Морфология › ык
ык
Жөндөмө категориясы Эреже
Таандык категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| мен | ыгым | ыктарым |
| сен | ыгың | ыктарың |
| сиз | ыгыңыз | ыктарыңыз |
| ал | ыгы | ыктары |
| биз | ыгыбыз | ыктарыбыз |
| силер | ыгыңар | ыктарыңар |
| сиздер | ыгыңыздар | ыктарыңыздар |
| алар | ыгы | ыктары |
| жалпы таандык (-ныкы) | ыктыкы | ыктардыкы |
Таандык жөндөлүш
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | ыгым | ыгың | ыгыңыз | ыгы | ыгыбыз | ыгыңар | ыгыңыздар | ыгы |
| Илик | ыгымдын / ыгымын | ыгыңдын / ыгыңын | ыгыңыздын | ыгынын | ыгыбыздын | ыгыңардын | ыгыңыздардын | ыгынын |
| Барыш | ыгыма | ыгыңа | ыгыңызга | ыгына | ыгыбызга | ыгыңарга | ыгыңыздарга | ыгына |
| Табыш | ыгымды / ыгымы | ыгыңды / ыгыңы | ыгыңызды | ыгын | ыгыбызды | ыгыңарды | ыгыңыздарды | ыгын |
| Жатыш | ыгымда | ыгыңда | ыгыңызда | ыгында | ыгыбызда | ыгыңарда | ыгыңыздарда | ыгында |
| Чыгыш | ыгымдан / ыгыман | ыгыңдан / ыгыңан | ыгыңыздан | ыгынан | ыгыбыздан | ыгыңардан | ыгыңыздардан | ыгынан |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | ыктарым | ыктарың | ыктарыңыз | ыктары | ыктарыбыз | ыктарыңар | ыктарыңыздар | ыктары |
| Илик | ыктарымдын / ыктарымын | ыктарыңдын / ыктарыңын | ыктарыңыздын | ыктарынын | ыктарыбыздын | ыктарыңардын | ыктарыңыздардын | ыктарынын |
| Барыш | ыктарыма | ыктарыңа | ыктарыңызга | ыктарына | ыктарыбызга | ыктарыңарга | ыктарыңыздарга | ыктарына |
| Табыш | ыктарымды / ыктарымы | ыктарыңды / ыктарыңы | ыктарыңызды | ыктарын | ыктарыбызды | ыктарыңарды | ыктарыңыздарды | ыктарын |
| Жатыш | ыктарымда | ыктарыңда | ыктарыңызда | ыктарында | ыктарыбызда | ыктарыңарда | ыктарыңыздарда | ыктарында |
| Чыгыш | ыктарымдан / ыктарыман | ыктарыңдан / ыктарыңан | ыктарыңыздан | ыктарынан | ыктарыбыздан | ыктарыңардан | ыктарыңыздардан | ыктарынан |
Жакталыш (Зат атоочтун жакталышы)
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| 1-жак | ыкмын | ыкпыз |
| 2-жак | ыксың | ыксыңар |
| 2-жак (сылык) | ыксыз | ыксыздар |
| жатыш · 1-жак | ыктамын | ыктабыз |
| жатыш · 2-жак | ыктасың | ыктасыңар |
| жатыш · 2-жак (сылык) | ыктасыз | ыктасыздар |
| чыгыш · 1-жак | ыктанмын | ыктанбыз |
| чыгыш · 2-жак | ыктансың | ыктансыңар |
| чыгыш · 2-жак (сылык) | ыктансыз | ыктансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Жөндөмө категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| Атооч | ык | ыктар |
| Илик | ыктын | ыктардын |
| Барыш | ыкка | ыктарга |
| Табыш | ыкты | ыктарды |
| Жатыш | ыкта | ыктарда |
| Чыгыш | ыктан | ыктардан |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Таандык категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| мен | ыгым | ыктарым |
| сен | ыгың | ыктарың |
| сиз | ыгыңыз | ыктарыңыз |
| ал | ыгы | ыктары |
| биз | ыгыбыз | ыктарыбыз |
| силер | ыгыңар | ыктарыңар |
| сиздер | ыгыңыздар | ыктарыңыздар |
| алар | ыгы | ыктары |
| жалпы таандык (-ныкы) | ыктыкы | ыктардыкы |
Таандык жөндөлүш
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | ыгым | ыгың | ыгыңыз | ыгы | ыгыбыз | ыгыңар | ыгыңыздар | ыгы |
| Илик | ыгымдын / ыгымын | ыгыңдын / ыгыңын | ыгыңыздын | ыгынын | ыгыбыздын | ыгыңардын | ыгыңыздардын | ыгынын |
| Барыш | ыгыма | ыгыңа | ыгыңызга | ыгына | ыгыбызга | ыгыңарга | ыгыңыздарга | ыгына |
| Табыш | ыгымды / ыгымы | ыгыңды / ыгыңы | ыгыңызды | ыгын | ыгыбызды | ыгыңарды | ыгыңыздарды | ыгын |
| Жатыш | ыгымда | ыгыңда | ыгыңызда | ыгында | ыгыбызда | ыгыңарда | ыгыңыздарда | ыгында |
| Чыгыш | ыгымдан / ыгыман | ыгыңдан / ыгыңан | ыгыңыздан | ыгынан | ыгыбыздан | ыгыңардан | ыгыңыздардан | ыгынан |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | ыктарым | ыктарың | ыктарыңыз | ыктары | ыктарыбыз | ыктарыңар | ыктарыңыздар | ыктары |
| Илик | ыктарымдын / ыктарымын | ыктарыңдын / ыктарыңын | ыктарыңыздын | ыктарынын | ыктарыбыздын | ыктарыңардын | ыктарыңыздардын | ыктарынын |
| Барыш | ыктарыма | ыктарыңа | ыктарыңызга | ыктарына | ыктарыбызга | ыктарыңарга | ыктарыңыздарга | ыктарына |
| Табыш | ыктарымды / ыктарымы | ыктарыңды / ыктарыңы | ыктарыңызды | ыктарын | ыктарыбызды | ыктарыңарды | ыктарыңыздарды | ыктарын |
| Жатыш | ыктарымда | ыктарыңда | ыктарыңызда | ыктарында | ыктарыбызда | ыктарыңарда | ыктарыңыздарда | ыктарында |
| Чыгыш | ыктарымдан / ыктарыман | ыктарыңдан / ыктарыңан | ыктарыңыздан | ыктарынан | ыктарыбыздан | ыктарыңардан | ыктарыңыздардан | ыктарынан |
Жакталыш (Зат атоочтун жакталышы)
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| 1-жак | ыкмын | ыкпыз |
| 2-жак | ыксың | ыксыңар |
| 2-жак (сылык) | ыксыз | ыксыздар |
| жатыш · 1-жак | ыктамын | ыктабыз |
| жатыш · 2-жак | ыктасың | ыктасыңар |
| жатыш · 2-жак (сылык) | ыктасыз | ыктасыздар |
| чыгыш · 1-жак | ыктанмын | ыктанбыз |
| чыгыш · 2-жак | ыктансың | ыктансыңар |
| чыгыш · 2-жак (сылык) | ыктансыз | ыктансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Сын атоочтун даражалары Эреже
| Даража | |
|---|---|
| Салыштырма даража | ыгыраак |
ык-
Этиштин жакталышы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Айкын келер чак | ыгамын / ыгам | ыгасың | ыгасыз | ыгат | ыгабыз | ыгасыңар | ыгасыздар | ыгышат / ыгат |
| Айкын өткөн чак | ыктым | ыктың | ыктыңыз | ыкты | ыктык | ыктыңар | ыктыңыздар | ыгышты / ыкты |
| Жалпы өткөн чак | ыкканмын / ыккамын / ыккам | ыккансың | ыккансыз | ыккан | ыкканбыз | ыккансыңар | ыккансыздар | ыккан |
| Капыскы өткөн чак | ыгыптырмын / ыгыпмын | ыгыптырсың / ыгыпсың | ыгыптырсыз / ыгыпсыз | ыгыптыр | ыгыптырбыз / ыгыппыз | ыгыптырсыңар / ыгыпсыңар | ыгыптырсыздар / ыгыпсыздар | ыгышыптыр / ыгыптыр |
| Адат өткөн чак | ыкчумун | ыкчусуң | ыкчусуз | ыкчу | ыкчубуз | ыкчусуңар | ыкчусуздар | ыкчу |
| Арсар келер чак | ыгармын | ыгарсың | ыгарсыз | ыгар | ыгарбыз | ыгарсыңар | ыгарсыздар | ыгар |
| Шарттуу ыңгай | ыксам | ыксаң | ыксаңыз | ыкса | ыксак | ыксаңар | ыксаңыздар | ыгышса / ыкса |
| Тилек ыңгай | ыккым | ыккың | ыккыңыз | ыккысы | ыккыбыз | ыккыңар | ыккыңыздар | ыккысы |
| Буйрук ыңгай | ыгайын | ык | ыгыңыз | ыксын | ыгалы | ыккыла | ыгыңыздар | ыксын |
| Ниет ыңгай | ыкмакчымын / ыкмакмын | ыкмакчысың / ыкмаксың | ыкмакчысыз / ыкмаксыз | ыкмакчы / ыкмак | ыкмакчыбыз / ыкмакпыз | ыкмакчысыңар / ыкмаксыңар | ыкмакчысыздар / ыкмаксыздар | ыкмакчы / ыкмак |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Айкын келер чак | ыкпаймын / ыкпайм | ыкпайсың | ыкпайсыз | ыкпайт | ыкпайбыз | ыкпайсыңар | ыкпайсыздар | ыгышпайт / ыкпайт |
| Айкын өткөн чак | ыкпадым | ыкпадың | ыкпадыңыз | ыкпады | ыкпадык | ыкпадыңар | ыкпадыңыздар | ыгышпады / ыкпады |
| Жалпы өткөн чак | ыкпаганмын | ыкпагансың | ыкпагансыз | ыкпаган | ыкпаганбыз | ыкпагансыңар | ыкпагансыздар | ыкпаган |
| Капыскы өткөн чак | ыкпаптырмын | ыкпаптырсың | ыкпаптырсыз | ыкпаптыр | ыкпаптырбыз | ыкпаптырсыңар | ыкпаптырсыздар | ыкпаптыр |
| Арсар келер чак | ыкпасмын | ыкпассың | ыкпассыз | ыкпас | ыкпаспыз | — | — | ыкпас |
| Шарттуу ыңгай | ыкпасам | ыкпасаң | ыкпасаңыз | ыкпаса | ыкпасак | ыкпасаңар | ыкпасаңыздар | ыгышпаса / ыкпаса |
| Буйрук ыңгай | ыкпайын | ыкпа | ыкпаңыз | ыкпасын | ыкпайлы | ыкпагыла | ыкпаңыздар | ыкпасын |
Кыймыл атоочтор Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -уу | ыгуу |
| -ыш | ыгыш |
| -мак | ыкмак |
| -май | ыкмай |
| -баш | ыкпаш |
Атоочтуктар Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -ган | ыккан |
| -ар | ыгар |
| -бас | ыкпас |
| -уучу | ыгуучу |
| -чу | ыкчу |
Чакчылдар Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -а, -й | ыга |
| -ып | ыгып |
| -ганы | ыкканы |
| -ганча | ыкканча |
| -гыча | ыккыча |
| -майынча | ыкмайынча |