Морфология › кан
кан
Жөндөмө категориясы Эреже
Таандык категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| мен | каным | кандарым |
| сен | каның | кандарың |
| сиз | каныңыз | кандарыңыз |
| ал | каны | кандары |
| биз | каныбыз | кандарыбыз |
| силер | каныңар | кандарыңар |
| сиздер | каныңыздар | кандарыңыздар |
| алар | каны | кандары |
| жалпы таандык (-ныкы) | кандыкы | кандардыкы |
Таандык жөндөлүш
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | каным | каның | каныңыз | каны | каныбыз | каныңар | каныңыздар | каны |
| Илик | канымдын / канымын | каныңдын / каныңын | каныңыздын | канынын | каныбыздын | каныңардын | каныңыздардын | канынын |
| Барыш | каныма | каныңа | каныңызга | канына | каныбызга | каныңарга | каныңыздарга | канына |
| Табыш | канымды / канымы | каныңды / каныңы | каныңызды | канын | каныбызды | каныңарды | каныңыздарды | канын |
| Жатыш | канымда | каныңда | каныңызда | канында | каныбызда | каныңарда | каныңыздарда | канында |
| Чыгыш | канымдан / каныман | каныңдан / каныңан | каныңыздан | канынан | каныбыздан | каныңардан | каныңыздардан | канынан |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | кандарым | кандарың | кандарыңыз | кандары | кандарыбыз | кандарыңар | кандарыңыздар | кандары |
| Илик | кандарымдын / кандарымын | кандарыңдын / кандарыңын | кандарыңыздын | кандарынын | кандарыбыздын | кандарыңардын | кандарыңыздардын | кандарынын |
| Барыш | кандарыма | кандарыңа | кандарыңызга | кандарына | кандарыбызга | кандарыңарга | кандарыңыздарга | кандарына |
| Табыш | кандарымды / кандарымы | кандарыңды / кандарыңы | кандарыңызды | кандарын | кандарыбызды | кандарыңарды | кандарыңыздарды | кандарын |
| Жатыш | кандарымда | кандарыңда | кандарыңызда | кандарында | кандарыбызда | кандарыңарда | кандарыңыздарда | кандарында |
| Чыгыш | кандарымдан / кандарыман | кандарыңдан / кандарыңан | кандарыңыздан | кандарынан | кандарыбыздан | кандарыңардан | кандарыңыздардан | кандарынан |
Жакталыш (Зат атоочтун жакталышы)
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| 1-жак | канмын | канбыз |
| 2-жак | кансың | кансыңар |
| 2-жак (сылык) | кансыз | кансыздар |
| жатыш · 1-жак | кандамын | кандабыз |
| жатыш · 2-жак | кандасың | кандасыңар |
| жатыш · 2-жак (сылык) | кандасыз | кандасыздар |
| чыгыш · 1-жак | канданмын | канданбыз |
| чыгыш · 2-жак | кандансың | кандансыңар |
| чыгыш · 2-жак (сылык) | кандансыз | кандансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Жөндөмө категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| Атооч | кан | кандар |
| Илик | кандын | кандардын |
| Барыш | канга | кандарга |
| Табыш | канды | кандарды |
| Жатыш | канда | кандарда |
| Чыгыш | кандан | кандардан |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Таандык категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| мен | каным | кандарым |
| сен | каның | кандарың |
| сиз | каныңыз | кандарыңыз |
| ал | каны | кандары |
| биз | каныбыз | кандарыбыз |
| силер | каныңар | кандарыңар |
| сиздер | каныңыздар | кандарыңыздар |
| алар | каны | кандары |
| жалпы таандык (-ныкы) | кандыкы | кандардыкы |
Таандык жөндөлүш
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | каным | каның | каныңыз | каны | каныбыз | каныңар | каныңыздар | каны |
| Илик | канымдын / канымын | каныңдын / каныңын | каныңыздын | канынын | каныбыздын | каныңардын | каныңыздардын | канынын |
| Барыш | каныма | каныңа | каныңызга | канына | каныбызга | каныңарга | каныңыздарга | канына |
| Табыш | канымды / канымы | каныңды / каныңы | каныңызды | канын | каныбызды | каныңарды | каныңыздарды | канын |
| Жатыш | канымда | каныңда | каныңызда | канында | каныбызда | каныңарда | каныңыздарда | канында |
| Чыгыш | канымдан / каныман | каныңдан / каныңан | каныңыздан | канынан | каныбыздан | каныңардан | каныңыздардан | канынан |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | кандарым | кандарың | кандарыңыз | кандары | кандарыбыз | кандарыңар | кандарыңыздар | кандары |
| Илик | кандарымдын / кандарымын | кандарыңдын / кандарыңын | кандарыңыздын | кандарынын | кандарыбыздын | кандарыңардын | кандарыңыздардын | кандарынын |
| Барыш | кандарыма | кандарыңа | кандарыңызга | кандарына | кандарыбызга | кандарыңарга | кандарыңыздарга | кандарына |
| Табыш | кандарымды / кандарымы | кандарыңды / кандарыңы | кандарыңызды | кандарын | кандарыбызды | кандарыңарды | кандарыңыздарды | кандарын |
| Жатыш | кандарымда | кандарыңда | кандарыңызда | кандарында | кандарыбызда | кандарыңарда | кандарыңыздарда | кандарында |
| Чыгыш | кандарымдан / кандарыман | кандарыңдан / кандарыңан | кандарыңыздан | кандарынан | кандарыбыздан | кандарыңардан | кандарыңыздардан | кандарынан |
Жакталыш (Зат атоочтун жакталышы)
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| 1-жак | канмын | канбыз |
| 2-жак | кансың | кансыңар |
| 2-жак (сылык) | кансыз | кансыздар |
| жатыш · 1-жак | кандамын | кандабыз |
| жатыш · 2-жак | кандасың | кандасыңар |
| жатыш · 2-жак (сылык) | кандасыз | кандасыздар |
| чыгыш · 1-жак | канданмын | канданбыз |
| чыгыш · 2-жак | кандансың | кандансыңар |
| чыгыш · 2-жак (сылык) | кандансыз | кандансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Сын атоочтун даражалары Эреже
| Даража | |
|---|---|
| Салыштырма даража | каныраак |
кан-
Этиштин жакталышы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Айкын келер чак | канамын / канам | канасың | канасыз | канат | канабыз | канасыңар | канасыздар | канат / канышат |
| Айкын өткөн чак | кандым | кандың | кандыңыз | канды | кандык | кандыңар | кандыңыздар | канды / канышты |
| Жалпы өткөн чак | канганмын / кангамын / кангам | кангансың | кангансыз | канган | канганбыз | кангансыңар | кангансыздар | канган |
| Капыскы өткөн чак | каныптырмын / каныпмын | каныптырсың / каныпсың | каныптырсыз / каныпсыз | каныптыр | каныптырбыз / каныппыз | каныптырсыңар / каныпсыңар | каныптырсыздар / каныпсыздар | канышыптыр / каныптыр |
| Адат өткөн чак | канчумун | канчусуң | канчусуз | канчу | канчубуз | канчусуңар | канчусуздар | канчу |
| Арсар келер чак | канармын | канарсың | канарсыз | канар | канарбыз | канарсыңар | канарсыздар | канар |
| Шарттуу ыңгай | кансам | кансаң | кансаңыз | канса | кансак | кансаңар | кансаңыздар | канышса / канса |
| Тилек ыңгай | кангым | кангың | кангыңыз | кангысы | кангыбыз | кангыңар | кангыңыздар | кангысы |
| Буйрук ыңгай | канайын | кан | каныңыз | кансын | каналы | кангыла | каныңыздар | кансын |
| Ниет ыңгай | канмакчымын / канмакмын | канмакчысың / канмаксың | канмакчысыз / канмаксыз | канмакчы / канмак | канмакчыбыз / канмакпыз | канмакчысыңар / канмаксыңар | канмакчысыздар / канмаксыздар | канмакчы / канмак |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Айкын келер чак | канбаймын / канбайм | канбайсың | канбайсыз | канбайт | канбайбыз | канбайсыңар | канбайсыздар | канбайт / канышпайт |
| Айкын өткөн чак | канбадым | канбадың | канбадыңыз | канбады | канбадык | канбадыңар | канбадыңыздар | канышпады / канбады |
| Жалпы өткөн чак | канбаганмын | канбагансың | канбагансыз | канбаган | канбаганбыз | канбагансыңар | канбагансыздар | канбаган |
| Капыскы өткөн чак | канбаптырмын | канбаптырсың | канбаптырсыз | канбаптыр | канбаптырбыз | канбаптырсыңар | канбаптырсыздар | канбаптыр |
| Арсар келер чак | канбасмын | канбассың | канбассыз | канбас | канбаспыз | — | — | канбас |
| Шарттуу ыңгай | канбасам | канбасаң | канбасаңыз | канбаса | канбасак | канбасаңар | канбасаңыздар | канышпаса / канбаса |
| Буйрук ыңгай | канбайын | канба | канбаңыз | канбасын | канбайлы | канбагыла | канбаңыздар | канбасын |
Кыймыл атоочтор Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -уу | кануу |
| -ыш | каныш |
| -мак | канмак |
| -май | канмай |
| -баш | канбаш |
Атоочтуктар Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -ган | канган |
| -ар | канар |
| -бас | канбас |
| -уучу | кануучу |
| -чу | канчу |
Чакчылдар Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -а, -й | кана |
| -ып | канып |
| -ганы | канганы |
| -ганча | канганча |
| -гыча | кангыча |
| -майынча | канмайынча |