Морфология › кала
кала
Жөндөмө категориясы Эреже
Таандык категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| мен | калам | калаларым |
| сен | калаң | калаларың |
| сиз | калаңыз | калаларыңыз |
| ал | каласы | калалары |
| биз | калабыз | калаларыбыз |
| силер | калаңар | калаларыңар |
| сиздер | калаңыздар | калаларыңыздар |
| алар | каласы | калалары |
| жалпы таандык (-ныкы) | каланыкы | калалардыкы |
Таандык жөндөлүш
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | калам | калаң | калаңыз | каласы | калабыз | калаңар | калаңыздар | каласы |
| Илик | каламын / каламдын | калаңдын / калаңын | калаңыздын | каласынын | калабыздын | калаңардын | калаңыздардын | каласынын |
| Барыш | калама | калаңа | калаңызга | каласына | калабызга | калаңарга | калаңыздарга | каласына |
| Табыш | каламды / каламы | калаңды / калаңы | калаңызды | каласын | калабызды | калаңарды | калаңыздарды | каласын |
| Жатыш | каламда | калаңда | калаңызда | каласында | калабызда | калаңарда | калаңыздарда | каласында |
| Чыгыш | каламдан / каламан | калаңдан / калаңан | калаңыздан | каласынан | калабыздан | калаңардан | калаңыздардан | каласынан |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | калаларым | калаларың | калаларыңыз | калалары | калаларыбыз | калаларыңар | калаларыңыздар | калалары |
| Илик | калаларымдын / калаларымын | калаларыңдын / калаларыңын | калаларыңыздын | калаларынын | калаларыбыздын | калаларыңардын | калаларыңыздардын | калаларынын |
| Барыш | калаларыма | калаларыңа | калаларыңызга | калаларына | калаларыбызга | калаларыңарга | калаларыңыздарга | калаларына |
| Табыш | калаларымды / калаларымы | калаларыңды / калаларыңы | калаларыңызды | калаларын | калаларыбызды | калаларыңарды | калаларыңыздарды | калаларын |
| Жатыш | калаларымда | калаларыңда | калаларыңызда | калаларында | калаларыбызда | калаларыңарда | калаларыңыздарда | калаларында |
| Чыгыш | калаларымдан / калаларыман | калаларыңдан / калаларыңан | калаларыңыздан | калаларынан | калаларыбыздан | калаларыңардан | калаларыңыздардан | калаларынан |
Жакталыш (Зат атоочтун жакталышы)
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| 1-жак | каламын | калабыз |
| 2-жак | каласың | каласыңар |
| 2-жак (сылык) | каласыз | каласыздар |
| жатыш · 1-жак | каладамын | каладабыз |
| жатыш · 2-жак | каладасың | каладасыңар |
| жатыш · 2-жак (сылык) | каладасыз | каладасыздар |
| чыгыш · 1-жак | каладанмын | каладанбыз |
| чыгыш · 2-жак | каладансың | каладансыңар |
| чыгыш · 2-жак (сылык) | каладансыз | каладансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Жөндөмө категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| Атооч | кала | калалар |
| Илик | каланын | калалардын |
| Барыш | калага | калаларга |
| Табыш | каланы | калаларды |
| Жатыш | калада | калаларда |
| Чыгыш | каладан | калалардан |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Таандык категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| мен | калам | калаларым |
| сен | калаң | калаларың |
| сиз | калаңыз | калаларыңыз |
| ал | каласы | калалары |
| биз | калабыз | калаларыбыз |
| силер | калаңар | калаларыңар |
| сиздер | калаңыздар | калаларыңыздар |
| алар | каласы | калалары |
| жалпы таандык (-ныкы) | каланыкы | калалардыкы |
Таандык жөндөлүш
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | калам | калаң | калаңыз | каласы | калабыз | калаңар | калаңыздар | каласы |
| Илик | каламын / каламдын | калаңдын / калаңын | калаңыздын | каласынын | калабыздын | калаңардын | калаңыздардын | каласынын |
| Барыш | калама | калаңа | калаңызга | каласына | калабызга | калаңарга | калаңыздарга | каласына |
| Табыш | каламды / каламы | калаңды / калаңы | калаңызды | каласын | калабызды | калаңарды | калаңыздарды | каласын |
| Жатыш | каламда | калаңда | калаңызда | каласында | калабызда | калаңарда | калаңыздарда | каласында |
| Чыгыш | каламдан / каламан | калаңдан / калаңан | калаңыздан | каласынан | калабыздан | калаңардан | калаңыздардан | каласынан |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | калаларым | калаларың | калаларыңыз | калалары | калаларыбыз | калаларыңар | калаларыңыздар | калалары |
| Илик | калаларымдын / калаларымын | калаларыңдын / калаларыңын | калаларыңыздын | калаларынын | калаларыбыздын | калаларыңардын | калаларыңыздардын | калаларынын |
| Барыш | калаларыма | калаларыңа | калаларыңызга | калаларына | калаларыбызга | калаларыңарга | калаларыңыздарга | калаларына |
| Табыш | калаларымды / калаларымы | калаларыңды / калаларыңы | калаларыңызды | калаларын | калаларыбызды | калаларыңарды | калаларыңыздарды | калаларын |
| Жатыш | калаларымда | калаларыңда | калаларыңызда | калаларында | калаларыбызда | калаларыңарда | калаларыңыздарда | калаларында |
| Чыгыш | калаларымдан / калаларыман | калаларыңдан / калаларыңан | калаларыңыздан | калаларынан | калаларыбыздан | калаларыңардан | калаларыңыздардан | калаларынан |
Жакталыш (Зат атоочтун жакталышы)
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| 1-жак | каламын | калабыз |
| 2-жак | каласың | каласыңар |
| 2-жак (сылык) | каласыз | каласыздар |
| жатыш · 1-жак | каладамын | каладабыз |
| жатыш · 2-жак | каладасың | каладасыңар |
| жатыш · 2-жак (сылык) | каладасыз | каладасыздар |
| чыгыш · 1-жак | каладанмын | каладанбыз |
| чыгыш · 2-жак | каладансың | каладансыңар |
| чыгыш · 2-жак (сылык) | каладансыз | каладансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Сын атоочтун даражалары Эреже
| Даража | |
|---|---|
| Салыштырма даража | калараак |
кала-
Этиштин жакталышы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Айкын келер чак | калаймын / калайм | калайсың | калайсыз | калайт | калайбыз | калайсыңар | калайсыздар | калашат / калайт |
| Айкын өткөн чак | каладым | каладың | каладыңыз | калады | каладык | каладыңар | каладыңыздар | калады / калашты |
| Жалпы өткөн чак | калаганмын / калагамын / калагам | калагансың | калагансыз | калаган | калаганбыз | калагансыңар | калагансыздар | калаган |
| Капыскы өткөн чак | калаптырмын / калапмын | калаптырсың / калапсың | калаптырсыз / калапсыз | калаптыр | калаптырбыз / калаппыз | калаптырсыңар / калапсыңар | калаптырсыздар / калапсыздар | калашыптыр / калаптыр |
| Адат өткөн чак | калачумун | калачусуң | калачусуз | калачу | калачубуз | калачусуңар | калачусуздар | калачу |
| Арсар келер чак | калармын / калаармын | калаарсың / каларсың | каларсыз / калаарсыз | калар / калаар | каларбыз / калаарбыз | калаарсыңар / каларсыңар | калаарсыздар / каларсыздар | калар / калаар |
| Шарттуу ыңгай | каласам | каласаң | каласаңыз | каласа | каласак | каласаңар | каласаңыздар | каласа / калашса |
| Тилек ыңгай | калагым | калагың | калагыңыз | калагысы | калагыбыз | калагыңар | калагыңыздар | калагысы |
| Буйрук ыңгай | калайын | кала | калаңыз | каласын | калайлы | калагыла | калаңыздар | каласын |
| Ниет ыңгай | каламакчымын / каламакмын | каламакчысың / каламаксың | каламакчысыз / каламаксыз | каламакчы / каламак | каламакчыбыз / каламакпыз | каламакчысыңар / каламаксыңар | каламакчысыздар / каламаксыздар | каламакчы / каламак |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Айкын келер чак | калабаймын / калабайм | калабайсың | калабайсыз | калабайт | калабайбыз | калабайсыңар | калабайсыздар | калашпайт / калабайт |
| Айкын өткөн чак | калабадым | калабадың | калабадыңыз | калабады | калабадык | калабадыңар | калабадыңыздар | калашпады / калабады |
| Жалпы өткөн чак | калабаганмын | калабагансың | калабагансыз | калабаган | калабаганбыз | калабагансыңар | калабагансыздар | калабаган |
| Капыскы өткөн чак | калабаптырмын | калабаптырсың | калабаптырсыз | калабаптыр | калабаптырбыз | калабаптырсыңар | калабаптырсыздар | калабаптыр |
| Арсар келер чак | калабасмын | калабассың | калабассыз | калабас | калабаспыз | — | — | калабас |
| Шарттуу ыңгай | калабасам | калабасаң | калабасаңыз | калабаса | калабасак | калабасаңар | калабасаңыздар | калашпаса / калабаса |
| Буйрук ыңгай | калабайын | калаба | калабаңыз | калабасын | калабайлы | калабагыла | калабаңыздар | калабасын |
Кыймыл атоочтор Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -уу | калоо |
| -ыш | калаш |
| -мак | каламак |
| -май | каламай |
| -баш | калабаш |
Атоочтуктар Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -ган | калаган |
| -ар | калар / калаар |
| -бас | калабас |
| -уучу | калоочу |
| -чу | калачу |
Чакчылдар Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -а, -й | калай |
| -ып | калап |
| -ганы | калаганы |
| -ганча | калаганча |
| -гыча | калагыча |
| -майынча | каламайынча |