Морфология › түпөйүл
түпөйүл
Жөндөмө категориясы Эреже
Таандык категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| мен | түпөйүлүм | түпөйүлдөрүм |
| сен | түпөйүлүң | түпөйүлдөрүң |
| сиз | түпөйүлүңүз | түпөйүлдөрүңүз |
| ал | түпөйүлү | түпөйүлдөрү |
| биз | түпөйүлүбүз | түпөйүлдөрүбүз |
| силер | түпөйүлүңөр | түпөйүлдөрүңөр |
| сиздер | түпөйүлүңүздөр | түпөйүлдөрүңүздөр |
| алар | түпөйүлү | түпөйүлдөрү |
| жалпы таандык (-ныкы) | түпөйүлдүкү | түпөйүлдөрдүкү |
Таандык жөндөлүш
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | түпөйүлүм | түпөйүлүң | түпөйүлүңүз | түпөйүлү | түпөйүлүбүз | түпөйүлүңөр | түпөйүлүңүздөр | түпөйүлү |
| Илик | түпөйүлүмдүн / түпөйүлүмүн | түпөйүлүңдүн / түпөйүлүңүн | түпөйүлүңүздүн | түпөйүлүнүн | түпөйүлүбүздүн | түпөйүлүңөрдүн | түпөйүлүңүздөрдүн | түпөйүлүнүн |
| Барыш | түпөйүлүмө | түпөйүлүңө | түпөйүлүңүзгө | түпөйүлүнө | түпөйүлүбүзгө | түпөйүлүңөргө | түпөйүлүңүздөргө | түпөйүлүнө |
| Табыш | түпөйүлүмдү / түпөйүлүмү | түпөйүлүңдү / түпөйүлүңү | түпөйүлүңүздү | түпөйүлүн | түпөйүлүбүздү | түпөйүлүңөрдү | түпөйүлүңүздөрдү | түпөйүлүн |
| Жатыш | түпөйүлүмдө | түпөйүлүңдө | түпөйүлүңүздө | түпөйүлүндө | түпөйүлүбүздө | түпөйүлүңөрдө | түпөйүлүңүздөрдө | түпөйүлүндө |
| Чыгыш | түпөйүлүмдөн / түпөйүлүмөн | түпөйүлүңдөн / түпөйүлүңөн | түпөйүлүңүздөн | түпөйүлүнөн | түпөйүлүбүздөн | түпөйүлүңөрдөн | түпөйүлүңүздөрдөн | түпөйүлүнөн |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | түпөйүлдөрүм | түпөйүлдөрүң | түпөйүлдөрүңүз | түпөйүлдөрү | түпөйүлдөрүбүз | түпөйүлдөрүңөр | түпөйүлдөрүңүздөр | түпөйүлдөрү |
| Илик | түпөйүлдөрүмдүн / түпөйүлдөрүмүн | түпөйүлдөрүңдүн / түпөйүлдөрүңүн | түпөйүлдөрүңүздүн | түпөйүлдөрүнүн | түпөйүлдөрүбүздүн | түпөйүлдөрүңөрдүн | түпөйүлдөрүңүздөрдүн | түпөйүлдөрүнүн |
| Барыш | түпөйүлдөрүмө | түпөйүлдөрүңө | түпөйүлдөрүңүзгө | түпөйүлдөрүнө | түпөйүлдөрүбүзгө | түпөйүлдөрүңөргө | түпөйүлдөрүңүздөргө | түпөйүлдөрүнө |
| Табыш | түпөйүлдөрүмдү / түпөйүлдөрүмү | түпөйүлдөрүңдү / түпөйүлдөрүңү | түпөйүлдөрүңүздү | түпөйүлдөрүн | түпөйүлдөрүбүздү | түпөйүлдөрүңөрдү | түпөйүлдөрүңүздөрдү | түпөйүлдөрүн |
| Жатыш | түпөйүлдөрүмдө | түпөйүлдөрүңдө | түпөйүлдөрүңүздө | түпөйүлдөрүндө | түпөйүлдөрүбүздө | түпөйүлдөрүңөрдө | түпөйүлдөрүңүздөрдө | түпөйүлдөрүндө |
| Чыгыш | түпөйүлдөрүмдөн / түпөйүлдөрүмөн | түпөйүлдөрүңдөн / түпөйүлдөрүңөн | түпөйүлдөрүңүздөн | түпөйүлдөрүнөн | түпөйүлдөрүбүздөн | түпөйүлдөрүңөрдөн | түпөйүлдөрүңүздөрдөн | түпөйүлдөрүнөн |
Жакталыш (Зат атоочтун жакталышы)
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| 1-жак | түпөйүлмүн | түпөйүлбүз |
| 2-жак | түпөйүлсүң | түпөйүлсүңөр |
| 2-жак (сылык) | түпөйүлсүз | түпөйүлсүздөр |
| жатыш · 1-жак | түпөйүлдөмүн | түпөйүлдөбүз |
| жатыш · 2-жак | түпөйүлдөсүң | түпөйүлдөсүңөр |
| жатыш · 2-жак (сылык) | түпөйүлдөсүз | түпөйүлдөсүздөр |
| чыгыш · 1-жак | түпөйүлдөнмүн | түпөйүлдөнбүз |
| чыгыш · 2-жак | түпөйүлдөнсүң | түпөйүлдөнсүңөр |
| чыгыш · 2-жак (сылык) | түпөйүлдөнсүз | түпөйүлдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Жөндөмө категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| Атооч | түпөйүл | түпөйүлдөр |
| Илик | түпөйүлдүн | түпөйүлдөрдүн |
| Барыш | түпөйүлгө | түпөйүлдөргө |
| Табыш | түпөйүлдү | түпөйүлдөрдү |
| Жатыш | түпөйүлдө | түпөйүлдөрдө |
| Чыгыш | түпөйүлдөн | түпөйүлдөрдөн |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Таандык категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| мен | түпөйүлүм | түпөйүлдөрүм |
| сен | түпөйүлүң | түпөйүлдөрүң |
| сиз | түпөйүлүңүз | түпөйүлдөрүңүз |
| ал | түпөйүлү | түпөйүлдөрү |
| биз | түпөйүлүбүз | түпөйүлдөрүбүз |
| силер | түпөйүлүңөр | түпөйүлдөрүңөр |
| сиздер | түпөйүлүңүздөр | түпөйүлдөрүңүздөр |
| алар | түпөйүлү | түпөйүлдөрү |
| жалпы таандык (-ныкы) | түпөйүлдүкү | түпөйүлдөрдүкү |
Таандык жөндөлүш
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | түпөйүлүм | түпөйүлүң | түпөйүлүңүз | түпөйүлү | түпөйүлүбүз | түпөйүлүңөр | түпөйүлүңүздөр | түпөйүлү |
| Илик | түпөйүлүмдүн / түпөйүлүмүн | түпөйүлүңдүн / түпөйүлүңүн | түпөйүлүңүздүн | түпөйүлүнүн | түпөйүлүбүздүн | түпөйүлүңөрдүн | түпөйүлүңүздөрдүн | түпөйүлүнүн |
| Барыш | түпөйүлүмө | түпөйүлүңө | түпөйүлүңүзгө | түпөйүлүнө | түпөйүлүбүзгө | түпөйүлүңөргө | түпөйүлүңүздөргө | түпөйүлүнө |
| Табыш | түпөйүлүмдү / түпөйүлүмү | түпөйүлүңдү / түпөйүлүңү | түпөйүлүңүздү | түпөйүлүн | түпөйүлүбүздү | түпөйүлүңөрдү | түпөйүлүңүздөрдү | түпөйүлүн |
| Жатыш | түпөйүлүмдө | түпөйүлүңдө | түпөйүлүңүздө | түпөйүлүндө | түпөйүлүбүздө | түпөйүлүңөрдө | түпөйүлүңүздөрдө | түпөйүлүндө |
| Чыгыш | түпөйүлүмдөн / түпөйүлүмөн | түпөйүлүңдөн / түпөйүлүңөн | түпөйүлүңүздөн | түпөйүлүнөн | түпөйүлүбүздөн | түпөйүлүңөрдөн | түпөйүлүңүздөрдөн | түпөйүлүнөн |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | түпөйүлдөрүм | түпөйүлдөрүң | түпөйүлдөрүңүз | түпөйүлдөрү | түпөйүлдөрүбүз | түпөйүлдөрүңөр | түпөйүлдөрүңүздөр | түпөйүлдөрү |
| Илик | түпөйүлдөрүмдүн / түпөйүлдөрүмүн | түпөйүлдөрүңдүн / түпөйүлдөрүңүн | түпөйүлдөрүңүздүн | түпөйүлдөрүнүн | түпөйүлдөрүбүздүн | түпөйүлдөрүңөрдүн | түпөйүлдөрүңүздөрдүн | түпөйүлдөрүнүн |
| Барыш | түпөйүлдөрүмө | түпөйүлдөрүңө | түпөйүлдөрүңүзгө | түпөйүлдөрүнө | түпөйүлдөрүбүзгө | түпөйүлдөрүңөргө | түпөйүлдөрүңүздөргө | түпөйүлдөрүнө |
| Табыш | түпөйүлдөрүмдү / түпөйүлдөрүмү | түпөйүлдөрүңдү / түпөйүлдөрүңү | түпөйүлдөрүңүздү | түпөйүлдөрүн | түпөйүлдөрүбүздү | түпөйүлдөрүңөрдү | түпөйүлдөрүңүздөрдү | түпөйүлдөрүн |
| Жатыш | түпөйүлдөрүмдө | түпөйүлдөрүңдө | түпөйүлдөрүңүздө | түпөйүлдөрүндө | түпөйүлдөрүбүздө | түпөйүлдөрүңөрдө | түпөйүлдөрүңүздөрдө | түпөйүлдөрүндө |
| Чыгыш | түпөйүлдөрүмдөн / түпөйүлдөрүмөн | түпөйүлдөрүңдөн / түпөйүлдөрүңөн | түпөйүлдөрүңүздөн | түпөйүлдөрүнөн | түпөйүлдөрүбүздөн | түпөйүлдөрүңөрдөн | түпөйүлдөрүңүздөрдөн | түпөйүлдөрүнөн |
Жакталыш (Зат атоочтун жакталышы)
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| 1-жак | түпөйүлмүн | түпөйүлбүз |
| 2-жак | түпөйүлсүң | түпөйүлсүңөр |
| 2-жак (сылык) | түпөйүлсүз | түпөйүлсүздөр |
| жатыш · 1-жак | түпөйүлдөмүн | түпөйүлдөбүз |
| жатыш · 2-жак | түпөйүлдөсүң | түпөйүлдөсүңөр |
| жатыш · 2-жак (сылык) | түпөйүлдөсүз | түпөйүлдөсүздөр |
| чыгыш · 1-жак | түпөйүлдөнмүн | түпөйүлдөнбүз |
| чыгыш · 2-жак | түпөйүлдөнсүң | түпөйүлдөнсүңөр |
| чыгыш · 2-жак (сылык) | түпөйүлдөнсүз | түпөйүлдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Сын атоочтун даражалары Эреже
| Даража | |
|---|---|
| Салыштырма даража | түпөйүлүрөөк |
түпөйүл-
Этиштин жакталышы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Айкын келер чак | түпөйүлөмүн / түпөйүлөм | түпөйүлөсүң | түпөйүлөсүз | түпөйүлөт | түпөйүлөбүз | түпөйүлөсүңөр | түпөйүлөсүздөр | түпөйүлүшөт / түпөйүлөт |
| Айкын өткөн чак | түпөйүлдүм | түпөйүлдүң | түпөйүлдүңүз | түпөйүлдү | түпөйүлдүк | түпөйүлдүңөр | түпөйүлдүңүздөр | түпөйүлүштү / түпөйүлдү |
| Жалпы өткөн чак | түпөйүлгөнмүн / түпөйүлгөмүн / түпөйүлгөм | түпөйүлгөнсүң | түпөйүлгөнсүз | түпөйүлгөн | түпөйүлгөнбүз | түпөйүлгөнсүңөр | түпөйүлгөнсүздөр | түпөйүлгөн |
| Капыскы өткөн чак | түпөйүлүптүрмүн / түпөйүлүпмүн | түпөйүлүптүрсүң / түпөйүлүпсүң | түпөйүлүптүрсүз / түпөйүлүпсүз | түпөйүлүптүр | түпөйүлүптүрбүз / түпөйүлүппүз | түпөйүлүптүрсүңөр / түпөйүлүпсүңөр | түпөйүлүптүрсүздөр / түпөйүлүпсүздөр | түпөйүлүшүптүр / түпөйүлүптүр |
| Адат өткөн чак | түпөйүлчүмүн | түпөйүлчүсүң | түпөйүлчүсүз | түпөйүлчү | түпөйүлчүбүз | түпөйүлчүсүңөр | түпөйүлчүсүздөр | түпөйүлчү |
| Арсар келер чак | түпөйүлөрмүн | түпөйүлөрсүң | түпөйүлөрсүз | түпөйүлөр | түпөйүлөрбүз | түпөйүлөрсүңөр | түпөйүлөрсүздөр | түпөйүлөр |
| Шарттуу ыңгай | түпөйүлсөм | түпөйүлсөң | түпөйүлсөңүз | түпөйүлсө | түпөйүлсөк | түпөйүлсөңөр | түпөйүлсөңүздөр | түпөйүлүшсө / түпөйүлсө |
| Тилек ыңгай | түпөйүлгүм | түпөйүлгүң | түпөйүлгүңүз | түпөйүлгүсү | түпөйүлгүбүз | түпөйүлгүңөр | түпөйүлгүңүздөр | түпөйүлгүсү |
| Буйрук ыңгай | түпөйүлөйүн | түпөйүл | түпөйүлүңүз | түпөйүлсүн | түпөйүлөлү | түпөйүлгүлө | түпөйүлүңүздөр | түпөйүлсүн |
| Ниет ыңгай | түпөйүлмөкчүмүн / түпөйүлмөкмүн | түпөйүлмөкчүсүң / түпөйүлмөксүң | түпөйүлмөкчүсүз / түпөйүлмөксүз | түпөйүлмөкчү / түпөйүлмөк | түпөйүлмөкчүбүз / түпөйүлмөкпүз | түпөйүлмөкчүсүңөр / түпөйүлмөксүңөр | түпөйүлмөкчүсүздөр / түпөйүлмөксүздөр | түпөйүлмөкчү / түпөйүлмөк |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Айкын келер чак | түпөйүлбөймүн / түпөйүлбөйм | түпөйүлбөйсүң | түпөйүлбөйсүз | түпөйүлбөйт | түпөйүлбөйбүз | түпөйүлбөйсүңөр | түпөйүлбөйсүздөр | түпөйүлүшпөйт / түпөйүлбөйт |
| Айкын өткөн чак | түпөйүлбөдүм | түпөйүлбөдүң | түпөйүлбөдүңүз | түпөйүлбөдү | түпөйүлбөдүк | түпөйүлбөдүңөр | түпөйүлбөдүңүздөр | түпөйүлүшпөдү / түпөйүлбөдү |
| Жалпы өткөн чак | түпөйүлбөгөнмүн | түпөйүлбөгөнсүң | түпөйүлбөгөнсүз | түпөйүлбөгөн | түпөйүлбөгөнбүз | түпөйүлбөгөнсүңөр | түпөйүлбөгөнсүздөр | түпөйүлбөгөн |
| Капыскы өткөн чак | түпөйүлбөптүрмүн | түпөйүлбөптүрсүң | түпөйүлбөптүрсүз | түпөйүлбөптүр | түпөйүлбөптүрбүз | түпөйүлбөптүрсүңөр | түпөйүлбөптүрсүздөр | түпөйүлбөптүр |
| Арсар келер чак | түпөйүлбөсмүн | түпөйүлбөссүң | түпөйүлбөссүз | түпөйүлбөс | түпөйүлбөспүз | — | — | түпөйүлбөс |
| Шарттуу ыңгай | түпөйүлбөсөм | түпөйүлбөсөң | түпөйүлбөсөңүз | түпөйүлбөсө | түпөйүлбөсөк | түпөйүлбөсөңөр | түпөйүлбөсөңүздөр | түпөйүлүшпөсө / түпөйүлбөсө |
| Буйрук ыңгай | түпөйүлбөйүн | түпөйүлбө | түпөйүлбөңүз | түпөйүлбөсүн | түпөйүлбөйлү | түпөйүлбөгүлө | түпөйүлбөңүздөр | түпөйүлбөсүн |
Кыймыл атоочтор Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -уу | түпөйүлүү |
| -ыш | түпөйүлүш |
| -мак | түпөйүлмөк |
| -май | түпөйүлмөй |
| -баш | түпөйүлбөш |
Атоочтуктар Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -ган | түпөйүлгөн |
| -ар | түпөйүлөр |
| -бас | түпөйүлбөс |
| -уучу | түпөйүлүүчү |
| -чу | түпөйүлчү |
Чакчылдар Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -а, -й | түпөйүлө |
| -ып | түпөйүлүп |
| -ганы | түпөйүлгөнү |
| -ганча | түпөйүлгөнчө |
| -гыча | түпөйүлгүчө |
| -майынча | түпөйүлмөйүнчө |