Морфология › түз
түз
Жөндөмө категориясы Эреже
Таандык категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| мен | түзүм | түздөрүм |
| сен | түзүң | түздөрүң |
| сиз | түзүңүз | түздөрүңүз |
| ал | түзү | түздөрү |
| биз | түзүбүз | түздөрүбүз |
| силер | түзүңөр | түздөрүңөр |
| сиздер | түзүңүздөр | түздөрүңүздөр |
| алар | түзү | түздөрү |
| жалпы таандык (-ныкы) | түздүкү | түздөрдүкү |
Таандык жөндөлүш
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | түзүм | түзүң | түзүңүз | түзү | түзүбүз | түзүңөр | түзүңүздөр | түзү |
| Илик | түзүмдүн / түзүмүн | түзүңдүн / түзүңүн | түзүңүздүн | түзүнүн | түзүбүздүн | түзүңөрдүн | түзүңүздөрдүн | түзүнүн |
| Барыш | түзүмө | түзүңө | түзүңүзгө | түзүнө | түзүбүзгө | түзүңөргө | түзүңүздөргө | түзүнө |
| Табыш | түзүмдү / түзүмү | түзүңдү / түзүңү | түзүңүздү | түзүн | түзүбүздү | түзүңөрдү | түзүңүздөрдү | түзүн |
| Жатыш | түзүмдө | түзүңдө | түзүңүздө | түзүндө | түзүбүздө | түзүңөрдө | түзүңүздөрдө | түзүндө |
| Чыгыш | түзүмдөн / түзүмөн | түзүңдөн / түзүңөн | түзүңүздөн | түзүнөн | түзүбүздөн | түзүңөрдөн | түзүңүздөрдөн | түзүнөн |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | түздөрүм | түздөрүң | түздөрүңүз | түздөрү | түздөрүбүз | түздөрүңөр | түздөрүңүздөр | түздөрү |
| Илик | түздөрүмдүн / түздөрүмүн | түздөрүңдүн / түздөрүңүн | түздөрүңүздүн | түздөрүнүн | түздөрүбүздүн | түздөрүңөрдүн | түздөрүңүздөрдүн | түздөрүнүн |
| Барыш | түздөрүмө | түздөрүңө | түздөрүңүзгө | түздөрүнө | түздөрүбүзгө | түздөрүңөргө | түздөрүңүздөргө | түздөрүнө |
| Табыш | түздөрүмдү / түздөрүмү | түздөрүңдү / түздөрүңү | түздөрүңүздү | түздөрүн | түздөрүбүздү | түздөрүңөрдү | түздөрүңүздөрдү | түздөрүн |
| Жатыш | түздөрүмдө | түздөрүңдө | түздөрүңүздө | түздөрүндө | түздөрүбүздө | түздөрүңөрдө | түздөрүңүздөрдө | түздөрүндө |
| Чыгыш | түздөрүмдөн / түздөрүмөн | түздөрүңдөн / түздөрүңөн | түздөрүңүздөн | түздөрүнөн | түздөрүбүздөн | түздөрүңөрдөн | түздөрүңүздөрдөн | түздөрүнөн |
Жакталыш (Зат атоочтун жакталышы)
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| 1-жак | түзмүн | түзбүз |
| 2-жак | түзсүң | түзсүңөр |
| 2-жак (сылык) | түзсүз | түзсүздөр |
| жатыш · 1-жак | түздөмүн | түздөбүз |
| жатыш · 2-жак | түздөсүң | түздөсүңөр |
| жатыш · 2-жак (сылык) | түздөсүз | түздөсүздөр |
| чыгыш · 1-жак | түздөнмүн | түздөнбүз |
| чыгыш · 2-жак | түздөнсүң | түздөнсүңөр |
| чыгыш · 2-жак (сылык) | түздөнсүз | түздөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Жөндөмө категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| Атооч | түз | түздөр |
| Илик | түздүн | түздөрдүн |
| Барыш | түзгө | түздөргө |
| Табыш | түздү | түздөрдү |
| Жатыш | түздө | түздөрдө |
| Чыгыш | түздөн | түздөрдөн |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Таандык категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| мен | түзүм | түздөрүм |
| сен | түзүң | түздөрүң |
| сиз | түзүңүз | түздөрүңүз |
| ал | түзү | түздөрү |
| биз | түзүбүз | түздөрүбүз |
| силер | түзүңөр | түздөрүңөр |
| сиздер | түзүңүздөр | түздөрүңүздөр |
| алар | түзү | түздөрү |
| жалпы таандык (-ныкы) | түздүкү | түздөрдүкү |
Таандык жөндөлүш
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | түзүм | түзүң | түзүңүз | түзү | түзүбүз | түзүңөр | түзүңүздөр | түзү |
| Илик | түзүмдүн / түзүмүн | түзүңдүн / түзүңүн | түзүңүздүн | түзүнүн | түзүбүздүн | түзүңөрдүн | түзүңүздөрдүн | түзүнүн |
| Барыш | түзүмө | түзүңө | түзүңүзгө | түзүнө | түзүбүзгө | түзүңөргө | түзүңүздөргө | түзүнө |
| Табыш | түзүмдү / түзүмү | түзүңдү / түзүңү | түзүңүздү | түзүн | түзүбүздү | түзүңөрдү | түзүңүздөрдү | түзүн |
| Жатыш | түзүмдө | түзүңдө | түзүңүздө | түзүндө | түзүбүздө | түзүңөрдө | түзүңүздөрдө | түзүндө |
| Чыгыш | түзүмдөн / түзүмөн | түзүңдөн / түзүңөн | түзүңүздөн | түзүнөн | түзүбүздөн | түзүңөрдөн | түзүңүздөрдөн | түзүнөн |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | түздөрүм | түздөрүң | түздөрүңүз | түздөрү | түздөрүбүз | түздөрүңөр | түздөрүңүздөр | түздөрү |
| Илик | түздөрүмдүн / түздөрүмүн | түздөрүңдүн / түздөрүңүн | түздөрүңүздүн | түздөрүнүн | түздөрүбүздүн | түздөрүңөрдүн | түздөрүңүздөрдүн | түздөрүнүн |
| Барыш | түздөрүмө | түздөрүңө | түздөрүңүзгө | түздөрүнө | түздөрүбүзгө | түздөрүңөргө | түздөрүңүздөргө | түздөрүнө |
| Табыш | түздөрүмдү / түздөрүмү | түздөрүңдү / түздөрүңү | түздөрүңүздү | түздөрүн | түздөрүбүздү | түздөрүңөрдү | түздөрүңүздөрдү | түздөрүн |
| Жатыш | түздөрүмдө | түздөрүңдө | түздөрүңүздө | түздөрүндө | түздөрүбүздө | түздөрүңөрдө | түздөрүңүздөрдө | түздөрүндө |
| Чыгыш | түздөрүмдөн / түздөрүмөн | түздөрүңдөн / түздөрүңөн | түздөрүңүздөн | түздөрүнөн | түздөрүбүздөн | түздөрүңөрдөн | түздөрүңүздөрдөн | түздөрүнөн |
Жакталыш (Зат атоочтун жакталышы)
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| 1-жак | түзмүн | түзбүз |
| 2-жак | түзсүң | түзсүңөр |
| 2-жак (сылык) | түзсүз | түзсүздөр |
| жатыш · 1-жак | түздөмүн | түздөбүз |
| жатыш · 2-жак | түздөсүң | түздөсүңөр |
| жатыш · 2-жак (сылык) | түздөсүз | түздөсүздөр |
| чыгыш · 1-жак | түздөнмүн | түздөнбүз |
| чыгыш · 2-жак | түздөнсүң | түздөнсүңөр |
| чыгыш · 2-жак (сылык) | түздөнсүз | түздөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Сын атоочтун даражалары Эреже
| Даража | |
|---|---|
| Салыштырма даража | түзүрөөк |
түз-
Этиштин жакталышы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Айкын келер чак | түзөмүн / түзөм | түзөсүң | түзөсүз | түзөт | түзөбүз | түзөсүңөр | түзөсүздөр | түзөт / түзүшөт |
| Айкын өткөн чак | түздүм | түздүң | түздүңүз | түздү | түздүк | түздүңөр | түздүңүздөр | түздү / түзүштү |
| Жалпы өткөн чак | түзгөнмүн / түзгөмүн / түзгөм | түзгөнсүң | түзгөнсүз | түзгөн | түзгөнбүз | түзгөнсүңөр | түзгөнсүздөр | түзгөн |
| Капыскы өткөн чак | түзүптүрмүн / түзүпмүн | түзүптүрсүң / түзүпсүң | түзүптүрсүз / түзүпсүз | түзүптүр | түзүптүрбүз / түзүппүз | түзүптүрсүңөр / түзүпсүңөр | түзүптүрсүздөр / түзүпсүздөр | түзүшүптүр / түзүптүр |
| Адат өткөн чак | түзчүмүн | түзчүсүң | түзчүсүз | түзчү | түзчүбүз | түзчүсүңөр | түзчүсүздөр | түзчү |
| Арсар келер чак | түзөрмүн | түзөрсүң | түзөрсүз | түзөр | түзөрбүз | түзөрсүңөр | түзөрсүздөр | түзөр |
| Шарттуу ыңгай | түзсөм | түзсөң | түзсөңүз | түзсө | түзсөк | түзсөңөр | түзсөңүздөр | түзүшсө / түзсө |
| Тилек ыңгай | түзгүм | түзгүң | түзгүңүз | түзгүсү | түзгүбүз | түзгүңөр | түзгүңүздөр | түзгүсү |
| Буйрук ыңгай | түзөйүн | түз | түзүңүз | түзсүн | түзөлү | түзгүлө | түзүңүздөр | түзсүн |
| Ниет ыңгай | түзмөкчүмүн / түзмөкмүн | түзмөкчүсүң / түзмөксүң | түзмөкчүсүз / түзмөксүз | түзмөкчү / түзмөк | түзмөкчүбүз / түзмөкпүз | түзмөкчүсүңөр / түзмөксүңөр | түзмөкчүсүздөр / түзмөксүздөр | түзмөкчү / түзмөк |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Айкын келер чак | түзбөймүн / түзбөйм | түзбөйсүң | түзбөйсүз | түзбөйт | түзбөйбүз | түзбөйсүңөр | түзбөйсүздөр | түзбөйт / түзүшпөйт |
| Айкын өткөн чак | түзбөдүм | түзбөдүң | түзбөдүңүз | түзбөдү | түзбөдүк | түзбөдүңөр | түзбөдүңүздөр | түзүшпөдү / түзбөдү |
| Жалпы өткөн чак | түзбөгөнмүн | түзбөгөнсүң | түзбөгөнсүз | түзбөгөн | түзбөгөнбүз | түзбөгөнсүңөр | түзбөгөнсүздөр | түзбөгөн |
| Капыскы өткөн чак | түзбөптүрмүн | түзбөптүрсүң | түзбөптүрсүз | түзбөптүр | түзбөптүрбүз | түзбөптүрсүңөр | түзбөптүрсүздөр | түзбөптүр |
| Арсар келер чак | түзбөсмүн | түзбөссүң | түзбөссүз | түзбөс | түзбөспүз | — | — | түзбөс |
| Шарттуу ыңгай | түзбөсөм | түзбөсөң | түзбөсөңүз | түзбөсө | түзбөсөк | түзбөсөңөр | түзбөсөңүздөр | түзүшпөсө / түзбөсө |
| Буйрук ыңгай | түзбөйүн | түзбө | түзбөңүз | түзбөсүн | түзбөйлү | түзбөгүлө | түзбөңүздөр | түзбөсүн |
Кыймыл атоочтор Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -уу | түзүү |
| -ыш | түзүш |
| -мак | түзмөк |
| -май | түзмөй |
| -баш | түзбөш |
Атоочтуктар Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -ган | түзгөн |
| -ар | түзөр |
| -бас | түзбөс |
| -уучу | түзүүчү |
| -чу | түзчү |
Чакчылдар Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -а, -й | түзө |
| -ып | түзүп |
| -ганы | түзгөнү |
| -ганча | түзгөнчө |
| -гыча | түзгүчө |
| -майынча | түзмөйүнчө |