Морфология › саан
саан
Жөндөмө категориясы Эреже
Таандык категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| мен | сааным | саандарым |
| сен | сааның | саандарың |
| сиз | сааныңыз | саандарыңыз |
| ал | сааны | саандары |
| биз | сааныбыз | саандарыбыз |
| силер | сааныңар | саандарыңар |
| сиздер | сааныңыздар | саандарыңыздар |
| алар | сааны | саандары |
| жалпы таандык (-ныкы) | саандыкы | саандардыкы |
Таандык жөндөлүш
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | сааным | сааның | сааныңыз | сааны | сааныбыз | сааныңар | сааныңыздар | сааны |
| Илик | саанымдын / саанымын | сааныңдын / сааныңын | сааныңыздын | саанынын | сааныбыздын | сааныңардын | сааныңыздардын | саанынын |
| Барыш | сааныма | сааныңа | сааныңызга | саанына | сааныбызга | сааныңарга | сааныңыздарга | саанына |
| Табыш | саанымды / саанымы | сааныңды / сааныңы | сааныңызды | саанын | сааныбызды | сааныңарды | сааныңыздарды | саанын |
| Жатыш | саанымда | сааныңда | сааныңызда | саанында | сааныбызда | сааныңарда | сааныңыздарда | саанында |
| Чыгыш | саанымдан / сааныман | сааныңдан / сааныңан | сааныңыздан | саанынан | сааныбыздан | сааныңардан | сааныңыздардан | саанынан |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | саандарым | саандарың | саандарыңыз | саандары | саандарыбыз | саандарыңар | саандарыңыздар | саандары |
| Илик | саандарымдын / саандарымын | саандарыңдын / саандарыңын | саандарыңыздын | саандарынын | саандарыбыздын | саандарыңардын | саандарыңыздардын | саандарынын |
| Барыш | саандарыма | саандарыңа | саандарыңызга | саандарына | саандарыбызга | саандарыңарга | саандарыңыздарга | саандарына |
| Табыш | саандарымды / саандарымы | саандарыңды / саандарыңы | саандарыңызды | саандарын | саандарыбызды | саандарыңарды | саандарыңыздарды | саандарын |
| Жатыш | саандарымда | саандарыңда | саандарыңызда | саандарында | саандарыбызда | саандарыңарда | саандарыңыздарда | саандарында |
| Чыгыш | саандарымдан / саандарыман | саандарыңдан / саандарыңан | саандарыңыздан | саандарынан | саандарыбыздан | саандарыңардан | саандарыңыздардан | саандарынан |
Жакталыш (Зат атоочтун жакталышы)
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| 1-жак | саанмын | саанбыз |
| 2-жак | саансың | саансыңар |
| 2-жак (сылык) | саансыз | саансыздар |
| жатыш · 1-жак | саандамын | саандабыз |
| жатыш · 2-жак | саандасың | саандасыңар |
| жатыш · 2-жак (сылык) | саандасыз | саандасыздар |
| чыгыш · 1-жак | саанданмын | саанданбыз |
| чыгыш · 2-жак | саандансың | саандансыңар |
| чыгыш · 2-жак (сылык) | саандансыз | саандансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Жөндөмө категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| Атооч | саан | саандар |
| Илик | саандын | саандардын |
| Барыш | саанга | саандарга |
| Табыш | саанды | саандарды |
| Жатыш | саанда | саандарда |
| Чыгыш | саандан | саандардан |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Таандык категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| мен | сааным | саандарым |
| сен | сааның | саандарың |
| сиз | сааныңыз | саандарыңыз |
| ал | сааны | саандары |
| биз | сааныбыз | саандарыбыз |
| силер | сааныңар | саандарыңар |
| сиздер | сааныңыздар | саандарыңыздар |
| алар | сааны | саандары |
| жалпы таандык (-ныкы) | саандыкы | саандардыкы |
Таандык жөндөлүш
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | сааным | сааның | сааныңыз | сааны | сааныбыз | сааныңар | сааныңыздар | сааны |
| Илик | саанымдын / саанымын | сааныңдын / сааныңын | сааныңыздын | саанынын | сааныбыздын | сааныңардын | сааныңыздардын | саанынын |
| Барыш | сааныма | сааныңа | сааныңызга | саанына | сааныбызга | сааныңарга | сааныңыздарга | саанына |
| Табыш | саанымды / саанымы | сааныңды / сааныңы | сааныңызды | саанын | сааныбызды | сааныңарды | сааныңыздарды | саанын |
| Жатыш | саанымда | сааныңда | сааныңызда | саанында | сааныбызда | сааныңарда | сааныңыздарда | саанында |
| Чыгыш | саанымдан / сааныман | сааныңдан / сааныңан | сааныңыздан | саанынан | сааныбыздан | сааныңардан | сааныңыздардан | саанынан |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | саандарым | саандарың | саандарыңыз | саандары | саандарыбыз | саандарыңар | саандарыңыздар | саандары |
| Илик | саандарымдын / саандарымын | саандарыңдын / саандарыңын | саандарыңыздын | саандарынын | саандарыбыздын | саандарыңардын | саандарыңыздардын | саандарынын |
| Барыш | саандарыма | саандарыңа | саандарыңызга | саандарына | саандарыбызга | саандарыңарга | саандарыңыздарга | саандарына |
| Табыш | саандарымды / саандарымы | саандарыңды / саандарыңы | саандарыңызды | саандарын | саандарыбызды | саандарыңарды | саандарыңыздарды | саандарын |
| Жатыш | саандарымда | саандарыңда | саандарыңызда | саандарында | саандарыбызда | саандарыңарда | саандарыңыздарда | саандарында |
| Чыгыш | саандарымдан / саандарыман | саандарыңдан / саандарыңан | саандарыңыздан | саандарынан | саандарыбыздан | саандарыңардан | саандарыңыздардан | саандарынан |
Жакталыш (Зат атоочтун жакталышы)
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| 1-жак | саанмын | саанбыз |
| 2-жак | саансың | саансыңар |
| 2-жак (сылык) | саансыз | саансыздар |
| жатыш · 1-жак | саандамын | саандабыз |
| жатыш · 2-жак | саандасың | саандасыңар |
| жатыш · 2-жак (сылык) | саандасыз | саандасыздар |
| чыгыш · 1-жак | саанданмын | саанданбыз |
| чыгыш · 2-жак | саандансың | саандансыңар |
| чыгыш · 2-жак (сылык) | саандансыз | саандансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Сын атоочтун даражалары Эреже
| Даража | |
|---|---|
| Салыштырма даража | сааныраак |
саан-
Этиштин жакталышы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Айкын келер чак | саанамын / саанам | саанасың | саанасыз | саанат | саанабыз | саанасыңар | саанасыздар | саанышат / саанат |
| Айкын өткөн чак | саандым | саандың | саандыңыз | саанды | саандык | саандыңар | саандыңыздар | саанды / саанышты |
| Жалпы өткөн чак | саанганмын / саангамын / саангам | саангансың | саангансыз | саанган | саанганбыз | саангансыңар | саангансыздар | саанган |
| Капыскы өткөн чак | сааныптырмын / сааныпмын | сааныптырсың / сааныпсың | сааныптырсыз / сааныпсыз | сааныптыр | сааныптырбыз / сааныппыз | сааныптырсыңар / сааныпсыңар | сааныптырсыздар / сааныпсыздар | саанышыптыр / сааныптыр |
| Адат өткөн чак | саанчумун | саанчусуң | саанчусуз | саанчу | саанчубуз | саанчусуңар | саанчусуздар | саанчу |
| Арсар келер чак | саанармын | саанарсың | саанарсыз | саанар | саанарбыз | саанарсыңар | саанарсыздар | саанар |
| Шарттуу ыңгай | саансам | саансаң | саансаңыз | саанса | саансак | саансаңар | саансаңыздар | саанышса / саанса |
| Тилек ыңгай | саангым | саангың | саангыңыз | саангысы | саангыбыз | саангыңар | саангыңыздар | саангысы |
| Буйрук ыңгай | саанайын | саан | сааныңыз | саансын | сааналы | саангыла | сааныңыздар | саансын |
| Ниет ыңгай | саанмакчымын / саанмакмын | саанмакчысың / саанмаксың | саанмакчысыз / саанмаксыз | саанмакчы / саанмак | саанмакчыбыз / саанмакпыз | саанмакчысыңар / саанмаксыңар | саанмакчысыздар / саанмаксыздар | саанмакчы / саанмак |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Айкын келер чак | саанбаймын / саанбайм | саанбайсың | саанбайсыз | саанбайт | саанбайбыз | саанбайсыңар | саанбайсыздар | саанышпайт / саанбайт |
| Айкын өткөн чак | саанбадым | саанбадың | саанбадыңыз | саанбады | саанбадык | саанбадыңар | саанбадыңыздар | саанышпады / саанбады |
| Жалпы өткөн чак | саанбаганмын | саанбагансың | саанбагансыз | саанбаган | саанбаганбыз | саанбагансыңар | саанбагансыздар | саанбаган |
| Капыскы өткөн чак | саанбаптырмын | саанбаптырсың | саанбаптырсыз | саанбаптыр | саанбаптырбыз | саанбаптырсыңар | саанбаптырсыздар | саанбаптыр |
| Арсар келер чак | саанбасмын | саанбассың | саанбассыз | саанбас | саанбаспыз | — | — | саанбас |
| Шарттуу ыңгай | саанбасам | саанбасаң | саанбасаңыз | саанбаса | саанбасак | саанбасаңар | саанбасаңыздар | саанышпаса / саанбаса |
| Буйрук ыңгай | саанбайын | саанба | саанбаңыз | саанбасын | саанбайлы | саанбагыла | саанбаңыздар | саанбасын |
Кыймыл атоочтор Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -уу | саануу |
| -ыш | сааныш |
| -мак | саанмак |
| -май | саанмай |
| -баш | саанбаш |
Атоочтуктар Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -ган | саанган |
| -ар | саанар |
| -бас | саанбас |
| -уучу | саануучу |
| -чу | саанчу |
Чакчылдар Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -а, -й | саана |
| -ып | саанып |
| -ганы | саанганы |
| -ганча | саанганча |
| -гыча | саангыча |
| -майынча | саанмайынча |