Морфология › өр
өр
Жөндөмө категориясы Эреже
Таандык категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| мен | өрүм | өрлөрүм |
| сен | өрүң | өрлөрүң |
| сиз | өрүңүз | өрлөрүңүз |
| ал | өрү | өрлөрү |
| биз | өрүбүз | өрлөрүбүз |
| силер | өрүңөр | өрлөрүңөр |
| сиздер | өрүңүздөр | өрлөрүңүздөр |
| алар | өрү | өрлөрү |
| жалпы таандык (-ныкы) | өрдүкү | өрлөрдүкү |
Таандык жөндөлүш
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | өрүм | өрүң | өрүңүз | өрү | өрүбүз | өрүңөр | өрүңүздөр | өрү |
| Илик | өрүмдүн / өрүмүн | өрүңдүн / өрүңүн | өрүңүздүн | өрүнүн | өрүбүздүн | өрүңөрдүн | өрүңүздөрдүн | өрүнүн |
| Барыш | өрүмө | өрүңө | өрүңүзгө | өрүнө | өрүбүзгө | өрүңөргө | өрүңүздөргө | өрүнө |
| Табыш | өрүмдү / өрүмү | өрүңдү / өрүңү | өрүңүздү | өрүн | өрүбүздү | өрүңөрдү | өрүңүздөрдү | өрүн |
| Жатыш | өрүмдө | өрүңдө | өрүңүздө | өрүндө | өрүбүздө | өрүңөрдө | өрүңүздөрдө | өрүндө |
| Чыгыш | өрүмдөн / өрүмөн | өрүңдөн / өрүңөн | өрүңүздөн | өрүнөн | өрүбүздөн | өрүңөрдөн | өрүңүздөрдөн | өрүнөн |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | өрлөрүм | өрлөрүң | өрлөрүңүз | өрлөрү | өрлөрүбүз | өрлөрүңөр | өрлөрүңүздөр | өрлөрү |
| Илик | өрлөрүмдүн / өрлөрүмүн | өрлөрүңдүн / өрлөрүңүн | өрлөрүңүздүн | өрлөрүнүн | өрлөрүбүздүн | өрлөрүңөрдүн | өрлөрүңүздөрдүн | өрлөрүнүн |
| Барыш | өрлөрүмө | өрлөрүңө | өрлөрүңүзгө | өрлөрүнө | өрлөрүбүзгө | өрлөрүңөргө | өрлөрүңүздөргө | өрлөрүнө |
| Табыш | өрлөрүмдү / өрлөрүмү | өрлөрүңдү / өрлөрүңү | өрлөрүңүздү | өрлөрүн | өрлөрүбүздү | өрлөрүңөрдү | өрлөрүңүздөрдү | өрлөрүн |
| Жатыш | өрлөрүмдө | өрлөрүңдө | өрлөрүңүздө | өрлөрүндө | өрлөрүбүздө | өрлөрүңөрдө | өрлөрүңүздөрдө | өрлөрүндө |
| Чыгыш | өрлөрүмдөн / өрлөрүмөн | өрлөрүңдөн / өрлөрүңөн | өрлөрүңүздөн | өрлөрүнөн | өрлөрүбүздөн | өрлөрүңөрдөн | өрлөрүңүздөрдөн | өрлөрүнөн |
Жакталыш (Зат атоочтун жакталышы)
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| 1-жак | өрмүн | өрбүз |
| 2-жак | өрсүң | өрсүңөр |
| 2-жак (сылык) | өрсүз | өрсүздөр |
| жатыш · 1-жак | өрдөмүн | өрдөбүз |
| жатыш · 2-жак | өрдөсүң | өрдөсүңөр |
| жатыш · 2-жак (сылык) | өрдөсүз | өрдөсүздөр |
| чыгыш · 1-жак | өрдөнмүн | өрдөнбүз |
| чыгыш · 2-жак | өрдөнсүң | өрдөнсүңөр |
| чыгыш · 2-жак (сылык) | өрдөнсүз | өрдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Жөндөмө категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| Атооч | өр | өрлөр |
| Илик | өрдүн | өрлөрдүн |
| Барыш | өргө | өрлөргө |
| Табыш | өрдү | өрлөрдү |
| Жатыш | өрдө | өрлөрдө |
| Чыгыш | өрдөн | өрлөрдөн |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Таандык категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| мен | өрүм | өрлөрүм |
| сен | өрүң | өрлөрүң |
| сиз | өрүңүз | өрлөрүңүз |
| ал | өрү | өрлөрү |
| биз | өрүбүз | өрлөрүбүз |
| силер | өрүңөр | өрлөрүңөр |
| сиздер | өрүңүздөр | өрлөрүңүздөр |
| алар | өрү | өрлөрү |
| жалпы таандык (-ныкы) | өрдүкү | өрлөрдүкү |
Таандык жөндөлүш
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | өрүм | өрүң | өрүңүз | өрү | өрүбүз | өрүңөр | өрүңүздөр | өрү |
| Илик | өрүмдүн / өрүмүн | өрүңдүн / өрүңүн | өрүңүздүн | өрүнүн | өрүбүздүн | өрүңөрдүн | өрүңүздөрдүн | өрүнүн |
| Барыш | өрүмө | өрүңө | өрүңүзгө | өрүнө | өрүбүзгө | өрүңөргө | өрүңүздөргө | өрүнө |
| Табыш | өрүмдү / өрүмү | өрүңдү / өрүңү | өрүңүздү | өрүн | өрүбүздү | өрүңөрдү | өрүңүздөрдү | өрүн |
| Жатыш | өрүмдө | өрүңдө | өрүңүздө | өрүндө | өрүбүздө | өрүңөрдө | өрүңүздөрдө | өрүндө |
| Чыгыш | өрүмдөн / өрүмөн | өрүңдөн / өрүңөн | өрүңүздөн | өрүнөн | өрүбүздөн | өрүңөрдөн | өрүңүздөрдөн | өрүнөн |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | өрлөрүм | өрлөрүң | өрлөрүңүз | өрлөрү | өрлөрүбүз | өрлөрүңөр | өрлөрүңүздөр | өрлөрү |
| Илик | өрлөрүмдүн / өрлөрүмүн | өрлөрүңдүн / өрлөрүңүн | өрлөрүңүздүн | өрлөрүнүн | өрлөрүбүздүн | өрлөрүңөрдүн | өрлөрүңүздөрдүн | өрлөрүнүн |
| Барыш | өрлөрүмө | өрлөрүңө | өрлөрүңүзгө | өрлөрүнө | өрлөрүбүзгө | өрлөрүңөргө | өрлөрүңүздөргө | өрлөрүнө |
| Табыш | өрлөрүмдү / өрлөрүмү | өрлөрүңдү / өрлөрүңү | өрлөрүңүздү | өрлөрүн | өрлөрүбүздү | өрлөрүңөрдү | өрлөрүңүздөрдү | өрлөрүн |
| Жатыш | өрлөрүмдө | өрлөрүңдө | өрлөрүңүздө | өрлөрүндө | өрлөрүбүздө | өрлөрүңөрдө | өрлөрүңүздөрдө | өрлөрүндө |
| Чыгыш | өрлөрүмдөн / өрлөрүмөн | өрлөрүңдөн / өрлөрүңөн | өрлөрүңүздөн | өрлөрүнөн | өрлөрүбүздөн | өрлөрүңөрдөн | өрлөрүңүздөрдөн | өрлөрүнөн |
Жакталыш (Зат атоочтун жакталышы)
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| 1-жак | өрмүн | өрбүз |
| 2-жак | өрсүң | өрсүңөр |
| 2-жак (сылык) | өрсүз | өрсүздөр |
| жатыш · 1-жак | өрдөмүн | өрдөбүз |
| жатыш · 2-жак | өрдөсүң | өрдөсүңөр |
| жатыш · 2-жак (сылык) | өрдөсүз | өрдөсүздөр |
| чыгыш · 1-жак | өрдөнмүн | өрдөнбүз |
| чыгыш · 2-жак | өрдөнсүң | өрдөнсүңөр |
| чыгыш · 2-жак (сылык) | өрдөнсүз | өрдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Сын атоочтун даражалары Эреже
| Даража | |
|---|---|
| Салыштырма даража | өрүрөөк |
өр-
Этиштин жакталышы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Айкын келер чак | өрөмүн / өрөм | өрөсүң | өрөсүз | өрөт | өрөбүз | өрөсүңөр | өрөсүздөр | өрөт / өрүшөт |
| Айкын өткөн чак | өрдүм | өрдүң | өрдүңүз | өрдү | өрдүк | өрдүңөр | өрдүңүздөр | өрүштү / өрдү |
| Жалпы өткөн чак | өргөнмүн / өргөмүн / өргөм | өргөнсүң | өргөнсүз | өргөн | өргөнбүз | өргөнсүңөр | өргөнсүздөр | өргөн |
| Капыскы өткөн чак | өрүптүрмүн / өрүпмүн | өрүптүрсүң / өрүпсүң | өрүптүрсүз / өрүпсүз | өрүптүр | өрүптүрбүз / өрүппүз | өрүптүрсүңөр / өрүпсүңөр | өрүптүрсүздөр / өрүпсүздөр | өрүшүптүр / өрүптүр |
| Адат өткөн чак | өрчүмүн | өрчүсүң | өрчүсүз | өрчү | өрчүбүз | өрчүсүңөр | өрчүсүздөр | өрчү |
| Арсар келер чак | өрөрмүн | өрөрсүң | өрөрсүз | өрөр | өрөрбүз | өрөрсүңөр | өрөрсүздөр | өрөр |
| Шарттуу ыңгай | өрсөм | өрсөң | өрсөңүз | өрсө | өрсөк | өрсөңөр | өрсөңүздөр | өрүшсө / өрсө |
| Тилек ыңгай | өргүм | өргүң | өргүңүз | өргүсү | өргүбүз | өргүңөр | өргүңүздөр | өргүсү |
| Буйрук ыңгай | өрөйүн | өр | өрүңүз | өрсүн | өрөлү | өргүлө | өрүңүздөр | өрсүн |
| Ниет ыңгай | өрмөкчүмүн / өрмөкмүн | өрмөкчүсүң / өрмөксүң | өрмөкчүсүз / өрмөксүз | өрмөк / өрмөкчү | өрмөкчүбүз / өрмөкпүз | өрмөкчүсүңөр / өрмөксүңөр | өрмөкчүсүздөр / өрмөксүздөр | өрмөк / өрмөкчү |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Айкын келер чак | өрбөймүн / өрбөйм | өрбөйсүң | өрбөйсүз | өрбөйт | өрбөйбүз | өрбөйсүңөр | өрбөйсүздөр | өрүшпөйт / өрбөйт |
| Айкын өткөн чак | өрбөдүм | өрбөдүң | өрбөдүңүз | өрбөдү | өрбөдүк | өрбөдүңөр | өрбөдүңүздөр | өрүшпөдү / өрбөдү |
| Жалпы өткөн чак | өрбөгөнмүн | өрбөгөнсүң | өрбөгөнсүз | өрбөгөн | өрбөгөнбүз | өрбөгөнсүңөр | өрбөгөнсүздөр | өрбөгөн |
| Капыскы өткөн чак | өрбөптүрмүн | өрбөптүрсүң | өрбөптүрсүз | өрбөптүр | өрбөптүрбүз | өрбөптүрсүңөр | өрбөптүрсүздөр | өрбөптүр |
| Арсар келер чак | өрбөсмүн | өрбөссүң | өрбөссүз | өрбөс | өрбөспүз | — | — | өрбөс |
| Шарттуу ыңгай | өрбөсөм | өрбөсөң | өрбөсөңүз | өрбөсө | өрбөсөк | өрбөсөңөр | өрбөсөңүздөр | өрүшпөсө / өрбөсө |
| Буйрук ыңгай | өрбөйүн | өрбө | өрбөңүз | өрбөсүн | өрбөйлү | өрбөгүлө | өрбөңүздөр | өрбөсүн |
Кыймыл атоочтор Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -уу | өрүү |
| -ыш | өрүш |
| -мак | өрмөк |
| -май | өрмөй |
| -баш | өрбөш |
Атоочтуктар Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -ган | өргөн |
| -ар | өрөр |
| -бас | өрбөс |
| -уучу | өрүүчү |
| -чу | өрчү |
Чакчылдар Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -а, -й | өрө |
| -ып | өрүп |
| -ганы | өргөнү |
| -ганча | өргөнчө |
| -гыча | өргүчө |
| -майынча | өрмөйүнчө |