Морфология › сүр
сүр
Жөндөмө категориясы Эреже
Таандык категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| мен | сүрүм | сүрлөрүм |
| сен | сүрүң | сүрлөрүң |
| сиз | сүрүңүз | сүрлөрүңүз |
| ал | сүрү | сүрлөрү |
| биз | сүрүбүз | сүрлөрүбүз |
| силер | сүрүңөр | сүрлөрүңөр |
| сиздер | сүрүңүздөр | сүрлөрүңүздөр |
| алар | сүрү | сүрлөрү |
| жалпы таандык (-ныкы) | сүрдүкү | сүрлөрдүкү |
Таандык жөндөлүш
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | сүрүм | сүрүң | сүрүңүз | сүрү | сүрүбүз | сүрүңөр | сүрүңүздөр | сүрү |
| Илик | сүрүмдүн / сүрүмүн | сүрүңдүн / сүрүңүн | сүрүңүздүн | сүрүнүн | сүрүбүздүн | сүрүңөрдүн | сүрүңүздөрдүн | сүрүнүн |
| Барыш | сүрүмө | сүрүңө | сүрүңүзгө | сүрүнө | сүрүбүзгө | сүрүңөргө | сүрүңүздөргө | сүрүнө |
| Табыш | сүрүмдү / сүрүмү | сүрүңдү / сүрүңү | сүрүңүздү | сүрүн | сүрүбүздү | сүрүңөрдү | сүрүңүздөрдү | сүрүн |
| Жатыш | сүрүмдө | сүрүңдө | сүрүңүздө | сүрүндө | сүрүбүздө | сүрүңөрдө | сүрүңүздөрдө | сүрүндө |
| Чыгыш | сүрүмдөн / сүрүмөн | сүрүңдөн / сүрүңөн | сүрүңүздөн | сүрүнөн | сүрүбүздөн | сүрүңөрдөн | сүрүңүздөрдөн | сүрүнөн |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | сүрлөрүм | сүрлөрүң | сүрлөрүңүз | сүрлөрү | сүрлөрүбүз | сүрлөрүңөр | сүрлөрүңүздөр | сүрлөрү |
| Илик | сүрлөрүмдүн / сүрлөрүмүн | сүрлөрүңдүн / сүрлөрүңүн | сүрлөрүңүздүн | сүрлөрүнүн | сүрлөрүбүздүн | сүрлөрүңөрдүн | сүрлөрүңүздөрдүн | сүрлөрүнүн |
| Барыш | сүрлөрүмө | сүрлөрүңө | сүрлөрүңүзгө | сүрлөрүнө | сүрлөрүбүзгө | сүрлөрүңөргө | сүрлөрүңүздөргө | сүрлөрүнө |
| Табыш | сүрлөрүмдү / сүрлөрүмү | сүрлөрүңдү / сүрлөрүңү | сүрлөрүңүздү | сүрлөрүн | сүрлөрүбүздү | сүрлөрүңөрдү | сүрлөрүңүздөрдү | сүрлөрүн |
| Жатыш | сүрлөрүмдө | сүрлөрүңдө | сүрлөрүңүздө | сүрлөрүндө | сүрлөрүбүздө | сүрлөрүңөрдө | сүрлөрүңүздөрдө | сүрлөрүндө |
| Чыгыш | сүрлөрүмдөн / сүрлөрүмөн | сүрлөрүңдөн / сүрлөрүңөн | сүрлөрүңүздөн | сүрлөрүнөн | сүрлөрүбүздөн | сүрлөрүңөрдөн | сүрлөрүңүздөрдөн | сүрлөрүнөн |
Жакталыш (Зат атоочтун жакталышы)
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| 1-жак | сүрмүн | сүрбүз |
| 2-жак | сүрсүң | сүрсүңөр |
| 2-жак (сылык) | сүрсүз | сүрсүздөр |
| жатыш · 1-жак | сүрдөмүн | сүрдөбүз |
| жатыш · 2-жак | сүрдөсүң | сүрдөсүңөр |
| жатыш · 2-жак (сылык) | сүрдөсүз | сүрдөсүздөр |
| чыгыш · 1-жак | сүрдөнмүн | сүрдөнбүз |
| чыгыш · 2-жак | сүрдөнсүң | сүрдөнсүңөр |
| чыгыш · 2-жак (сылык) | сүрдөнсүз | сүрдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Жөндөмө категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| Атооч | сүр | сүрлөр |
| Илик | сүрдүн | сүрлөрдүн |
| Барыш | сүргө | сүрлөргө |
| Табыш | сүрдү | сүрлөрдү |
| Жатыш | сүрдө | сүрлөрдө |
| Чыгыш | сүрдөн | сүрлөрдөн |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Таандык категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| мен | сүрүм | сүрлөрүм |
| сен | сүрүң | сүрлөрүң |
| сиз | сүрүңүз | сүрлөрүңүз |
| ал | сүрү | сүрлөрү |
| биз | сүрүбүз | сүрлөрүбүз |
| силер | сүрүңөр | сүрлөрүңөр |
| сиздер | сүрүңүздөр | сүрлөрүңүздөр |
| алар | сүрү | сүрлөрү |
| жалпы таандык (-ныкы) | сүрдүкү | сүрлөрдүкү |
Таандык жөндөлүш
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | сүрүм | сүрүң | сүрүңүз | сүрү | сүрүбүз | сүрүңөр | сүрүңүздөр | сүрү |
| Илик | сүрүмдүн / сүрүмүн | сүрүңдүн / сүрүңүн | сүрүңүздүн | сүрүнүн | сүрүбүздүн | сүрүңөрдүн | сүрүңүздөрдүн | сүрүнүн |
| Барыш | сүрүмө | сүрүңө | сүрүңүзгө | сүрүнө | сүрүбүзгө | сүрүңөргө | сүрүңүздөргө | сүрүнө |
| Табыш | сүрүмдү / сүрүмү | сүрүңдү / сүрүңү | сүрүңүздү | сүрүн | сүрүбүздү | сүрүңөрдү | сүрүңүздөрдү | сүрүн |
| Жатыш | сүрүмдө | сүрүңдө | сүрүңүздө | сүрүндө | сүрүбүздө | сүрүңөрдө | сүрүңүздөрдө | сүрүндө |
| Чыгыш | сүрүмдөн / сүрүмөн | сүрүңдөн / сүрүңөн | сүрүңүздөн | сүрүнөн | сүрүбүздөн | сүрүңөрдөн | сүрүңүздөрдөн | сүрүнөн |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | сүрлөрүм | сүрлөрүң | сүрлөрүңүз | сүрлөрү | сүрлөрүбүз | сүрлөрүңөр | сүрлөрүңүздөр | сүрлөрү |
| Илик | сүрлөрүмдүн / сүрлөрүмүн | сүрлөрүңдүн / сүрлөрүңүн | сүрлөрүңүздүн | сүрлөрүнүн | сүрлөрүбүздүн | сүрлөрүңөрдүн | сүрлөрүңүздөрдүн | сүрлөрүнүн |
| Барыш | сүрлөрүмө | сүрлөрүңө | сүрлөрүңүзгө | сүрлөрүнө | сүрлөрүбүзгө | сүрлөрүңөргө | сүрлөрүңүздөргө | сүрлөрүнө |
| Табыш | сүрлөрүмдү / сүрлөрүмү | сүрлөрүңдү / сүрлөрүңү | сүрлөрүңүздү | сүрлөрүн | сүрлөрүбүздү | сүрлөрүңөрдү | сүрлөрүңүздөрдү | сүрлөрүн |
| Жатыш | сүрлөрүмдө | сүрлөрүңдө | сүрлөрүңүздө | сүрлөрүндө | сүрлөрүбүздө | сүрлөрүңөрдө | сүрлөрүңүздөрдө | сүрлөрүндө |
| Чыгыш | сүрлөрүмдөн / сүрлөрүмөн | сүрлөрүңдөн / сүрлөрүңөн | сүрлөрүңүздөн | сүрлөрүнөн | сүрлөрүбүздөн | сүрлөрүңөрдөн | сүрлөрүңүздөрдөн | сүрлөрүнөн |
Жакталыш (Зат атоочтун жакталышы)
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| 1-жак | сүрмүн | сүрбүз |
| 2-жак | сүрсүң | сүрсүңөр |
| 2-жак (сылык) | сүрсүз | сүрсүздөр |
| жатыш · 1-жак | сүрдөмүн | сүрдөбүз |
| жатыш · 2-жак | сүрдөсүң | сүрдөсүңөр |
| жатыш · 2-жак (сылык) | сүрдөсүз | сүрдөсүздөр |
| чыгыш · 1-жак | сүрдөнмүн | сүрдөнбүз |
| чыгыш · 2-жак | сүрдөнсүң | сүрдөнсүңөр |
| чыгыш · 2-жак (сылык) | сүрдөнсүз | сүрдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Сын атоочтун даражалары Эреже
| Даража | |
|---|---|
| Салыштырма даража | сүрүрөөк |
сүр-
Этиштин жакталышы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Айкын келер чак | сүрөмүн / сүрөм | сүрөсүң | сүрөсүз | сүрөт | сүрөбүз | сүрөсүңөр | сүрөсүздөр | сүрөт / сүрүшөт |
| Айкын өткөн чак | сүрдүм | сүрдүң | сүрдүңүз | сүрдү | сүрдүк | сүрдүңөр | сүрдүңүздөр | сүрдү / сүрүштү |
| Жалпы өткөн чак | сүргөнмүн / сүргөмүн / сүргөм | сүргөнсүң | сүргөнсүз | сүргөн | сүргөнбүз | сүргөнсүңөр | сүргөнсүздөр | сүргөн |
| Капыскы өткөн чак | сүрүптүрмүн / сүрүпмүн | сүрүптүрсүң / сүрүпсүң | сүрүптүрсүз / сүрүпсүз | сүрүптүр | сүрүптүрбүз / сүрүппүз | сүрүптүрсүңөр / сүрүпсүңөр | сүрүптүрсүздөр / сүрүпсүздөр | сүрүптүр / сүрүшүптүр |
| Адат өткөн чак | сүрчүмүн | сүрчүсүң | сүрчүсүз | сүрчү | сүрчүбүз | сүрчүсүңөр | сүрчүсүздөр | сүрчү |
| Арсар келер чак | сүрөрмүн | сүрөрсүң | сүрөрсүз | сүрөр | сүрөрбүз | сүрөрсүңөр | сүрөрсүздөр | сүрөр |
| Шарттуу ыңгай | сүрсөм | сүрсөң | сүрсөңүз | сүрсө | сүрсөк | сүрсөңөр | сүрсөңүздөр | сүрсө / сүрүшсө |
| Тилек ыңгай | сүргүм | сүргүң | сүргүңүз | сүргүсү | сүргүбүз | сүргүңөр | сүргүңүздөр | сүргүсү |
| Буйрук ыңгай | сүрөйүн | сүр | сүрүңүз | сүрсүн | сүрөлү | сүргүлө | сүрүңүздөр | сүрсүн |
| Ниет ыңгай | сүрмөкчүмүн / сүрмөкмүн | сүрмөкчүсүң / сүрмөксүң | сүрмөкчүсүз / сүрмөксүз | сүрмөкчү / сүрмөк | сүрмөкчүбүз / сүрмөкпүз | сүрмөкчүсүңөр / сүрмөксүңөр | сүрмөкчүсүздөр / сүрмөксүздөр | сүрмөкчү / сүрмөк |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Айкын келер чак | сүрбөймүн / сүрбөйм | сүрбөйсүң | сүрбөйсүз | сүрбөйт | сүрбөйбүз | сүрбөйсүңөр | сүрбөйсүздөр | сүрүшпөйт / сүрбөйт |
| Айкын өткөн чак | сүрбөдүм | сүрбөдүң | сүрбөдүңүз | сүрбөдү | сүрбөдүк | сүрбөдүңөр | сүрбөдүңүздөр | сүрүшпөдү / сүрбөдү |
| Жалпы өткөн чак | сүрбөгөнмүн | сүрбөгөнсүң | сүрбөгөнсүз | сүрбөгөн | сүрбөгөнбүз | сүрбөгөнсүңөр | сүрбөгөнсүздөр | сүрбөгөн |
| Капыскы өткөн чак | сүрбөптүрмүн | сүрбөптүрсүң | сүрбөптүрсүз | сүрбөптүр | сүрбөптүрбүз | сүрбөптүрсүңөр | сүрбөптүрсүздөр | сүрбөптүр |
| Арсар келер чак | сүрбөсмүн | сүрбөссүң | сүрбөссүз | сүрбөс | сүрбөспүз | — | — | сүрбөс |
| Шарттуу ыңгай | сүрбөсөм | сүрбөсөң | сүрбөсөңүз | сүрбөсө | сүрбөсөк | сүрбөсөңөр | сүрбөсөңүздөр | сүрүшпөсө / сүрбөсө |
| Буйрук ыңгай | сүрбөйүн | сүрбө | сүрбөңүз | сүрбөсүн | сүрбөйлү | сүрбөгүлө | сүрбөңүздөр | сүрбөсүн |
Кыймыл атоочтор Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -уу | сүрүү |
| -ыш | сүрүш |
| -мак | сүрмөк |
| -май | сүрмөй |
| -баш | сүрбөш |
Атоочтуктар Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -ган | сүргөн |
| -ар | сүрөр |
| -бас | сүрбөс |
| -уучу | сүрүүчү |
| -чу | сүрчү |
Чакчылдар Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -а, -й | сүрө |
| -ып | сүрүп |
| -ганы | сүргөнү |
| -ганча | сүргөнчө |
| -гыча | сүргүчө |
| -майынча | сүрмөйүнчө |