Морфология › тартыш
тартыш
Жөндөмө категориясы Эреже
Таандык категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| мен | тартышым | тартыштарым |
| сен | тартышың | тартыштарың |
| сиз | тартышыңыз | тартыштарыңыз |
| ал | тартышы | тартыштары |
| биз | тартышыбыз | тартыштарыбыз |
| силер | тартышыңар | тартыштарыңар |
| сиздер | тартышыңыздар | тартыштарыңыздар |
| алар | тартышы | тартыштары |
| жалпы таандык (-ныкы) | тартыштыкы | тартыштардыкы |
Таандык жөндөлүш
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | тартышым | тартышың | тартышыңыз | тартышы | тартышыбыз | тартышыңар | тартышыңыздар | тартышы |
| Илик | тартышымдын / тартышымын | тартышыңдын / тартышыңын | тартышыңыздын | тартышынын | тартышыбыздын | тартышыңардын | тартышыңыздардын | тартышынын |
| Барыш | тартышыма | тартышыңа | тартышыңызга | тартышына | тартышыбызга | тартышыңарга | тартышыңыздарга | тартышына |
| Табыш | тартышымды / тартышымы | тартышыңды / тартышыңы | тартышыңызды | тартышын | тартышыбызды | тартышыңарды | тартышыңыздарды | тартышын |
| Жатыш | тартышымда | тартышыңда | тартышыңызда | тартышында | тартышыбызда | тартышыңарда | тартышыңыздарда | тартышында |
| Чыгыш | тартышымдан / тартышыман | тартышыңдан / тартышыңан | тартышыңыздан | тартышынан | тартышыбыздан | тартышыңардан | тартышыңыздардан | тартышынан |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | тартыштарым | тартыштарың | тартыштарыңыз | тартыштары | тартыштарыбыз | тартыштарыңар | тартыштарыңыздар | тартыштары |
| Илик | тартыштарымдын / тартыштарымын | тартыштарыңдын / тартыштарыңын | тартыштарыңыздын | тартыштарынын | тартыштарыбыздын | тартыштарыңардын | тартыштарыңыздардын | тартыштарынын |
| Барыш | тартыштарыма | тартыштарыңа | тартыштарыңызга | тартыштарына | тартыштарыбызга | тартыштарыңарга | тартыштарыңыздарга | тартыштарына |
| Табыш | тартыштарымды / тартыштарымы | тартыштарыңды / тартыштарыңы | тартыштарыңызды | тартыштарын | тартыштарыбызды | тартыштарыңарды | тартыштарыңыздарды | тартыштарын |
| Жатыш | тартыштарымда | тартыштарыңда | тартыштарыңызда | тартыштарында | тартыштарыбызда | тартыштарыңарда | тартыштарыңыздарда | тартыштарында |
| Чыгыш | тартыштарымдан / тартыштарыман | тартыштарыңдан / тартыштарыңан | тартыштарыңыздан | тартыштарынан | тартыштарыбыздан | тартыштарыңардан | тартыштарыңыздардан | тартыштарынан |
Жакталыш (Зат атоочтун жакталышы)
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| 1-жак | тартышмын | тартышпыз |
| 2-жак | тартышсың | тартышсыңар |
| 2-жак (сылык) | тартышсыз | тартышсыздар |
| жатыш · 1-жак | тартыштамын | тартыштабыз |
| жатыш · 2-жак | тартыштасың | тартыштасыңар |
| жатыш · 2-жак (сылык) | тартыштасыз | тартыштасыздар |
| чыгыш · 1-жак | тартыштанмын | тартыштанбыз |
| чыгыш · 2-жак | тартыштансың | тартыштансыңар |
| чыгыш · 2-жак (сылык) | тартыштансыз | тартыштансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Жөндөмө категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| Атооч | тартыш | тартыштар |
| Илик | тартыштын | тартыштардын |
| Барыш | тартышка | тартыштарга |
| Табыш | тартышты | тартыштарды |
| Жатыш | тартышта | тартыштарда |
| Чыгыш | тартыштан | тартыштардан |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Таандык категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| мен | тартышым | тартыштарым |
| сен | тартышың | тартыштарың |
| сиз | тартышыңыз | тартыштарыңыз |
| ал | тартышы | тартыштары |
| биз | тартышыбыз | тартыштарыбыз |
| силер | тартышыңар | тартыштарыңар |
| сиздер | тартышыңыздар | тартыштарыңыздар |
| алар | тартышы | тартыштары |
| жалпы таандык (-ныкы) | тартыштыкы | тартыштардыкы |
Таандык жөндөлүш
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | тартышым | тартышың | тартышыңыз | тартышы | тартышыбыз | тартышыңар | тартышыңыздар | тартышы |
| Илик | тартышымдын / тартышымын | тартышыңдын / тартышыңын | тартышыңыздын | тартышынын | тартышыбыздын | тартышыңардын | тартышыңыздардын | тартышынын |
| Барыш | тартышыма | тартышыңа | тартышыңызга | тартышына | тартышыбызга | тартышыңарга | тартышыңыздарга | тартышына |
| Табыш | тартышымды / тартышымы | тартышыңды / тартышыңы | тартышыңызды | тартышын | тартышыбызды | тартышыңарды | тартышыңыздарды | тартышын |
| Жатыш | тартышымда | тартышыңда | тартышыңызда | тартышында | тартышыбызда | тартышыңарда | тартышыңыздарда | тартышында |
| Чыгыш | тартышымдан / тартышыман | тартышыңдан / тартышыңан | тартышыңыздан | тартышынан | тартышыбыздан | тартышыңардан | тартышыңыздардан | тартышынан |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | тартыштарым | тартыштарың | тартыштарыңыз | тартыштары | тартыштарыбыз | тартыштарыңар | тартыштарыңыздар | тартыштары |
| Илик | тартыштарымдын / тартыштарымын | тартыштарыңдын / тартыштарыңын | тартыштарыңыздын | тартыштарынын | тартыштарыбыздын | тартыштарыңардын | тартыштарыңыздардын | тартыштарынын |
| Барыш | тартыштарыма | тартыштарыңа | тартыштарыңызга | тартыштарына | тартыштарыбызга | тартыштарыңарга | тартыштарыңыздарга | тартыштарына |
| Табыш | тартыштарымды / тартыштарымы | тартыштарыңды / тартыштарыңы | тартыштарыңызды | тартыштарын | тартыштарыбызды | тартыштарыңарды | тартыштарыңыздарды | тартыштарын |
| Жатыш | тартыштарымда | тартыштарыңда | тартыштарыңызда | тартыштарында | тартыштарыбызда | тартыштарыңарда | тартыштарыңыздарда | тартыштарында |
| Чыгыш | тартыштарымдан / тартыштарыман | тартыштарыңдан / тартыштарыңан | тартыштарыңыздан | тартыштарынан | тартыштарыбыздан | тартыштарыңардан | тартыштарыңыздардан | тартыштарынан |
Жакталыш (Зат атоочтун жакталышы)
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| 1-жак | тартышмын | тартышпыз |
| 2-жак | тартышсың | тартышсыңар |
| 2-жак (сылык) | тартышсыз | тартышсыздар |
| жатыш · 1-жак | тартыштамын | тартыштабыз |
| жатыш · 2-жак | тартыштасың | тартыштасыңар |
| жатыш · 2-жак (сылык) | тартыштасыз | тартыштасыздар |
| чыгыш · 1-жак | тартыштанмын | тартыштанбыз |
| чыгыш · 2-жак | тартыштансың | тартыштансыңар |
| чыгыш · 2-жак (сылык) | тартыштансыз | тартыштансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Сын атоочтун даражалары Эреже
| Даража | |
|---|---|
| Салыштырма даража | тартышыраак |
тартыш-
Этиштин жакталышы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Айкын келер чак | тартышамын / тартышам | тартышасың | тартышасыз | тартышат | тартышабыз | тартышасыңар | тартышасыздар | тартышат / тартышышат |
| Айкын өткөн чак | тартыштым | тартыштың | тартыштыңыз | тартышты | тартыштык | тартыштыңар | тартыштыңыздар | тартышты / тартышышты |
| Жалпы өткөн чак | тартышканмын / тартышкамын / тартышкам | тартышкансың | тартышкансыз | тартышкан | тартышканбыз | тартышкансыңар | тартышкансыздар | тартышкан |
| Капыскы өткөн чак | тартышыптырмын / тартышыпмын | тартышыптырсың / тартышыпсың | тартышыптырсыз / тартышыпсыз | тартышыптыр | тартышыптырбыз / тартышыппыз | тартышыптырсыңар / тартышыпсыңар | тартышыптырсыздар / тартышыпсыздар | тартышышыптыр / тартышыптыр |
| Адат өткөн чак | тартышчумун | тартышчусуң | тартышчусуз | тартышчу | тартышчубуз | тартышчусуңар | тартышчусуздар | тартышчу |
| Арсар келер чак | тартышармын | тартышарсың | тартышарсыз | тартышар | тартышарбыз | тартышарсыңар | тартышарсыздар | тартышар |
| Шарттуу ыңгай | тартышсам | тартышсаң | тартышсаңыз | тартышса | тартышсак | тартышсаңар | тартышсаңыздар | тартышышса / тартышса |
| Тилек ыңгай | тартышкым | тартышкың | тартышкыңыз | тартышкысы | тартышкыбыз | тартышкыңар | тартышкыңыздар | тартышкысы |
| Буйрук ыңгай | тартышайын | тартыш | тартышыңыз | тартышсын | тартышалы | тартышкыла | тартышыңыздар | тартышсын |
| Ниет ыңгай | тартышмакчымын / тартышмакмын | тартышмакчысың / тартышмаксың | тартышмакчысыз / тартышмаксыз | тартышмакчы / тартышмак | тартышмакчыбыз / тартышмакпыз | тартышмакчысыңар / тартышмаксыңар | тартышмакчысыздар / тартышмаксыздар | тартышмакчы / тартышмак |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Айкын келер чак | тартышпаймын / тартышпайм | тартышпайсың | тартышпайсыз | тартышпайт | тартышпайбыз | тартышпайсыңар | тартышпайсыздар | тартышпайт / тартышышпайт |
| Айкын өткөн чак | тартышпадым | тартышпадың | тартышпадыңыз | тартышпады | тартышпадык | тартышпадыңар | тартышпадыңыздар | тартышышпады / тартышпады |
| Жалпы өткөн чак | тартышпаганмын | тартышпагансың | тартышпагансыз | тартышпаган | тартышпаганбыз | тартышпагансыңар | тартышпагансыздар | тартышпаган |
| Капыскы өткөн чак | тартышпаптырмын | тартышпаптырсың | тартышпаптырсыз | тартышпаптыр | тартышпаптырбыз | тартышпаптырсыңар | тартышпаптырсыздар | тартышпаптыр |
| Арсар келер чак | тартышпасмын | тартышпассың | тартышпассыз | тартышпас | тартышпаспыз | — | — | тартышпас |
| Шарттуу ыңгай | тартышпасам | тартышпасаң | тартышпасаңыз | тартышпаса | тартышпасак | тартышпасаңар | тартышпасаңыздар | тартышышпаса / тартышпаса |
| Буйрук ыңгай | тартышпайын | тартышпа | тартышпаңыз | тартышпасын | тартышпайлы | тартышпагыла | тартышпаңыздар | тартышпасын |
Кыймыл атоочтор Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -уу | тартышуу |
| -ыш | тартышыш |
| -мак | тартышмак |
| -май | тартышмай |
| -баш | тартышпаш |
Атоочтуктар Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -ган | тартышкан |
| -ар | тартышар |
| -бас | тартышпас |
| -уучу | тартышуучу |
| -чу | тартышчу |
Чакчылдар Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -а, -й | тартыша |
| -ып | тартышып |
| -ганы | тартышканы |
| -ганча | тартышканча |
| -гыча | тартышкыча |
| -майынча | тартышмайынча |