Морфология › кайран
кайран
Жөндөмө категориясы Эреже
Таандык категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| мен | кайраным | кайрандарым |
| сен | кайраның | кайрандарың |
| сиз | кайраныңыз | кайрандарыңыз |
| ал | кайраны | кайрандары |
| биз | кайраныбыз | кайрандарыбыз |
| силер | кайраныңар | кайрандарыңар |
| сиздер | кайраныңыздар | кайрандарыңыздар |
| алар | кайраны | кайрандары |
| жалпы таандык (-ныкы) | кайрандыкы | кайрандардыкы |
Таандык жөндөлүш
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | кайраным | кайраның | кайраныңыз | кайраны | кайраныбыз | кайраныңар | кайраныңыздар | кайраны |
| Илик | кайранымдын / кайранымын | кайраныңдын / кайраныңын | кайраныңыздын | кайранынын | кайраныбыздын | кайраныңардын | кайраныңыздардын | кайранынын |
| Барыш | кайраныма | кайраныңа | кайраныңызга | кайранына | кайраныбызга | кайраныңарга | кайраныңыздарга | кайранына |
| Табыш | кайранымды / кайранымы | кайраныңды / кайраныңы | кайраныңызды | кайранын | кайраныбызды | кайраныңарды | кайраныңыздарды | кайранын |
| Жатыш | кайранымда | кайраныңда | кайраныңызда | кайранында | кайраныбызда | кайраныңарда | кайраныңыздарда | кайранында |
| Чыгыш | кайранымдан / кайраныман | кайраныңдан / кайраныңан | кайраныңыздан | кайранынан | кайраныбыздан | кайраныңардан | кайраныңыздардан | кайранынан |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | кайрандарым | кайрандарың | кайрандарыңыз | кайрандары | кайрандарыбыз | кайрандарыңар | кайрандарыңыздар | кайрандары |
| Илик | кайрандарымдын / кайрандарымын | кайрандарыңдын / кайрандарыңын | кайрандарыңыздын | кайрандарынын | кайрандарыбыздын | кайрандарыңардын | кайрандарыңыздардын | кайрандарынын |
| Барыш | кайрандарыма | кайрандарыңа | кайрандарыңызга | кайрандарына | кайрандарыбызга | кайрандарыңарга | кайрандарыңыздарга | кайрандарына |
| Табыш | кайрандарымды / кайрандарымы | кайрандарыңды / кайрандарыңы | кайрандарыңызды | кайрандарын | кайрандарыбызды | кайрандарыңарды | кайрандарыңыздарды | кайрандарын |
| Жатыш | кайрандарымда | кайрандарыңда | кайрандарыңызда | кайрандарында | кайрандарыбызда | кайрандарыңарда | кайрандарыңыздарда | кайрандарында |
| Чыгыш | кайрандарымдан / кайрандарыман | кайрандарыңдан / кайрандарыңан | кайрандарыңыздан | кайрандарынан | кайрандарыбыздан | кайрандарыңардан | кайрандарыңыздардан | кайрандарынан |
Жакталыш (Зат атоочтун жакталышы)
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| 1-жак | кайранмын | кайранбыз |
| 2-жак | кайрансың | кайрансыңар |
| 2-жак (сылык) | кайрансыз | кайрансыздар |
| жатыш · 1-жак | кайрандамын | кайрандабыз |
| жатыш · 2-жак | кайрандасың | кайрандасыңар |
| жатыш · 2-жак (сылык) | кайрандасыз | кайрандасыздар |
| чыгыш · 1-жак | кайранданмын | кайранданбыз |
| чыгыш · 2-жак | кайрандансың | кайрандансыңар |
| чыгыш · 2-жак (сылык) | кайрандансыз | кайрандансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Жөндөмө категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| Атооч | кайран | кайрандар |
| Илик | кайрандын | кайрандардын |
| Барыш | кайранга | кайрандарга |
| Табыш | кайранды | кайрандарды |
| Жатыш | кайранда | кайрандарда |
| Чыгыш | кайрандан | кайрандардан |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Таандык категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| мен | кайраным | кайрандарым |
| сен | кайраның | кайрандарың |
| сиз | кайраныңыз | кайрандарыңыз |
| ал | кайраны | кайрандары |
| биз | кайраныбыз | кайрандарыбыз |
| силер | кайраныңар | кайрандарыңар |
| сиздер | кайраныңыздар | кайрандарыңыздар |
| алар | кайраны | кайрандары |
| жалпы таандык (-ныкы) | кайрандыкы | кайрандардыкы |
Таандык жөндөлүш
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | кайраным | кайраның | кайраныңыз | кайраны | кайраныбыз | кайраныңар | кайраныңыздар | кайраны |
| Илик | кайранымдын / кайранымын | кайраныңдын / кайраныңын | кайраныңыздын | кайранынын | кайраныбыздын | кайраныңардын | кайраныңыздардын | кайранынын |
| Барыш | кайраныма | кайраныңа | кайраныңызга | кайранына | кайраныбызга | кайраныңарга | кайраныңыздарга | кайранына |
| Табыш | кайранымды / кайранымы | кайраныңды / кайраныңы | кайраныңызды | кайранын | кайраныбызды | кайраныңарды | кайраныңыздарды | кайранын |
| Жатыш | кайранымда | кайраныңда | кайраныңызда | кайранында | кайраныбызда | кайраныңарда | кайраныңыздарда | кайранында |
| Чыгыш | кайранымдан / кайраныман | кайраныңдан / кайраныңан | кайраныңыздан | кайранынан | кайраныбыздан | кайраныңардан | кайраныңыздардан | кайранынан |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | кайрандарым | кайрандарың | кайрандарыңыз | кайрандары | кайрандарыбыз | кайрандарыңар | кайрандарыңыздар | кайрандары |
| Илик | кайрандарымдын / кайрандарымын | кайрандарыңдын / кайрандарыңын | кайрандарыңыздын | кайрандарынын | кайрандарыбыздын | кайрандарыңардын | кайрандарыңыздардын | кайрандарынын |
| Барыш | кайрандарыма | кайрандарыңа | кайрандарыңызга | кайрандарына | кайрандарыбызга | кайрандарыңарга | кайрандарыңыздарга | кайрандарына |
| Табыш | кайрандарымды / кайрандарымы | кайрандарыңды / кайрандарыңы | кайрандарыңызды | кайрандарын | кайрандарыбызды | кайрандарыңарды | кайрандарыңыздарды | кайрандарын |
| Жатыш | кайрандарымда | кайрандарыңда | кайрандарыңызда | кайрандарында | кайрандарыбызда | кайрандарыңарда | кайрандарыңыздарда | кайрандарында |
| Чыгыш | кайрандарымдан / кайрандарыман | кайрандарыңдан / кайрандарыңан | кайрандарыңыздан | кайрандарынан | кайрандарыбыздан | кайрандарыңардан | кайрандарыңыздардан | кайрандарынан |
Жакталыш (Зат атоочтун жакталышы)
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| 1-жак | кайранмын | кайранбыз |
| 2-жак | кайрансың | кайрансыңар |
| 2-жак (сылык) | кайрансыз | кайрансыздар |
| жатыш · 1-жак | кайрандамын | кайрандабыз |
| жатыш · 2-жак | кайрандасың | кайрандасыңар |
| жатыш · 2-жак (сылык) | кайрандасыз | кайрандасыздар |
| чыгыш · 1-жак | кайранданмын | кайранданбыз |
| чыгыш · 2-жак | кайрандансың | кайрандансыңар |
| чыгыш · 2-жак (сылык) | кайрандансыз | кайрандансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Сын атоочтун даражалары Эреже
| Даража | |
|---|---|
| Салыштырма даража | кайраныраак |
кайран-
Этиштин жакталышы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Айкын келер чак | кайранамын / кайранам | кайранасың | кайранасыз | кайранат | кайранабыз | кайранасыңар | кайранасыздар | кайранышат / кайранат |
| Айкын өткөн чак | кайрандым | кайрандың | кайрандыңыз | кайранды | кайрандык | кайрандыңар | кайрандыңыздар | кайранышты / кайранды |
| Жалпы өткөн чак | кайранганмын / кайрангамын / кайрангам | кайрангансың | кайрангансыз | кайранган | кайранганбыз | кайрангансыңар | кайрангансыздар | кайранган |
| Капыскы өткөн чак | кайраныптырмын / кайраныпмын | кайраныптырсың / кайраныпсың | кайраныптырсыз / кайраныпсыз | кайраныптыр | кайраныптырбыз / кайраныппыз | кайраныптырсыңар / кайраныпсыңар | кайраныптырсыздар / кайраныпсыздар | кайранышыптыр / кайраныптыр |
| Адат өткөн чак | кайранчумун | кайранчусуң | кайранчусуз | кайранчу | кайранчубуз | кайранчусуңар | кайранчусуздар | кайранчу |
| Арсар келер чак | кайранармын | кайранарсың | кайранарсыз | кайранар | кайранарбыз | кайранарсыңар | кайранарсыздар | кайранар |
| Шарттуу ыңгай | кайрансам | кайрансаң | кайрансаңыз | кайранса | кайрансак | кайрансаңар | кайрансаңыздар | кайранышса / кайранса |
| Тилек ыңгай | кайрангым | кайрангың | кайрангыңыз | кайрангысы | кайрангыбыз | кайрангыңар | кайрангыңыздар | кайрангысы |
| Буйрук ыңгай | кайранайын | кайран | кайраныңыз | кайрансын | кайраналы | кайрангыла | кайраныңыздар | кайрансын |
| Ниет ыңгай | кайранмакчымын / кайранмакмын | кайранмакчысың / кайранмаксың | кайранмакчысыз / кайранмаксыз | кайранмакчы / кайранмак | кайранмакчыбыз / кайранмакпыз | кайранмакчысыңар / кайранмаксыңар | кайранмакчысыздар / кайранмаксыздар | кайранмакчы / кайранмак |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Айкын келер чак | кайранбаймын / кайранбайм | кайранбайсың | кайранбайсыз | кайранбайт | кайранбайбыз | кайранбайсыңар | кайранбайсыздар | кайранышпайт / кайранбайт |
| Айкын өткөн чак | кайранбадым | кайранбадың | кайранбадыңыз | кайранбады | кайранбадык | кайранбадыңар | кайранбадыңыздар | кайранышпады / кайранбады |
| Жалпы өткөн чак | кайранбаганмын | кайранбагансың | кайранбагансыз | кайранбаган | кайранбаганбыз | кайранбагансыңар | кайранбагансыздар | кайранбаган |
| Капыскы өткөн чак | кайранбаптырмын | кайранбаптырсың | кайранбаптырсыз | кайранбаптыр | кайранбаптырбыз | кайранбаптырсыңар | кайранбаптырсыздар | кайранбаптыр |
| Арсар келер чак | кайранбасмын | кайранбассың | кайранбассыз | кайранбас | кайранбаспыз | — | — | кайранбас |
| Шарттуу ыңгай | кайранбасам | кайранбасаң | кайранбасаңыз | кайранбаса | кайранбасак | кайранбасаңар | кайранбасаңыздар | кайранышпаса / кайранбаса |
| Буйрук ыңгай | кайранбайын | кайранба | кайранбаңыз | кайранбасын | кайранбайлы | кайранбагыла | кайранбаңыздар | кайранбасын |
Кыймыл атоочтор Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -уу | кайрануу |
| -ыш | кайраныш |
| -мак | кайранмак |
| -май | кайранмай |
| -баш | кайранбаш |
Атоочтуктар Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -ган | кайранган |
| -ар | кайранар |
| -бас | кайранбас |
| -уучу | кайрануучу |
| -чу | кайранчу |
Чакчылдар Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -а, -й | кайрана |
| -ып | кайранып |
| -ганы | кайранганы |
| -ганча | кайранганча |
| -гыча | кайрангыча |
| -майынча | кайранмайынча |