Морфология › жар
жар
Жөндөмө категориясы Эреже
Таандык категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| мен | жарым | жарларым |
| сен | жарың | жарларың |
| сиз | жарыңыз | жарларыңыз |
| ал | жары | жарлары |
| биз | жарыбыз | жарларыбыз |
| силер | жарыңар | жарларыңар |
| сиздер | жарыңыздар | жарларыңыздар |
| алар | жары | жарлары |
| жалпы таандык (-ныкы) | жардыкы | жарлардыкы |
Таандык жөндөлүш
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | жарым | жарың | жарыңыз | жары | жарыбыз | жарыңар | жарыңыздар | жары |
| Илик | жарымын / жарымдын | жарыңдын / жарыңын | жарыңыздын | жарынын | жарыбыздын | жарыңардын | жарыңыздардын | жарынын |
| Барыш | жарыма | жарыңа | жарыңызга | жарына | жарыбызга | жарыңарга | жарыңыздарга | жарына |
| Табыш | жарымы / жарымды | жарыңды / жарыңы | жарыңызды | жарын | жарыбызды | жарыңарды | жарыңыздарды | жарын |
| Жатыш | жарымда | жарыңда | жарыңызда | жарында | жарыбызда | жарыңарда | жарыңыздарда | жарында |
| Чыгыш | жарымдан / жарыман | жарыңдан / жарыңан | жарыңыздан | жарынан | жарыбыздан | жарыңардан | жарыңыздардан | жарынан |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | жарларым | жарларың | жарларыңыз | жарлары | жарларыбыз | жарларыңар | жарларыңыздар | жарлары |
| Илик | жарларымдын / жарларымын | жарларыңдын / жарларыңын | жарларыңыздын | жарларынын | жарларыбыздын | жарларыңардын | жарларыңыздардын | жарларынын |
| Барыш | жарларыма | жарларыңа | жарларыңызга | жарларына | жарларыбызга | жарларыңарга | жарларыңыздарга | жарларына |
| Табыш | жарларымды / жарларымы | жарларыңды / жарларыңы | жарларыңызды | жарларын | жарларыбызды | жарларыңарды | жарларыңыздарды | жарларын |
| Жатыш | жарларымда | жарларыңда | жарларыңызда | жарларында | жарларыбызда | жарларыңарда | жарларыңыздарда | жарларында |
| Чыгыш | жарларымдан / жарларыман | жарларыңдан / жарларыңан | жарларыңыздан | жарларынан | жарларыбыздан | жарларыңардан | жарларыңыздардан | жарларынан |
Жакталыш (Зат атоочтун жакталышы)
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| 1-жак | жармын | жарбыз |
| 2-жак | жарсың | жарсыңар |
| 2-жак (сылык) | жарсыз | жарсыздар |
| жатыш · 1-жак | жардамын | жардабыз |
| жатыш · 2-жак | жардасың | жардасыңар |
| жатыш · 2-жак (сылык) | жардасыз | жардасыздар |
| чыгыш · 1-жак | жарданмын | жарданбыз |
| чыгыш · 2-жак | жардансың | жардансыңар |
| чыгыш · 2-жак (сылык) | жардансыз | жардансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Жөндөмө категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| Атооч | жар | жарлар |
| Илик | жардын | жарлардын |
| Барыш | жарга | жарларга |
| Табыш | жарды | жарларды |
| Жатыш | жарда | жарларда |
| Чыгыш | жардан | жарлардан |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Таандык категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| мен | жарым | жарларым |
| сен | жарың | жарларың |
| сиз | жарыңыз | жарларыңыз |
| ал | жары | жарлары |
| биз | жарыбыз | жарларыбыз |
| силер | жарыңар | жарларыңар |
| сиздер | жарыңыздар | жарларыңыздар |
| алар | жары | жарлары |
| жалпы таандык (-ныкы) | жардыкы | жарлардыкы |
Таандык жөндөлүш
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | жарым | жарың | жарыңыз | жары | жарыбыз | жарыңар | жарыңыздар | жары |
| Илик | жарымын / жарымдын | жарыңдын / жарыңын | жарыңыздын | жарынын | жарыбыздын | жарыңардын | жарыңыздардын | жарынын |
| Барыш | жарыма | жарыңа | жарыңызга | жарына | жарыбызга | жарыңарга | жарыңыздарга | жарына |
| Табыш | жарымы / жарымды | жарыңды / жарыңы | жарыңызды | жарын | жарыбызды | жарыңарды | жарыңыздарды | жарын |
| Жатыш | жарымда | жарыңда | жарыңызда | жарында | жарыбызда | жарыңарда | жарыңыздарда | жарында |
| Чыгыш | жарымдан / жарыман | жарыңдан / жарыңан | жарыңыздан | жарынан | жарыбыздан | жарыңардан | жарыңыздардан | жарынан |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | жарларым | жарларың | жарларыңыз | жарлары | жарларыбыз | жарларыңар | жарларыңыздар | жарлары |
| Илик | жарларымдын / жарларымын | жарларыңдын / жарларыңын | жарларыңыздын | жарларынын | жарларыбыздын | жарларыңардын | жарларыңыздардын | жарларынын |
| Барыш | жарларыма | жарларыңа | жарларыңызга | жарларына | жарларыбызга | жарларыңарга | жарларыңыздарга | жарларына |
| Табыш | жарларымды / жарларымы | жарларыңды / жарларыңы | жарларыңызды | жарларын | жарларыбызды | жарларыңарды | жарларыңыздарды | жарларын |
| Жатыш | жарларымда | жарларыңда | жарларыңызда | жарларында | жарларыбызда | жарларыңарда | жарларыңыздарда | жарларында |
| Чыгыш | жарларымдан / жарларыман | жарларыңдан / жарларыңан | жарларыңыздан | жарларынан | жарларыбыздан | жарларыңардан | жарларыңыздардан | жарларынан |
Жакталыш (Зат атоочтун жакталышы)
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| 1-жак | жармын | жарбыз |
| 2-жак | жарсың | жарсыңар |
| 2-жак (сылык) | жарсыз | жарсыздар |
| жатыш · 1-жак | жардамын | жардабыз |
| жатыш · 2-жак | жардасың | жардасыңар |
| жатыш · 2-жак (сылык) | жардасыз | жардасыздар |
| чыгыш · 1-жак | жарданмын | жарданбыз |
| чыгыш · 2-жак | жардансың | жардансыңар |
| чыгыш · 2-жак (сылык) | жардансыз | жардансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Сын атоочтун даражалары Эреже
| Даража | |
|---|---|
| Салыштырма даража | жарыраак |
жар-
Этиштин жакталышы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Айкын келер чак | жарам / жарамын | жарасың | жарасыз | жарат | жарабыз | жарасыңар | жарасыздар | жарат / жарышат |
| Айкын өткөн чак | жардым | жардың | жардыңыз | жарды | жардык | жардыңар | жардыңыздар | жарды / жарышты |
| Жалпы өткөн чак | жарганмын / жаргамын / жаргам | жаргансың | жаргансыз | жарган | жарганбыз | жаргансыңар | жаргансыздар | жарган |
| Капыскы өткөн чак | жарыптырмын / жарыпмын | жарыптырсың / жарыпсың | жарыптырсыз / жарыпсыз | жарыптыр | жарыптырбыз / жарыппыз | жарыптырсыңар / жарыпсыңар | жарыптырсыздар / жарыпсыздар | жарышыптыр / жарыптыр |
| Адат өткөн чак | жарчумун | жарчусуң | жарчусуз | жарчу | жарчубуз | жарчусуңар | жарчусуздар | жарчу |
| Арсар келер чак | жарармын | жарарсың | жарарсыз | жарар | жарарбыз | жарарсыңар | жарарсыздар | жарар |
| Шарттуу ыңгай | жарсам | жарсаң | жарсаңыз | жарса | жарсак | жарсаңар | жарсаңыздар | жарса / жарышса |
| Тилек ыңгай | жаргым | жаргың | жаргыңыз | жаргысы | жаргыбыз | жаргыңар | жаргыңыздар | жаргысы |
| Буйрук ыңгай | жарайын | жар | жарыңыз | жарсын | жаралы | жаргыла | жарыңыздар | жарсын |
| Ниет ыңгай | жармакчымын / жармакмын | жармакчысың / жармаксың | жармакчысыз / жармаксыз | жармакчы / жармак | жармакчыбыз / жармакпыз | жармакчысыңар / жармаксыңар | жармакчысыздар / жармаксыздар | жармакчы / жармак |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Айкын келер чак | жарбаймын / жарбайм | жарбайсың | жарбайсыз | жарбайт | жарбайбыз | жарбайсыңар | жарбайсыздар | жарбайт / жарышпайт |
| Айкын өткөн чак | жарбадым | жарбадың | жарбадыңыз | жарбады | жарбадык | жарбадыңар | жарбадыңыздар | жарышпады / жарбады |
| Жалпы өткөн чак | жарбаганмын | жарбагансың | жарбагансыз | жарбаган | жарбаганбыз | жарбагансыңар | жарбагансыздар | жарбаган |
| Капыскы өткөн чак | жарбаптырмын | жарбаптырсың | жарбаптырсыз | жарбаптыр | жарбаптырбыз | жарбаптырсыңар | жарбаптырсыздар | жарбаптыр |
| Арсар келер чак | жарбасмын | жарбассың | жарбассыз | жарбас | жарбаспыз | — | — | жарбас |
| Шарттуу ыңгай | жарбасам | жарбасаң | жарбасаңыз | жарбаса | жарбасак | жарбасаңар | жарбасаңыздар | жарышпаса / жарбаса |
| Буйрук ыңгай | жарбайын | жарба | жарбаңыз | жарбасын | жарбайлы | жарбагыла | жарбаңыздар | жарбасын |
Кыймыл атоочтор Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -уу | жаруу |
| -ыш | жарыш |
| -мак | жармак |
| -май | жармай |
| -баш | жарбаш |
Атоочтуктар Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -ган | жарган |
| -ар | жарар |
| -бас | жарбас |
| -уучу | жаруучу |
| -чу | жарчу |
Чакчылдар Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -а, -й | жара |
| -ып | жарып |
| -ганы | жарганы |
| -ганча | жарганча |
| -гыча | жаргыча |
| -майынча | жармайынча |