ийриңизде | ийрисинде | ийрибизде | ийриңерде | ийриңиздерде | ийрисинде |
| Чыгыш | ийримден / ийримен | ийриңден / ийриңен | ийриңизден | ийрисинен | ийрибизден | ийриңерден | ийриңиздерден | ийрисинен |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | ийрилерим | ийрилериң | ийрилериңиз | ийрилери | ийрилерибиз | ийрилериңер | ийрилериңиздер | ийрилери |
| Илик | ийрилеримдин / ийрилеримин | ийрилериңдин / ийрилериңин | ийрилериңиздин | ийрилеринин | ийрилерибиздин | ийрилериңердин | ийрилериңиздердин | ийрилеринин |
| Барыш | ийрилериме | ийрилериңе | ийрилериңизге | ийрилерине | ийрилерибизге | ийрилериңерге | ийрилериңиздерге | ийрилерине |
| Табыш | ийрилеримди / ийрилерими | ийрилериңди / ийрилериңи | ийрилериңизди | ийрилерин | ийрилерибизди | ийрилериңерди | ийрилериңиздерди | ийрилерин |
| Жатыш | ийрилеримде | ийрилериңде | ийрилериңизде | ийрилеринде | ийрилерибизде | ийрилериңерде | ийрилериңиздерде | ийрилеринде |
| Чыгыш | ийрилеримден / ийрилеримен | ийрилериңден / ийрилериңен | ийрилериңизден | ийрилеринен | ийрилерибизден | ийрилериңерден | ийрилериңиздерден | ийрилеринен |
Жакталыш (Зат атоочтун жакталышы)
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| 1-жак | ийримин | ийрибиз |
| 2-жак | ийрисиң | ийрисиңер |
| 2-жак (сылык) | ийрисиз | ийрисиздер |
| жатыш · 1-жак | ийридемин | ийридебиз |
| жатыш · 2-жак | ийридесиң | ийридесиңер |
| жатыш · 2-жак (сылык) | ийридесиз | ийридесиздер |
| чыгыш · 1-жак | ийриденмин | ийриденбиз |
| чыгыш · 2-жак | ийриденсиң | ийриденсиңер |
| чыгыш · 2-жак (сылык) | ийриденсиз | ийриденсиздер |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Сын атоочтун даражалары Эреже
| Даража | |
|---|---|
| Салыштырма даража | ийрирээк |
ийри-
Этиштин жакталышы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Айкын келер чак | ийриймин / ийрийм | ийрийсиң | ийрийсиз | ийрийт | ийрийбиз | ийрийсиңер | ийрийсиздер | ийришет / ийрийт |
| Айкын өткөн чак | ийридим | ийридиң | ийридиңиз | ийриди | ийридик | ийридиңер | ийридиңиздер | ийришти / ийриди |
| Жалпы өткөн чак | ийригенмин / ийригемин / ийригем | ийригенсиң | ийригенсиз | ийриген | ийригенбиз | ийригенсиңер | ийригенсиздер | ийриген |
| Капыскы өткөн чак | ийриптирмин / ийрипмин | ийриптирсиң / ийрипсиң | ийриптирсиз / ийрипсиз | ийриптир | ийриптирбиз / ийриппиз | ийриптирсиңер / ийрипсиңер | ийриптирсиздер / ийрипсиздер | ийришиптир / ийриптир |
| Адат өткөн чак | ийричүмүн | ийричүсүң | ийричүсүз | ийричү | ийричүбүз | ийричүсүңөр | ийричүсүздөр | ийричү |
| Арсар келер чак | ийрирмин | ийрирсиң | ийрирсиз | ийрир | ийрирбиз | ийрирсиңер | ийрирсиздер | ийрир |
| Шарттуу ыңгай | ийрисем | ийрисең | ийрисеңиз | ийрисе | ийрисек | ийрисеңер | ийрисеңиздер | ийришсе / ийрисе |
| Тилек ыңгай | ийригим | ийригиң | ийригиңиз | ийригиси | ийригибиз | ийригиңер | ийригиңиздер | ийригиси |
| Буйрук ыңгай | ийрийин | ийри | ийриңиз | ийрисин | ийрийли | ийригиле | ийриңиздер | ийрисин |
| Ниет ыңгай | ийримекчимин / ийримекмин | ийримекчисиң / ийримексиң | ийримекчисиз / ийримексиз | ийримекчи / ийримек | ийримекчибиз / ийримекпиз | ийримекчисиңер / ийримексиңер | ийримекчисиздер / ийримексиздер | ийримекчи / ийримек |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Айкын келер чак | ийрибеймин / ийрибейм | ийрибейсиң | ийрибейсиз | ийрибейт | ийрибейбиз | ийрибейсиңер | ийрибейсиздер | ийришпейт / ийрибейт |
| Айкын өткөн чак | ийрибедим | ийрибедиң | ийрибедиңиз | ийрибеди | ийрибедик | ийрибедиңер | ийрибедиңиздер | ийришпеди / ийрибеди |
| Жалпы өткөн чак | ийрибегенмин | ийрибегенсиң | ийрибегенсиз | ийрибеген | ийрибегенбиз | ийрибегенсиңер | ийрибегенсиздер | ийрибеген |
| Капыскы өткөн чак | ийрибептирмин | ийрибептирсиң | ийрибептирсиз | ийрибептир | ийрибептирбиз | ийрибептирсиңер | ийрибептирсиздер | ийрибептир |
| Арсар келер чак | ийрибесмин | ийрибессиң | ийрибессиз | ийрибес | ийрибеспиз | — | — | ийрибес |
| Шарттуу ыңгай | ийрибесем | ийрибесең | ийрибесеңиз | ийрибесе | ийрибесек | ийрибесеңер | ийрибесеңиздер | ийришпесе / ийрибесе |
| Буйрук ыңгай | ийрибейин | ийрибе | ийрибеңиз | ийрибесин | ийрибейли | ийрибегиле | ийрибеңиздер | ийрибесин |
Кыймыл атоочтор Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -уу | ийрүү |
| -ыш | ийриш |
| -мак | ийримек |
| -май | ийримей |
| -баш | ийрибеш |
Атоочтуктар Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -ган | ийриген |
| -ар | ийрир |
| -бас | ийрибес |
| -уучу | ийрүүчү |
| -чу | ийричү |
Чакчылдар Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -а, -й | ийрий |
| -ып | ийрип |
| -ганы | ийригени |
| -ганча | ийригенче |
| -гыча | ийригиче |
| -майынча | ийримейинче |