Морфология › сырдаш
сырдаш
Жөндөмө категориясы Эреже
Таандык категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| мен | сырдашым | сырдаштарым |
| сен | сырдашың | сырдаштарың |
| сиз | сырдашыңыз | сырдаштарыңыз |
| ал | сырдашы | сырдаштары |
| биз | сырдашыбыз | сырдаштарыбыз |
| силер | сырдашыңар | сырдаштарыңар |
| сиздер | сырдашыңыздар | сырдаштарыңыздар |
| алар | сырдашы | сырдаштары |
| жалпы таандык (-ныкы) | сырдаштыкы | сырдаштардыкы |
Таандык жөндөлүш
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | сырдашым | сырдашың | сырдашыңыз | сырдашы | сырдашыбыз | сырдашыңар | сырдашыңыздар | сырдашы |
| Илик | сырдашымдын / сырдашымын | сырдашыңдын / сырдашыңын | сырдашыңыздын | сырдашынын | сырдашыбыздын | сырдашыңардын | сырдашыңыздардын | сырдашынын |
| Барыш | сырдашыма | сырдашыңа | сырдашыңызга | сырдашына | сырдашыбызга | сырдашыңарга | сырдашыңыздарга | сырдашына |
| Табыш | сырдашымды / сырдашымы | сырдашыңды / сырдашыңы | сырдашыңызды | сырдашын | сырдашыбызды | сырдашыңарды | сырдашыңыздарды | сырдашын |
| Жатыш | сырдашымда | сырдашыңда | сырдашыңызда | сырдашында | сырдашыбызда | сырдашыңарда | сырдашыңыздарда | сырдашында |
| Чыгыш | сырдашымдан / сырдашыман | сырдашыңдан / сырдашыңан | сырдашыңыздан | сырдашынан | сырдашыбыздан | сырдашыңардан | сырдашыңыздардан | сырдашынан |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | сырдаштарым | сырдаштарың | сырдаштарыңыз | сырдаштары | сырдаштарыбыз | сырдаштарыңар | сырдаштарыңыздар | сырдаштары |
| Илик | сырдаштарымдын / сырдаштарымын | сырдаштарыңдын / сырдаштарыңын | сырдаштарыңыздын | сырдаштарынын | сырдаштарыбыздын | сырдаштарыңардын | сырдаштарыңыздардын | сырдаштарынын |
| Барыш | сырдаштарыма | сырдаштарыңа | сырдаштарыңызга | сырдаштарына | сырдаштарыбызга | сырдаштарыңарга | сырдаштарыңыздарга | сырдаштарына |
| Табыш | сырдаштарымды / сырдаштарымы | сырдаштарыңды / сырдаштарыңы | сырдаштарыңызды | сырдаштарын | сырдаштарыбызды | сырдаштарыңарды | сырдаштарыңыздарды | сырдаштарын |
| Жатыш | сырдаштарымда | сырдаштарыңда | сырдаштарыңызда | сырдаштарында | сырдаштарыбызда | сырдаштарыңарда | сырдаштарыңыздарда | сырдаштарында |
| Чыгыш | сырдаштарымдан / сырдаштарыман | сырдаштарыңдан / сырдаштарыңан | сырдаштарыңыздан | сырдаштарынан | сырдаштарыбыздан | сырдаштарыңардан | сырдаштарыңыздардан | сырдаштарынан |
Жакталыш (Зат атоочтун жакталышы)
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| 1-жак | сырдашмын | сырдашпыз |
| 2-жак | сырдашсың | сырдашсыңар |
| 2-жак (сылык) | сырдашсыз | сырдашсыздар |
| жатыш · 1-жак | сырдаштамын | сырдаштабыз |
| жатыш · 2-жак | сырдаштасың | сырдаштасыңар |
| жатыш · 2-жак (сылык) | сырдаштасыз | сырдаштасыздар |
| чыгыш · 1-жак | сырдаштанмын | сырдаштанбыз |
| чыгыш · 2-жак | сырдаштансың | сырдаштансыңар |
| чыгыш · 2-жак (сылык) | сырдаштансыз | сырдаштансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Жөндөмө категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| Атооч | сырдаш | сырдаштар |
| Илик | сырдаштын | сырдаштардын |
| Барыш | сырдашка | сырдаштарга |
| Табыш | сырдашты | сырдаштарды |
| Жатыш | сырдашта | сырдаштарда |
| Чыгыш | сырдаштан | сырдаштардан |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Таандык категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| мен | сырдашым | сырдаштарым |
| сен | сырдашың | сырдаштарың |
| сиз | сырдашыңыз | сырдаштарыңыз |
| ал | сырдашы | сырдаштары |
| биз | сырдашыбыз | сырдаштарыбыз |
| силер | сырдашыңар | сырдаштарыңар |
| сиздер | сырдашыңыздар | сырдаштарыңыздар |
| алар | сырдашы | сырдаштары |
| жалпы таандык (-ныкы) | сырдаштыкы | сырдаштардыкы |
Таандык жөндөлүш
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | сырдашым | сырдашың | сырдашыңыз | сырдашы | сырдашыбыз | сырдашыңар | сырдашыңыздар | сырдашы |
| Илик | сырдашымдын / сырдашымын | сырдашыңдын / сырдашыңын | сырдашыңыздын | сырдашынын | сырдашыбыздын | сырдашыңардын | сырдашыңыздардын | сырдашынын |
| Барыш | сырдашыма | сырдашыңа | сырдашыңызга | сырдашына | сырдашыбызга | сырдашыңарга | сырдашыңыздарга | сырдашына |
| Табыш | сырдашымды / сырдашымы | сырдашыңды / сырдашыңы | сырдашыңызды | сырдашын | сырдашыбызды | сырдашыңарды | сырдашыңыздарды | сырдашын |
| Жатыш | сырдашымда | сырдашыңда | сырдашыңызда | сырдашында | сырдашыбызда | сырдашыңарда | сырдашыңыздарда | сырдашында |
| Чыгыш | сырдашымдан / сырдашыман | сырдашыңдан / сырдашыңан | сырдашыңыздан | сырдашынан | сырдашыбыздан | сырдашыңардан | сырдашыңыздардан | сырдашынан |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | сырдаштарым | сырдаштарың | сырдаштарыңыз | сырдаштары | сырдаштарыбыз | сырдаштарыңар | сырдаштарыңыздар | сырдаштары |
| Илик | сырдаштарымдын / сырдаштарымын | сырдаштарыңдын / сырдаштарыңын | сырдаштарыңыздын | сырдаштарынын | сырдаштарыбыздын | сырдаштарыңардын | сырдаштарыңыздардын | сырдаштарынын |
| Барыш | сырдаштарыма | сырдаштарыңа | сырдаштарыңызга | сырдаштарына | сырдаштарыбызга | сырдаштарыңарга | сырдаштарыңыздарга | сырдаштарына |
| Табыш | сырдаштарымды / сырдаштарымы | сырдаштарыңды / сырдаштарыңы | сырдаштарыңызды | сырдаштарын | сырдаштарыбызды | сырдаштарыңарды | сырдаштарыңыздарды | сырдаштарын |
| Жатыш | сырдаштарымда | сырдаштарыңда | сырдаштарыңызда | сырдаштарында | сырдаштарыбызда | сырдаштарыңарда | сырдаштарыңыздарда | сырдаштарында |
| Чыгыш | сырдаштарымдан / сырдаштарыман | сырдаштарыңдан / сырдаштарыңан | сырдаштарыңыздан | сырдаштарынан | сырдаштарыбыздан | сырдаштарыңардан | сырдаштарыңыздардан | сырдаштарынан |
Жакталыш (Зат атоочтун жакталышы)
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| 1-жак | сырдашмын | сырдашпыз |
| 2-жак | сырдашсың | сырдашсыңар |
| 2-жак (сылык) | сырдашсыз | сырдашсыздар |
| жатыш · 1-жак | сырдаштамын | сырдаштабыз |
| жатыш · 2-жак | сырдаштасың | сырдаштасыңар |
| жатыш · 2-жак (сылык) | сырдаштасыз | сырдаштасыздар |
| чыгыш · 1-жак | сырдаштанмын | сырдаштанбыз |
| чыгыш · 2-жак | сырдаштансың | сырдаштансыңар |
| чыгыш · 2-жак (сылык) | сырдаштансыз | сырдаштансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Сын атоочтун даражалары Эреже
| Даража | |
|---|---|
| Салыштырма даража | сырдашыраак |
сырдаш-
Этиштин жакталышы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Айкын келер чак | сырдашамын / сырдашам | сырдашасың | сырдашасыз | сырдашат | сырдашабыз | сырдашасыңар | сырдашасыздар | сырдашышат / сырдашат |
| Айкын өткөн чак | сырдаштым | сырдаштың | сырдаштыңыз | сырдашты | сырдаштык | сырдаштыңар | сырдаштыңыздар | сырдашышты / сырдашты |
| Жалпы өткөн чак | сырдашканмын / сырдашкамын / сырдашкам | сырдашкансың | сырдашкансыз | сырдашкан | сырдашканбыз | сырдашкансыңар | сырдашкансыздар | сырдашкан |
| Капыскы өткөн чак | сырдашыптырмын / сырдашыпмын | сырдашыптырсың / сырдашыпсың | сырдашыптырсыз / сырдашыпсыз | сырдашыптыр | сырдашыптырбыз / сырдашыппыз | сырдашыптырсыңар / сырдашыпсыңар | сырдашыптырсыздар / сырдашыпсыздар | сырдашышыптыр / сырдашыптыр |
| Адат өткөн чак | сырдашчумун | сырдашчусуң | сырдашчусуз | сырдашчу | сырдашчубуз | сырдашчусуңар | сырдашчусуздар | сырдашчу |
| Арсар келер чак | сырдашармын | сырдашарсың | сырдашарсыз | сырдашар | сырдашарбыз | сырдашарсыңар | сырдашарсыздар | сырдашар |
| Шарттуу ыңгай | сырдашсам | сырдашсаң | сырдашсаңыз | сырдашса | сырдашсак | сырдашсаңар | сырдашсаңыздар | сырдашышса / сырдашса |
| Тилек ыңгай | сырдашкым | сырдашкың | сырдашкыңыз | сырдашкысы | сырдашкыбыз | сырдашкыңар | сырдашкыңыздар | сырдашкысы |
| Буйрук ыңгай | сырдашайын | сырдаш | сырдашыңыз | сырдашсын | сырдашалы | сырдашкыла | сырдашыңыздар | сырдашсын |
| Ниет ыңгай | сырдашмакчымын / сырдашмакмын | сырдашмакчысың / сырдашмаксың | сырдашмакчысыз / сырдашмаксыз | сырдашмакчы / сырдашмак | сырдашмакчыбыз / сырдашмакпыз | сырдашмакчысыңар / сырдашмаксыңар | сырдашмакчысыздар / сырдашмаксыздар | сырдашмакчы / сырдашмак |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Айкын келер чак | сырдашпаймын / сырдашпайм | сырдашпайсың | сырдашпайсыз | сырдашпайт | сырдашпайбыз | сырдашпайсыңар | сырдашпайсыздар | сырдашышпайт / сырдашпайт |
| Айкын өткөн чак | сырдашпадым | сырдашпадың | сырдашпадыңыз | сырдашпады | сырдашпадык | сырдашпадыңар | сырдашпадыңыздар | сырдашышпады / сырдашпады |
| Жалпы өткөн чак | сырдашпаганмын | сырдашпагансың | сырдашпагансыз | сырдашпаган | сырдашпаганбыз | сырдашпагансыңар | сырдашпагансыздар | сырдашпаган |
| Капыскы өткөн чак | сырдашпаптырмын | сырдашпаптырсың | сырдашпаптырсыз | сырдашпаптыр | сырдашпаптырбыз | сырдашпаптырсыңар | сырдашпаптырсыздар | сырдашпаптыр |
| Арсар келер чак | сырдашпасмын | сырдашпассың | сырдашпассыз | сырдашпас | сырдашпаспыз | — | — | сырдашпас |
| Шарттуу ыңгай | сырдашпасам | сырдашпасаң | сырдашпасаңыз | сырдашпаса | сырдашпасак | сырдашпасаңар | сырдашпасаңыздар | сырдашышпаса / сырдашпаса |
| Буйрук ыңгай | сырдашпайын | сырдашпа | сырдашпаңыз | сырдашпасын | сырдашпайлы | сырдашпагыла | сырдашпаңыздар | сырдашпасын |
Кыймыл атоочтор Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -уу | сырдашуу |
| -ыш | сырдашыш |
| -мак | сырдашмак |
| -май | сырдашмай |
| -баш | сырдашпаш |
Атоочтуктар Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -ган | сырдашкан |
| -ар | сырдашар |
| -бас | сырдашпас |
| -уучу | сырдашуучу |
| -чу | сырдашчу |
Чакчылдар Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -а, -й | сырдаша |
| -ып | сырдашып |
| -ганы | сырдашканы |
| -ганча | сырдашканча |
| -гыча | сырдашкыча |
| -майынча | сырдашмайынча |