Морфология › төрө
төрө
Жөндөмө категориясы Эреже
Таандык категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| мен | төрөм | төрөлөрүм |
| сен | төрөң | төрөлөрүң |
| сиз | төрөңүз | төрөлөрүңүз |
| ал | төрөсү | төрөлөрү |
| биз | төрөбүз | төрөлөрүбүз |
| силер | төрөңөр | төрөлөрүңөр |
| сиздер | төрөңүздөр | төрөлөрүңүздөр |
| алар | төрөсү | төрөлөрү |
| жалпы таандык (-ныкы) | төрөнүкү | төрөлөрдүкү |
Таандык жөндөлүш
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | төрөм | төрөң | төрөңүз | төрөсү | төрөбүз | төрөңөр | төрөңүздөр | төрөсү |
| Илик | төрөмдүн / төрөмүн | төрөңдүн / төрөңүн | төрөңүздүн | төрөсүнүн | төрөбүздүн | төрөңөрдүн | төрөңүздөрдүн | төрөсүнүн |
| Барыш | төрөмө | төрөңө | төрөңүзгө | төрөсүнө | төрөбүзгө | төрөңөргө | төрөңүздөргө | төрөсүнө |
| Табыш | төрөмдү / төрөмү | төрөңдү / төрөңү | төрөңүздү | төрөсүн | төрөбүздү | төрөңөрдү | төрөңүздөрдү | төрөсүн |
| Жатыш | төрөмдө | төрөңдө | төрөңүздө | төрөсүндө | төрөбүздө | төрөңөрдө | төрөңүздөрдө | төрөсүндө |
| Чыгыш | төрөмдөн / төрөмөн | төрөңдөн / төрөңөн | төрөңүздөн | төрөсүнөн | төрөбүздөн | төрөңөрдөн | төрөңүздөрдөн | төрөсүнөн |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | төрөлөрүм | төрөлөрүң | төрөлөрүңүз | төрөлөрү | төрөлөрүбүз | төрөлөрүңөр | төрөлөрүңүздөр | төрөлөрү |
| Илик | төрөлөрүмдүн / төрөлөрүмүн | төрөлөрүңдүн / төрөлөрүңүн | төрөлөрүңүздүн | төрөлөрүнүн | төрөлөрүбүздүн | төрөлөрүңөрдүн | төрөлөрүңүздөрдүн | төрөлөрүнүн |
| Барыш | төрөлөрүмө | төрөлөрүңө | төрөлөрүңүзгө | төрөлөрүнө | төрөлөрүбүзгө | төрөлөрүңөргө | төрөлөрүңүздөргө | төрөлөрүнө |
| Табыш | төрөлөрүмдү / төрөлөрүмү | төрөлөрүңдү / төрөлөрүңү | төрөлөрүңүздү | төрөлөрүн | төрөлөрүбүздү | төрөлөрүңөрдү | төрөлөрүңүздөрдү | төрөлөрүн |
| Жатыш | төрөлөрүмдө | төрөлөрүңдө | төрөлөрүңүздө | төрөлөрүндө | төрөлөрүбүздө | төрөлөрүңөрдө | төрөлөрүңүздөрдө | төрөлөрүндө |
| Чыгыш | төрөлөрүмдөн / төрөлөрүмөн | төрөлөрүңдөн / төрөлөрүңөн | төрөлөрүңүздөн | төрөлөрүнөн | төрөлөрүбүздөн | төрөлөрүңөрдөн | төрөлөрүңүздөрдөн | төрөлөрүнөн |
Жакталыш (Зат атоочтун жакталышы)
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| 1-жак | төрөмүн | төрөбүз |
| 2-жак | төрөсүң | төрөсүңөр |
| 2-жак (сылык) | төрөсүз | төрөсүздөр |
| жатыш · 1-жак | төрөдөмүн | төрөдөбүз |
| жатыш · 2-жак | төрөдөсүң | төрөдөсүңөр |
| жатыш · 2-жак (сылык) | төрөдөсүз | төрөдөсүздөр |
| чыгыш · 1-жак | төрөдөнмүн | төрөдөнбүз |
| чыгыш · 2-жак | төрөдөнсүң | төрөдөнсүңөр |
| чыгыш · 2-жак (сылык) | төрөдөнсүз | төрөдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Жөндөмө категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| Атооч | төрө | төрөлөр |
| Илик | төрөнүн | төрөлөрдүн |
| Барыш | төрөгө | төрөлөргө |
| Табыш | төрөнү | төрөлөрдү |
| Жатыш | төрөдө | төрөлөрдө |
| Чыгыш | төрөдөн | төрөлөрдөн |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Таандык категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| мен | төрөм | төрөлөрүм |
| сен | төрөң | төрөлөрүң |
| сиз | төрөңүз | төрөлөрүңүз |
| ал | төрөсү | төрөлөрү |
| биз | төрөбүз | төрөлөрүбүз |
| силер | төрөңөр | төрөлөрүңөр |
| сиздер | төрөңүздөр | төрөлөрүңүздөр |
| алар | төрөсү | төрөлөрү |
| жалпы таандык (-ныкы) | төрөнүкү | төрөлөрдүкү |
Таандык жөндөлүш
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | төрөм | төрөң | төрөңүз | төрөсү | төрөбүз | төрөңөр | төрөңүздөр | төрөсү |
| Илик | төрөмдүн / төрөмүн | төрөңдүн / төрөңүн | төрөңүздүн | төрөсүнүн | төрөбүздүн | төрөңөрдүн | төрөңүздөрдүн | төрөсүнүн |
| Барыш | төрөмө | төрөңө | төрөңүзгө | төрөсүнө | төрөбүзгө | төрөңөргө | төрөңүздөргө | төрөсүнө |
| Табыш | төрөмдү / төрөмү | төрөңдү / төрөңү | төрөңүздү | төрөсүн | төрөбүздү | төрөңөрдү | төрөңүздөрдү | төрөсүн |
| Жатыш | төрөмдө | төрөңдө | төрөңүздө | төрөсүндө | төрөбүздө | төрөңөрдө | төрөңүздөрдө | төрөсүндө |
| Чыгыш | төрөмдөн / төрөмөн | төрөңдөн / төрөңөн | төрөңүздөн | төрөсүнөн | төрөбүздөн | төрөңөрдөн | төрөңүздөрдөн | төрөсүнөн |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | төрөлөрүм | төрөлөрүң | төрөлөрүңүз | төрөлөрү | төрөлөрүбүз | төрөлөрүңөр | төрөлөрүңүздөр | төрөлөрү |
| Илик | төрөлөрүмдүн / төрөлөрүмүн | төрөлөрүңдүн / төрөлөрүңүн | төрөлөрүңүздүн | төрөлөрүнүн | төрөлөрүбүздүн | төрөлөрүңөрдүн | төрөлөрүңүздөрдүн | төрөлөрүнүн |
| Барыш | төрөлөрүмө | төрөлөрүңө | төрөлөрүңүзгө | төрөлөрүнө | төрөлөрүбүзгө | төрөлөрүңөргө | төрөлөрүңүздөргө | төрөлөрүнө |
| Табыш | төрөлөрүмдү / төрөлөрүмү | төрөлөрүңдү / төрөлөрүңү | төрөлөрүңүздү | төрөлөрүн | төрөлөрүбүздү | төрөлөрүңөрдү | төрөлөрүңүздөрдү | төрөлөрүн |
| Жатыш | төрөлөрүмдө | төрөлөрүңдө | төрөлөрүңүздө | төрөлөрүндө | төрөлөрүбүздө | төрөлөрүңөрдө | төрөлөрүңүздөрдө | төрөлөрүндө |
| Чыгыш | төрөлөрүмдөн / төрөлөрүмөн | төрөлөрүңдөн / төрөлөрүңөн | төрөлөрүңүздөн | төрөлөрүнөн | төрөлөрүбүздөн | төрөлөрүңөрдөн | төрөлөрүңүздөрдөн | төрөлөрүнөн |
Жакталыш (Зат атоочтун жакталышы)
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| 1-жак | төрөмүн | төрөбүз |
| 2-жак | төрөсүң | төрөсүңөр |
| 2-жак (сылык) | төрөсүз | төрөсүздөр |
| жатыш · 1-жак | төрөдөмүн | төрөдөбүз |
| жатыш · 2-жак | төрөдөсүң | төрөдөсүңөр |
| жатыш · 2-жак (сылык) | төрөдөсүз | төрөдөсүздөр |
| чыгыш · 1-жак | төрөдөнмүн | төрөдөнбүз |
| чыгыш · 2-жак | төрөдөнсүң | төрөдөнсүңөр |
| чыгыш · 2-жак (сылык) | төрөдөнсүз | төрөдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Сын атоочтун даражалары Эреже
| Даража | |
|---|---|
| Салыштырма даража | төрөрөөк |
төрө-
Этиштин жакталышы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Айкын келер чак | төрөймүн / төрөйм | төрөйсүң | төрөйсүз | төрөйт | төрөйбүз | төрөйсүңөр | төрөйсүздөр | төрөйт / төрөшөт |
| Айкын өткөн чак | төрөдүм | төрөдүң | төрөдүңүз | төрөдү | төрөдүк | төрөдүңөр | төрөдүңүздөр | төрөдү / төрөштү |
| Жалпы өткөн чак | төрөгөнмүн / төрөгөмүн / төрөгөм | төрөгөнсүң | төрөгөнсүз | төрөгөн | төрөгөнбүз | төрөгөнсүңөр | төрөгөнсүздөр | төрөгөн |
| Капыскы өткөн чак | төрөптүрмүн / төрөпмүн | төрөптүрсүң / төрөпсүң | төрөптүрсүз / төрөпсүз | төрөптүр | төрөптүрбүз / төрөппүз | төрөптүрсүңөр / төрөпсүңөр | төрөптүрсүздөр / төрөпсүздөр | төрөптүр / төрөшүптүр |
| Адат өткөн чак | төрөчүмүн | төрөчүсүң | төрөчүсүз | төрөчү | төрөчүбүз | төрөчүсүңөр | төрөчүсүздөр | төрөчү |
| Арсар келер чак | төрөөрмүн / төрөрмүн | төрөөрсүң / төрөрсүң | төрөөрсүз / төрөрсүз | төрөр / төрөөр | төрөөрбүз / төрөрбүз | төрөөрсүңөр / төрөрсүңөр | төрөөрсүздөр / төрөрсүздөр | төрөр / төрөөр |
| Шарттуу ыңгай | төрөсөм | төрөсөң | төрөсөңүз | төрөсө | төрөсөк | төрөсөңөр | төрөсөңүздөр | төрөшсө / төрөсө |
| Тилек ыңгай | төрөгүм | төрөгүң | төрөгүңүз | төрөгүсү | төрөгүбүз | төрөгүңөр | төрөгүңүздөр | төрөгүсү |
| Буйрук ыңгай | төрөйүн | төрө | төрөңүз | төрөсүн | төрөйлү | төрөгүлө | төрөңүздөр | төрөсүн |
| Ниет ыңгай | төрөмөкчүмүн / төрөмөкмүн | төрөмөкчүсүң / төрөмөксүң | төрөмөкчүсүз / төрөмөксүз | төрөмөкчү / төрөмөк | төрөмөкчүбүз / төрөмөкпүз | төрөмөкчүсүңөр / төрөмөксүңөр | төрөмөкчүсүздөр / төрөмөксүздөр | төрөмөкчү / төрөмөк |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Айкын келер чак | төрөбөймүн / төрөбөйм | төрөбөйсүң | төрөбөйсүз | төрөбөйт | төрөбөйбүз | төрөбөйсүңөр | төрөбөйсүздөр | төрөшпөйт / төрөбөйт |
| Айкын өткөн чак | төрөбөдүм | төрөбөдүң | төрөбөдүңүз | төрөбөдү | төрөбөдүк | төрөбөдүңөр | төрөбөдүңүздөр | төрөшпөдү / төрөбөдү |
| Жалпы өткөн чак | төрөбөгөнмүн | төрөбөгөнсүң | төрөбөгөнсүз | төрөбөгөн | төрөбөгөнбүз | төрөбөгөнсүңөр | төрөбөгөнсүздөр | төрөбөгөн |
| Капыскы өткөн чак | төрөбөптүрмүн | төрөбөптүрсүң | төрөбөптүрсүз | төрөбөптүр | төрөбөптүрбүз | төрөбөптүрсүңөр | төрөбөптүрсүздөр | төрөбөптүр |
| Арсар келер чак | төрөбөсмүн | төрөбөссүң | төрөбөссүз | төрөбөс | төрөбөспүз | — | — | төрөбөс |
| Шарттуу ыңгай | төрөбөсөм | төрөбөсөң | төрөбөсөңүз | төрөбөсө | төрөбөсөк | төрөбөсөңөр | төрөбөсөңүздөр | төрөбөсө / төрөшпөсө |
| Буйрук ыңгай | төрөбөйүн | төрөбө | төрөбөңүз | төрөбөсүн | төрөбөйлү | төрөбөгүлө | төрөбөңүздөр | төрөбөсүн |
Кыймыл атоочтор Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -уу | төрөө |
| -ыш | төрөш |
| -мак | төрөмөк |
| -май | төрөмөй |
| -баш | төрөбөш |
Атоочтуктар Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -ган | төрөгөн |
| -ар | төрөр / төрөөр |
| -бас | төрөбөс |
| -уучу | төрөөчү |
| -чу | төрөчү |
Чакчылдар Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -а, -й | төрөй |
| -ып | төрөп |
| -ганы | төрөгөнү |
| -ганча | төрөгөнчө |
| -гыча | төрөгүчө |
| -майынча | төрөмөйүнчө |